หากคุณเปิดใจยอมรับศิลปะ ศิลปะก็จะยอมรับคุณเช่นกัน ไม่ว่าจะในฐานะผู้สร้างสรรค์ หรือฐานะของคนดู เพราะแท้ที่จริงแล้ว เราทุกคนคือส่วนหนึ่งของศิลปะ และศิลปะก็คือส่วนหนึ่งในชีวิตของเรา

เมื่อดูเทคนิคที่ศิลปินใช้ในการสร้างสรรค์ผลงานเพื่อตอบสนองแนวความคิดของเขา  ภาพถ่ายของคุณสมศักดิ์บันทึกด้วยกล้องSLR(ย่อมาจาก Single Lens Reflex Camera  ระบบสะท้อนภาพแบบเลนส์เดี่ยว) ใช้ฟิล์มอินฟราเรด  แม้ผู้เขียนจะเป็นอีกคนหนึ่งที่ชอบบันทึกสิ่งที่พบเห็นด้วยการถ่ายภาพ  เคยถ่ายภาพด้วยฟิล์มขาวดำมาบ้างในยุคที่กล้องดิจิตอลยังไม่ได้รับความนิยม  จนกระทั่งเปลี่ยนมาใช้กล้องดิจิตอลในปัจจุบันแล้วก็ตามแต่ก็เป็นแค่เพียงมือสมัครเล่นเท่านั้น 

ดังนั้นฟิล์มอินฟราเรดจึงไม่ใช่สิ่งที่คุ้นเคยสำหรับผู้เขียนเช่นกัน  ทำให้เมื่อกลับมาแล้วต้องค้นข้อมูลหาความรู้เพื่อสร้างความเข้าใจให้กับตัวเองเพิ่มเติมที่ http://funscience.gistda.or.th/nearir/nearir.html ทำให้รู้ว่าการถ่ายภาพลักษณะนี้สามารถถ่ายจากกล้องดิจิตอลก็ได้เช่นกันโดยการใส่ IR Pass Filter  แต่การถ่ายภาพขาวดำด้วยฟิล์มอินฟราเรดตามที่ศิลปินเลือกใช้นั้นต้องผ่านกระบวนการที่ละเอียดอ่อนตั้งแต่การใส่ฟิล์มไปจนถึงการถ่ายภาพแต่ละภาพที่ไม่สามรถตรวจเช็คภาพผลงานได้ทันทีเหมือนการถ่ายภาพด้วยกล้องดิจิตอล  ต้องล้างอัดแบบพิเศษซึ่งใช้เวลานานหากไม่มีแลปส่วนตัวก็จะรู้ว่าแลปที่มีความชำนาญการล้างอัดฟิล์มประเภทนี้หาได้ค่อนข้างยากไม่เหมือนร้านที่รับอัดภาพจากกล้องดิจิตอลในปัจจุบัน  ทำให้มีค่าใช้จ่ายสูงในการทำงาน  แต่ก็จะได้งานที่มีความประณีตทุกขั้นตอน (ถ้าใครเคยถ่ายภาพด้วยกล้องที่ใช้ฟิล์ม และถ่ายภาพด้วยกล้องดิจิตอลจะเข้าใจถึงความแตกต่างได้ดีทีเดียวค่ะ)

 

สอบถามไปยังศิลปินเกี่ยวกับการเลือกใช้ภาพขาวดำฟิล์มอินฟราเรดในการนำเสนองาน  คุณสมศักดิ์ให้คำตอบว่าเสน่ห์ของการถ่ายภาพขาวดำ ก็คือ “ การที่เราตัดทอนสีออก ทำให้ผู้ชมลดความสนใจในสี จึงมาสนใจในรายละเอียดต่างๆมากขึ้น (ซึ่งเป็นเหตุผลที่คนที่ชื่นชอบขาวดำส่วนใหญ่ชอบ รวมทั้งผมด้วย ) แต่มีอีกอย่างที่ผมรู้สึกได้ คือ ผมรู้สึกว่าภาพขาวดำเป็นภาพที่แสดงนัยบางอย่าง เพราะเรามองเห็นสี ภาพสี และทุกอย่างเป็นสี แต่ขณะที่เราภาพขาวดำเรารู้ว่ามันก็จริง แต่ขณะเดียวกันภาพนั้นก็แฝงความไม่จริง ( เพราะตาเราไม่ได้เห็นอย่างนั้นจริงๆ )  สิ่งนี้ผมรู้สึกว่าเข้ากับงานผมที่ผมมักจะชอบแสดงภาพที่มีความหมายแฝงอยู่ และผมชอบที่จะให้ผู้ชมคิดพอสมควร  ส่วนอินฟราเรด เป็นคุณสมบัติที่ทำให้ผมสามารถนำเสนอสิ่งที่แตกต่างได้จากวิธีปกติ เช่น ใยไม้ที่มีสีขาว ทำให้ภาพที่ได้อารมณ์ของของการแผ่ขยายของกิ่งก้านได้ชัดเจน ซึ่งเปรียบได้หลายอย่างกับชีวิตเราที่มีหลายทางเลือกเหลือเกิน ทั้งยังหมายถึงวิถีชีวิต และความเจริญงอกงาม และทำให้ผมสามารถแสดงออกถึงความรู้สึกที่ร่มเย็นจากเงาที่ร่มเย็น รวมไปถึง  ความทะมึนดำของเงาไม้ ซึ่งทำให้ดูอึดอัด และสับสน ได้ดีกว่าการถ่ายด้วยวิธีอื่น ” ส่วนนี้ทำให้ผู้เขียนมองภาพของกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ที่เข้ามาตอบสนองการสร้างงานศิลปะได้อย่างลงตัว

 

แถมท้ายด้วยการทำความรู้จักศิลปินกันสักนิดนะคะ ประวัติคร่าวๆ ของ  คุณสมศักดิ์ พัฒนพิฑูรย์ คือจบการศึกษาในระดับปริญญาตรีจากคณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล และกำลังศึกษาต่อทัศนมาตรศาสตร์ ( Optometry ) มหาวิทยาลัยรามคำแหง(ศัพท์ใหม่ที่ผู้เขียนต้องค้นหาข้อมูลต่อไป)  แม้จะไม่ได้เรียนมาทางด้านศิลปะโดยตรงแต่ก็คว้ารางวัลและผ่านการจัดแสดงผลงานภาพถ่ายมาหลายงาน  นับเป็นตัวอย่างหนึ่งที่ผู้เขียนอยากจะบอกว่าคำว่าศิลปะและอาชีพศิลปินไม่ได้จำกัดอยู่เฉพาะคนที่ร่ำเรียนมาทางด้านศิลปะเสมอไปเท่านั้น  หากคุณเปิดใจยอมรับศิลปะ  ศิลปะก็จะยอมรับคุณเช่นกัน  ไม่ว่าจะในฐานะผู้สร้างสรรค์ หรือฐานะของคนดู เพราะแท้ที่จริงแล้ว เราทุกคนคือส่วนหนึ่งของศิลปะ  และศิลปะก็คือส่วนหนึ่งในชีวิตของเรา

 

นิทรรศการยังเปิดโอกาสให้เข้าชม ณ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ หอศิลป ถนนเจ้าฟ้า ไปจนถึงวันที่ 31 มีนาคม 2551 ทุกวันพุธ – วันอาทิตย์ เวลา 9.00-16.00 น. (หยุดวันจันทร์ และ อังคาร)

ข้อมูลและสิ่งที่เขียนเป็นเพียงบางแง่มุมของนิทรรศการในมุมมองของผู้เขียน ส่วนแง่มุมที่เหลือคงต้องอยู่ที่ทุกคนซึ่งจะเข้าไปค้นหาความน่าสนใจในนิทรรศการ รากไทย ด้วยตาของคุณเองค่ะ