หากจะคิด หรือจะทำอะไรที่เรียกว่า "การพัฒนา" นั้น น่าจะต้องมองให้รอบด้าน เชื่อมให้ได้ระหว่าง "คน" กับทุกๆ สิ่ง ทุกกิจกรรมที่มองเห็นปฏิบัติ(หรือมองไม่เห็นแต่อาจสัมผัสได้) เพราะทุกสิ่งนั้นล้วนสัมพันธ์กัน

อ่านความเป็นมาจากบันทึกเหล่านี้นะครับ

ตอนที่ 1 เรียนรู้วัฒนธรรมชุมชน : ราชวัตร (รั้วกั้น) 

ตอนที่ 2 เรียนรู้วัฒนธรรมชุมชน : การทำถืมตอง 

ตอนที่ 3 เรียนรู้วัฒนธรรมชุมชน : พิธีอัญเชิญพระอุปคุตให้มารักษางานปอยหลวง

ตอนที่ 4 เรียนรู้วัฒนธรรมชุมชน : การปล่อยว่าวหลวง (โคมลอย)

 
 
        อีกกิจกรรมหนึ่งที่ขอนำมาบันทึกเพื่อการ ลปรร.  ในงานปอยหลวงของชาวบ้าน  ที่ผมได้มีโอกาสเข้าไปร่วมกิจกรรม และสังเกต  พบว่าในส่วนของภาคบันเทิงนั้น  ชาวบ้านได้จัดให้มีกิจกรรมต่างๆ หากใช้คำว่า "งานวัด" คิดว่าทุกท่านคงจะพอมองภาพออก
 
        หลายๆ กิจกรรม ที่เป็นกิจกรรมที่ช่วยสร้างความบันเทิงให้แก่ชาวบ้านในงานประเพณีปอยหลวงของที่นี่นั้น มีดังนี้ครับ
 
  • การแสดงการซอพื้นเมือง

        เป็นการละเล่นของชุมชนในเขตภาคเหนือตอนบนครับ  การซอนั้นเป็นการละเล่นอย่างหนึ่ง เทียบได้กับ ลิเกของคนทางภาคกลาง   รำมะโนราของภาคใต้  หมอลำของภาคอีสานประมาณนี้

        การซอนั้นปัจจุบันได้รับความนิยมลดลงไปมาแล้ว  ตอนผมเป็นเด็กจะได้มีโอกาสดูบ่อยๆ ในงานมงคลต่างๆ แม้แต่งานขึ้นบ้านใหม่ก็จะจัดให้มีการแสดงละครซอ  ทั้งๆ ที่การละเล่นประเภทนี้เป็นสื่อที่ให้ทั้งภาคของความบันเทิง และการเรียนรู้ไปพร้อมๆ กัน

        จากการสังเกตการชมละครซอของชาวบ้านที่นี่  พบว่าชาวบ้านต่างให้ความสนใจเป็นอย่างมากทั้งเด็กทั้งผู้ใหญ่  ต่างตั้งใจดูการแสดงกันอย่างตั้งใจ  ไม่ลุกไปไหนทั้งวันแม้ว่าอากาศจะร้อนก็ตาม  จากการสอบถามพบว่าการละเล่นนี้จะจัดให้มีทุกครั้งที่มีงานปอยหลวง  เพราะคนให้ความสนใจแม้ว่าจะต้องเสียค่าใช้จ่ายสูงมากก็ตาม  เพราะต้องจ้างคณะซอนี้มาจากจังหวัดเชียงใหม่

51031704
 
  • งานวัด

        ภาคของความบันเทิงอีกอย่างหนึ่งที่พบเห็นในกิจกรรมในช่วงกลางคืน  ขอเรียกรวมๆ กันว่างานวัดครับ  ทำให้ย้อนมองเห็นอดีตของเราว่าเมื่อก่อนกิจกรรมเพื่อการบันเทิงที่คนในชุมชนได้มีโอกาสมารื่นเริงร่วมกันนั้นมีน้อยมาก  ต่างจากปัจจุบันที่ความบันเทิงมากับความทันสมัยคือสื่อทีวี และอื่นๆ  ที่เข้ามาพร้อมกัมาแย่งเวลาของคนเราไปเกือบหมด  ต่างคนต่างอยู่  กิจกรรมที่จะนำคนมารวมกันเพื่อความบันเทิงอย่างในอดีตนั้นมาน้อยมาก

51031721
 
51031719
 
  • รำวงย้อนยุค

      ที่นี่เขาเรียกว่า "รำวงย้อนยุค" จริงๆ นะครับ  จะจัดในช่วงงานเทศกาลที่สำคัญของชุมชน  นางรำก็เป็นชาวบ้านที่อาสามาช่วยกัน  รายได้ก็เป็นของส่วนรวม  เป็นกิจกรรมหนึ่งที่ทำให้ย้อนคิดถึงอดีตของชุมชนบ้านเราว่าเป็นอย่างไร

51031717
 
 
        บันทึกมาเพื่อการ ลปรร.นะครับ  อย่างน้อยก็เป็นมุมมองหนึ่งที่หลายคนมองข้าม  อีกทั้งยังเป็นการรำลึกถึงอดีตว่าบ้านเรามีความเป็นมาอย่างไร  หากจะคิด  หรือจะทำอะไรที่เรียกว่า "การพัฒนา" นั้น น่าจะต้องมองให้รอบด้าน  เชื่อมให้ได้ระหว่าง "คน"  กับทุกๆ สิ่ง  ทุกกิจกรรมที่มองเห็นปฏิบัติ(หรือมองไม่เห็นแต่อาจสัมผัสได้)  เพราะทุกสิ่งนั้นล้วนสัมพันธ์กัน  งานวัดที่เราคิดว่าธรรมดาๆ  แต่แท้จริงแล้วมีอะไรแฝงอยู่มากมายนะครับ
 
สิงห์ป่าสัก  24  มีนาคม  2551