ที่ผ่านมา ๓ วันคือวันที่พุธที่ ๕ วันพฤหัสบดีที่ ๖ และวันศุกร์ที่ ๗ ผมพร้อมกับอาจารย์อีก ๔ ท่านของคณะมนุษย์ฯ ได้เข้าไปรับการอบรมเรื่อง เทคนิคการเขียนข้อเสนอโครงการวิจัย ที่โรงแรมอลิซาเบท แถวสะพานควาย

   ในวันศุกร์ที่ ๗ ทางคณะผู้จัดการอบรมให้คิดหัวเรื่องเพื่อฝึกหัดเขียนข้อเสนอโครงการวิจัย ผมพยายามคิดหัวข้อหลายหัวข้อและปรึกษาเพื่อน แต่ละหัวข้อคงไม่พ้นศาสนานั่นเอง แน่นอนว่า ใครมีประสบการณ์อะไรมาก เมื่อคิดก็จะคิดจากฐานคิดที่ผ่านประสบการณ์นั้นๆ ในหัวข้อเหล่านั้นมี

   ๑) เศรษฐศาสตร์แนวพุทธ : กรณีศึกษา องค์กรงานเงินชุมชนจังหวัดปทุมธานี (หัวข้อนี้ ได้มาจากหลายแหล่งความคิด เช่น งานเขียนของ พระเทพเวที (ประยุทธ์ ปยุตฺโต) งานวิจัยของ ศ.ดร.อภิชัย พันธเสน ประสบการณ์ทำงานวิจัยน้อยๆ ๒ เรื่องเกี่ยวกับกองทุนหมู่บ้าน และโยงไปเพื่อหาอาจารย์ที่ปรึกษาอย่าง อ.ปัทม์และอ.ภีม)

  ๒) พุทธศาสตร์การพัฒนา : กรณีศึกษา วัดปัญญานันทาราม (หัวข้อนี้ หากวิจัยออกมาได้ ก็อยากจะได้หลักสูตร "พุทธศาสตร์การพัฒนา" อาจเป็นสาขาหนึ่งของสังคมศาสตร์เพื่อการพัฒนาก็น่าจะได้ ที่มาคือ ทำอย่างไรให้พุทธศาสนากลายเป็นอะไรที่สามารถจับต้องได้ เห็นว่า วัดปัญญานันทาราม เป็นตัวอย่างหนึ่งของการพัฒนาแนวพุทธ และเท่าที่ได้ฟังจากเจ้าอาวาส ท่านต้องการสร้างสถาบันปัญญานันทะ ที่มีระบบการบริหารการจัดการที่สอดคล้องกับสมัยใหม่ อันหนึ่งที่ผมยกตัวอย่างคือ สถาบันขงจื้อที่ตั้งอยู่ที่คณะศิลปศาสตร์ (หากจำไม่ได้) ม.สงขลาฯ งานวิจัยนี้ หากได้มาก็จะเป็นตัวอย่างของวัดที่มีการพัฒนาตามแนวพุทธ)

  ๓) วัฒนธรรมการนับถือศาสนาของชาวไทยพุทธพื้นเมืองภาคใต้ / วัฒนธรรมการนับถือศาสนาของชาวไทยพื้นเมืองจังหวัดปทุมธานี (หัวข้อนี้ ต้องการศึกษาความคิด ความเชื่อ ความรู้ การปฏิบัติ ของชาวไทยที่มีศาสนาอยู่ในใจ /บัตรประจำตัวประชาชน เพียงพอเพื่อการแสวงหาความสุขทางใจได้หรือไม่ เป็นไปในลักษณะเมื่อเทียบความเจริญก้าวหน้าของเทคโนโลยีและวิถีชีวิตแบบใหม่ ทั้งนี้เพื่อเป็นข้อมูลสำหรับองค์กรศาสนาได้ตระหนักและปฏิบัติการเชิงรุกก็เป็นได้)

  ๔) การพัฒนาศาสนสถานสู่แหล่งเรียนรู้ชุมชนและตลาดการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม (หัวข้อนี้ ต้องการยกคุณค่าและฟื้นฟูศาสนสถานที่ถูกปล่อยปละละเลยให้เป็นแหล่งเรียนรู้ทางศาสนาของผู้ศึกษามิใช่เพียงนามธรรม และส่งเสริมเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมอันเป็นเอกลักษณ์ของแต่ละแห่ง)

  ๕) ......................................................

  ปรากฏว่า ผมเลือกหัวข้อที่ ๔ เป็นกรณีศึกษาเพื่อฝึกหัดเขียนข้อเสนอ กลุ่มเราเป็นกลุ่มใหญ่ และเป็นที่น่าสังเกตว่า ล้วนแต่เป็นผู้สูงอายุ ทำให้ผมคิดว่า หัวข้อศาสนายังน่าจะเป็นอะไรที่คนยังต้องการ แต่เราก็เขียนกันไม่เสร็จ เนื่องจากเวลาไม่เพียงพอ

   อย่างไรก็ตาม หัวข้อเหล่านี้ คงต้องนำสู่สนามการประชุมคณะมนุษย์ฯ ในวันที่ ๒๐ ที่จะถึงนี้ เพื่อให้สมาชิกของเราที่ต้องการทำวิจัยแต่ยังหาหัวข้อไม่ได้ ได้เลือก เผื่อว่าจะพึงพอใจสักข้อ แต่ดูเหมือนคงมีผมคนเดียวกระมังที่พึงพอใจ