ดร. วิโรจน์ ตันตราภรณ์ เป็นชาวจังหวัดชลบุรี เกิดวันที่ ๑๗ เม.ย. ๒๔๗๔ สมัยเด็กเรียนหนังสือเก่งมาก และได้รับทุนรัฐบาลรุ่นแรกหลังสงครามโลกครั้งที่ ๒ (รุ่นเดียวกับ ศ. ดร. สิปปนนท์ เกตุทัต) ไปศึกษาต่อที่สหรัฐอเมริกา จบปริญญาเอกด้านฟิสิกส์จากมหาวิทยาลัยมิชิแกน
หลังจบปริญญาเอก ท่านทำงานวิจัยอยู่ในบริษัทในสหรัฐอเมริกา ได้รับสิทธิบัตรสำคัญๆ หลายชิ้น เมื่อผมทำหน้าที่ ผอ. สกว. ในปี ๒๕๓๕ ท่านกลับมาอยู่ในประเทศไทยแล้ว และเป็นกรรมการนโยบาย สกว. ชุดแรกด้วย ท่านเป็นผู้ริเริ่ม บริจาคเงินส่วนตัว และผลักดันให้เกิดโครงการส่งเสริมความสามารถด้านการศึกษาวิทยาศาสตร์ในทุกระดับ ตั้งแต่ระดับประถมมาจนถึงระดับปริญญาเอก
เวลานี้ความมุ่งมั่นของท่านคือ การวิจัยพื้นฐานทางฟิสิกส์เพื่อสร้างเซลล์แสงแดดภายใต้วิธีคิดแบบใหม่ (ที่ไม่ค่อยมีคนเชื่อว่าจะทำได้) เวลานี้ท่านทำหน้าที่ที่ปรึกษา โครงการเซลล์แสงแดดไทย
ท่านเป็นผู้ริเริ่มผ่านมูลนิธิส่งเสริมวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย ให้มีรางวัลนักเทคโนโลยีดีเด่น และนักเทคโนโลยีรุ่นใหม่ เป็นรางวัลที่มีการยกย่องและให้รางวัลทุกปี
ท่านเคยทำหน้าที่กรรมการชุดต่างๆ ด้านการศึกษา มหาวิทยาลัย วิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยี ของประเทศไทย มากมาย เพราะท่านมีความลึกซึ้งในวิชาการด้านวิทยาศาสตร์บริสุทธิ์ และมีประสบการณ์การทำงานวิจัยและพัฒนา (R&D) เข้าใจขั้นตอนของการสร้างขีดความสามารถด้านการวิจัยของประเทศอย่างเป็นระบบ ผมเคารพในความริเริ่มสร้างสรรค์ของท่านมาก
วิจารณ์ พานิช
๑๘ มี.ค. ๕๑
