ภูมิปัญญาท้องถิ่นแต่มากด้วยประโยชน์

สวัสดีค่ะ   งานเยอะไปหน่อยไม่ได้เข้ามาเขียนบลอ็กเลย วันนี้ประชุมเสร็จพอมีเวลาเลยเข้ามาเขียนสักหน่อย เห็นช่วงนี้กระแสอาหารเพื่อสุขภาพกำลังแรง นับว่าเป็นการดีที่คนไทยเราหันมาให้ความสนใจสุขภาพตัวเองมากขึ้น ทำให้เกษตรกรของเราสนใจและ ตระหนักในการผลิตพืชผักปลอดภัยและเกษตรอินทรีย์ เป็นการส่งเสริมและผลักดันให้ประเทศไทยเป็นครัวของโลกอย่างยั่นยืน

         วันนี้เลยขอเสนอเรื่องราวและประโยชน์ของข้าวฮางข้าวฮางคืออะไร

    คนสมัยใหม่อาจจะไม่เคยได้ยินหรือไม่เคยเห็นว่าข้าวฮางเป็นอย่างไร ข้าวฮาง เป็นข้าวที่ผลิตด้วยกรรมวิธีซึ่งเป็นภูมิปัญญาท้องถิ่นของคนภาคอิสาน  โดยการนำข้าวเปลือกมาแช่น้ำ แล้วนำมานึ่งตากให้แห้งและสีเป็นข้าวกล้องในบางรายอาจใส่สมุนไพรลงไปด้วยเรียกข้าวฮางสมุนไพร

ข้าวฮางคืออะไร.....?

          เป็นข้าวน้ำนมที่มีระยะแก่เกินจะทำข้าวเม่า  แต่ยังไม่สุกพอระยะเก็บเกี่ยวหรือระยะพลับพลึง ( รวงแก่ประมาณ 80%) นำข้าวเปลือกมาแช่น้ำและนำข้าวเปลือกไปนึ่งก่อนที่จะนำมาสีเป็นข้าวกล้อง  ข้าวฮางทำได้ทั้งข้าวเจ้าและข้าวเหนียว

                ดังนั้นการสีข้าวฮางเป็นการเอาเปลือกหรือเอาแกลบออกโดยที่จมูกข้าวและเยื่อหุ้มเมล็ดไม่แตกหักไปไหน เส้นใยและโปรตีนที่มีคุณค่าจึงอยู่ในเมล็ดครบเนื่องจากการนึ่งข้าวให้สุก เมล็ดข้าวจะเหนียวไม่มีเมล็ดแตกร้าว  เมื่อนำไปสีจึงทำให้ข้าวฮางมีสีเหลือง

ชนิด/ประเภทของข้าวฮาง  3  ชนิด  คือ

  1. ข้าวฮางระยะน้ำนม

  2. ข้าวฮางที่นำข้าวเปลือกไปแช่น้ำ  24  ชั่วโมง  แล้วนำไปนึ่ง

 3. ข้าวฮางที่นำข้าวเปลือกไปแช่น้ำ  24  ชั่วโมงนำมาบ่ม  48  ชั่วโมง  แล้วนำไปนึ่ง  หรือเรียก ข้าวฮางงอก

ข้าวฮางและข้าวฮางงอกดีอย่างไร ....?

    การนำข้าวเปลือกไปแช่น้ำ  เพื่อกระตุ้นให้เกิดการงอก  ซึ่งจะทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางชีวเคมีในเมล็ดข้าว  โดยเฉพาะการเพิ่มขึ้นของปริมาณสาร “ กาบ้า”  GABA(Gamma Amino Butyric Acid) ในเมล็ดมากเป็น  10  เท่า  ของข้าวสาร   และเกิดสารอาหารที่เป็นประโยชน์ต่อร่างกาย  เช่น  แกมมาออริซานอล  วิตามินอี   สารฟีโนลิค   ไลซีน  และสาร  “กาบา”  (Gamma  aminobutyric  acid)  ในข้าวกล้องงอกมี

สารกาบ้าคืออะไร...มีประโชน์อย่างไร....?

    สารกาบ้า GABA  =   Gamma   aminobutyric  Acid

เป็นสารอะมิโนชนิดหนึ่งที่เกิดขึ้นในกระบวนการการงอกของเมล็ด  สารกาบ้าที่อยู่ในเมล็ดข้าวจะเพิ่มขึ้นเมื่อข้าวงอกและจะเพิ่มถึง  15  เท่าเมื่อข้าวงอกมีอายุ  1-2  วัน หลังจากนั้นสารกาบ้าก็จะลดลงเรื่อยๆ

1.  สารกาบ้า จะทำหน้าที่เป็นสื่อประสาทส่วนกลางและเป็นสารสื่อประสาทประเภทยับยั้งทำหน้าที่รักษาสมดุลในสมอง  ทำให้ผ่อนคลาย  นอนหลับ   นอกจากนี้ยังช่วยกระตุ้นต่อมไร้ท่อซึ่งทำหน้าที่ผลิตฮอร์โมนที่ช่วยการเจริญเติบโตและป้องกันไขมันชื่อ” ลิโพโทรปิค”  ( Lipotropic)

 2.   สารกาบ้ายังช่วยทำให้ระดับฮอร์โมนในร่างกายสม่ำเสมอชะลอความแก่ชราควบคุมระดับน้ำตาลและคลอเลสเตอรอลในกระแสเลือดร่วมทั้งขับเอ็นไซม์เพื่อขจัดสารพิษออกจากร่างกาย  กระตุ้นการขับน้ำดีเสื่อม)ในวงการแพทย์มีการใช้สารกาบ้ารักษาโรคเกี่ยวกับประสาท  เช่นโรควิตกกังวน  โรคนอนไม่หลับ และโรคลมชัก  นอกจากสารกาบ้าที่มีในข้าวฮางแล้ว  ข้าวฮางยังมีสารต่างๆที่มีประโยชน์ต่อร่างกายอีกหลายชนิด เช่น

3.  โปรตีนในข้าวฮาง  มี 6 -12 

4.   ธาตุแมงกานีส  ช่วยต้านอนุมูลอิสระ

 6.  วิตามินช่วยเผาผลาญพลังงานได้อย่างหมดทำให้ไม่อ้วน

 7.  แร่ธาตุไนอะซีน ช่วยให้ผิวหนังยืดหยุ่น (ทำให้เป็นหนุ่มเป็นสาว) และระบบประสาทไว

 8.  เส้นใยสูงกว่าข้าวขาวอย่างน้อย  3-8  เท่า มีประโยชน์ต่อระบบขับถ่าย

   9. ช่วยป้องกันโรคเบาหวาน  ตับอ่อนจะมีการผลิตอินซูลีนในระดับที่สมดุลระหว่างการกินกับการใช้น้ำตาลของร่างกาย การกินข้าวฮางจึงเหมาะสำหรับผู้ป่วยเบาหวาน

  10.  ในข้าวฮางยังมีวิตามิน อี แคลเซียม  ฟอสฟอรัส  เหล็ก ซีเลเนียม  ช่วยเสริมสร้างกระดูกและฟัน  ธาตุเหล็กสร้างเม็ดเลือดแดงป้องกันโลหิตจาง ซึ่งธาตุอาหารเหล่านี้จะมีมากกว่าข้าวขาว

“ เห็นประโยชน์ของข้าวฮางมากขนาดนี้ถึงเวลาแล้วหรือยังที่จะเปลี่ยนมากินข้าวฮาง  เพื่อสุขภาพ  อนามัที่แข็งแรง ”

ลักษณะของข้าวฮางที่ดี

   ข้าวฮางข้าวทุกพันธุ์สามารถนำมาทำข้าวฮางได้ แต่คนอีสานนิยมนำข้าวหอมมะลิ  105  และข้าวเหนียว  กข 6   มาทำข้าวฮาง  เนื่องจากปลูกเป็นประจำและข้าวหอมมะลิ  จะมีกลิ่นหอม  เหนียวนุ่มน่ารับประทานและถ้าใส่สมุนไพรลงไปอีกยิ่งเพิ่มคุณค่าของข้าวฮางให้น่ารับประทานข้าวฮางที่ดีมีข้อสังเกตดังนี้

  1. จมูกข้าวอยู่เต็มเมล็ด ไม่มีรอยแหว่งตรงปลายเมล็ด ซึ่งถือว่าเป็นส่วนที่มีประโยชน์

  2. สีของเมล็ดข้าวเป็นสีน้ำตาลทอง อาจมีสีเข้มหรือจางกว่านี้ขึ้นอยู่กับพันธุ์ข้าวแสดงว่าเส้นใยอาหารยังไม่ถูกขัดสีออก

  3. ไม่มีข้าวพันธุ์อื่นหรือสิ่งเจือปน  สะอาด

  4. เป็นข้าวที่อบหรือตากจนแห้งสนิม

  5. ไม่มีกลิ่นอับชื้นขึ้นราหรือมีมอด

  6. บรรจุในภาชนะหรือถุงที่สะอาดปิดสนิท  ระบุสถานที่ผลิตและราคาขาย

  7. การซื้อมาบริโภคควรซื้อมาในปริมาณที่บริโภคหมดภายใน 2- 3  สัปดาห์

  8. เมื่อเปิดภาชนะหรือถุงใช้แล้วควรปิดฝาให้สนิทและควรเก็บในที่แห้งสนิทสะอาด

วิธีการทำข้าวฮาง

 1.  นำข้าวเปลือกที่จะผลิตข้าวฮางลงแช่น้ำในภานะ ให้น้ำท่วมข้าว แช่ไว้  12   ชั่วโมง

 2.  นำข้าวที่แช่ครบ  12   ชั่วโมง  นึ่ง  ( อาจใส่สมุนไพรหรือใบเตยด้วย)  ระหว่างนึ่งถ้าข้าวแห้งให้พรมน้ำ  2-3 ครั้ง  เมื่อเมล็ดข้าวแตก  แสดงว่าข้าวสุกแล้ว                   3.   นำข้าวที่สุกตากแดด หรือผึ่งลม  ควรหมั่นกลับข้าวเพื่อให้ข้าวแห้งสม่ำเสมอ

4.   นำข้าวที่แห้งสนิทดีแล้วไปสีเป็นข้าวกล้อง

ข้าวฮางและข้าวฮางงอก แตกต่างกันอ่างไร

                ข้าวฮางงอกจะมีประมาณสารกาบ้าในปริมาณมากกว่าข้าวฮางชนิดไม่งอกเนื่องจากข้าวฮางงอกมีการบ่มให้เกิดรากก่อนนำไปนึ่ง

วิธีการทำข้าวฮางงอก

  1. นำข้าวเปลือกมาแช่น้ำ  12  ชั่วโมง

  2. นำข้าวที่แชน้ำมาบ่มในภาชนะที่มีอากาศถ่ายเทได้บ้าง  เช่น  บ่มในกระสอบ รดน้ำเช้า – เย็น  บ่มไว้ประมาณ  48  ชั่วโมง จีรกงอก ประมาณ 0.5 มม. หรือเท่า ปลายเข็ม

  3. นำข้าวที่งอกไปนึ่งให้สุก

  4. ตากแดด หรือผึ่งลมให้แห้ง (ระหว่างตากควรมีการกลับข้าวบ้าง)

  5. สีเป็นข้าวกล้อง

  6. แยกสิ่งเจือปนและเก็บในภาชนะที่แห้งสนิท หรือบรรจุในถุงสูญญากาศ

การเก็บรักษาข้าวฮาง

  1. เก็บในภาชนะที่สะอาดและแห้งมีฝาปิดมิดชิด

  2. เก็บบรรจุแบบถุงธรรมดา

3. เก็บบรรจุถุงแบบสุญญากาศ จะเก็บได้นานประมาณ 1 ปี

วิธีหุงข้าวฮาง

 1.   ล้างข้าวฮางล้างด้วยน้ำสะอาด ซาวน้ำเร็ว ๆ ครั้งเดียว ( ถ้าเป็นข้าวใหม่ไม่ต้องซาวก็ได้)

2.    ข้าวฮาง  1  ส่วน  น้ำ  1.5   ถึง  2  ส่วน  ในการหุงข้าวฮางจะใช้น้ำมากกว่าการหุงข้าวขาว

3.   ทิ้งไว้ประมาณ  5  นาที  จะได้ข้าวฮางที่หอม   นุ่น มีสีน้ำตาลทอง น่ารับประทาน 

      

                                               

                                 

                                                                                                                                                                                                   

 

 

สนในเรื่องข้าวฮางและการผลิตติดต่อได้ที่

สำนักงานเกษตรอำเภอแวงใหญ่  จ. ขอนแก่น 043-496-058   086 9753562

ศูนย์ข้าวชุมชนตำบลใหม่นาเพียง    805  7487 699