เทคโนโลยีสารสนเทศ (Information Technology) หมายถึงกระบวนการต่างๆ และระบบงานที่ช่วยให้ได้สารสนเทศที่ต้องการโดยจะรวมถึง
1. เครื่องมือและอุปกรณ์ต่างๆ หมายถึง เครื่องคอมพิวเตอร์ เครื่องใช้สำนักงาน อุปกรณ์คมนาคมต่างๆ รวมทั้งซอฟต์แวร์ทั้งระบบสำเร็จรูปและพัฒนาขึ้นโดยเฉพาะด้าน
2. กระบวนการในการนำอุปกรณ์เครื่องมือต่างๆ ข้างต้นมาใช้งาน รวบรวมข้อมูล จัดเก็บประมวลผล และแสดงผลลัพธ์เป็นสารสนเทศในรูปแบบต่างๆ ที่สามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้ต่อไป
เทคโนโลยีของระบบสารสนเทศในปัจจุบัน ประกอบด้วย
§ ระบบประมวลผลข้อมูล (Data Processing System)
§ ระบบสารสนเทศเพื่อการบริหาร (Management Information System)
§ ระบบสนับสนุนการตัดสินใจ (Decision Support System)
§ ระบบสารสนเทศเพื่อผู้บริหารระดับสูง (Executive Information System)
§ ระบบผู้เชี่ยวชาญ (Expert Systems)
เทคโนโลยีการศึกษายุคใหม่
ปัจจุบันเป็นยุคของสังคมสารสนเทศ(The Information Society) ทั้งในแง่ของการสร้างสรรค์สารสนเทศ การแพร่กระจายและการเข้าถึงสารสนเทศ วงการต่าง ๆ จึงตระหนักถึงความสำคัญของเทคโนโลยีสารสนเทศและเทคโนโลยีที่เกี่ยวข้อง เช่น เทคโนโลยีการสื่อสาร เทคโนโลยีคอมพิวเตอร์ เทคโนโลยีดิจิตอล เทคโนโลยีระบบเครือข่าย ฯลฯ เป็นต้น การผสมผสานเทคโนโลยีดังกล่าวมาแล้วนั้นก็เพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดต่อการแพร่กระจาย การครอบคลุมพื้นที่ การเข้าถึงอย่างมีประสิทธิภาพและเพื่อสนองต่อความต้องการและอำนวยประโยชน์ต่อบุคคล กลุ่มบุคคล องค์กรและสถาบันที่มีความต้องการหลากหลายและแตกต่างกัน จึงเป็นที่มาของคำว่า e – Government, e – Society, e – Commerce, e – Industry ฯลฯ ด้านการศึกษาก็เช่นกันเราจะคุ้นเคยกับคำว่า e – Education และ e – Learning หรือ ICT เพื่อการเรียนรู้(Information and Communication Technology) โดยมีเป้าหมายเพื่อทำให้เกิดการเรียนรู้อย่างอิสระ เหมาะสมกับศักยภาพแห่งตนและสามารถเข้าถึงได้ทุกโอกาส ทุกเวลา และทุกสถานที่ ดังนั้น e – Education, e– Learning และ ICT จึงมีความเกี่ยวข้องอย่างใกล้ชิดกับเทคโนโลยีการศึกษาในยุคใหม่
ความจำเป็นของการใช้เทคโนโลยีการศึกษายุคใหม่
การใช้เทคโนโลยีการศึกษายุคใหม่ในการจัดการศึกษาและการจัดการเรียนการสอนมีเหตุผลสำคัญหลายประการ เช่น
1. สังคมไทยจะต้องเป็นสังคมแห่งการเรียนรู้ คนไทยต้องได้รับการประกันโอกาสในการเข้าถึงการเรียนรู้ตลอดชีวิต มีโอกาสที่จะเข้าถึงสภาพสังคมและเศรษฐกิจสมัยใหม่
2. ผู้เรียนมีศักยภาพและความสามารถในการเรียนรู้แตกต่างกัน ผู้เรียนทุกคนจึงควรได้รับการประกันโอกาสในการเข้าถึงสังคมแห่งการเรียนรู้
3. ปัจจุบันครูอาจารย์แต่ละคนและนักเรียนมีความต้องการสารสนเทศมากขึ้น ทั้งในเชิงปริมาณและคุณภาพ
4. ครูอาจารย์และผู้เรียนมีความต้องการความเป็นอิสระในการเข้าถึงสารสนเทศและข้อมูลต่าง ๆ มากขึ้นเทคโนโลยีการศึกษายุคใหม่เปิดโอกาสและสร้างโอกาสให้กับผู้เรียนได้ทำในสิ่งที่เขาสามารถทำได้ ครูอาจารย์มีแหล่งทรัพยากรที่หลากหลายที่จะนำไปสู่การพัฒนาตนเองและวิชาชีพ
5. การศึกษาต้องการเพิ่มผลผลิตทางการศึกษาให้มากขึ้นโดยมีคุณภาพไม่แตกต่างไปจากเดิมปัจจุบันจึงเป็นยุคของสารสนเทศและเทคโนโลยียุคใหม่ ซึ่งจะเกี่ยวข้องกับคนทุกระดับ
ตั้งแต่ผู้เรียนจนถึงผู้บริหารที่ต้องรู้จักใช้ให้เกิดประโยชน์ตามศักยภาพและความรับผิดชอบของตน
เทคโนโลยีการศึกษายุคใหม่
เทคโนโลยีการศึกษายุคใหม่จะเกี่ยวข้องกับเทคโนโลยีต่อไปนี้ ได้แก่
1. เทคโนโลยีด้านสื่อสารมวลชน เช่น โทรทัศน์รายละเอียดสูง (HDTV : High Definition Television) โทรทัศน์ผ่านดาวเทียม (Global Satellite Television) วิทยุกระจายเสียงและวิทยุโทรทัศน์บนเครือข่าย (Online Radio/Television) วารสารอิเล็กทรอนิกส์( e – Journal) หนังสือพิมพ์อิเล็กทรอนิกส์( e - News / Newspaper) เป็นต้น
2. เทคโนโลยีด้านโทรคมนาคม เป็นเทคโนโลยีที่เอื้อประโยชน์ต่อการสื่อสารมวลชนสมัยใหม่ที่ต้องการความมีประสิทธิภาพ การครอบคลุมพื้นที่และความแม่นยำรวดเร็ว เช่น การสื่อสารผ่านดาวเทียม ใยแก้วนำแสง (Fiber Optic) และโทรศัพท์ภาพ (Video – Phone)
3. เทคโนโลยีด้านคอมพิวเตอร์ เป็นเทคโนโลยีที่มีบทบาทเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ ในทุกวงการ เช่น คอมพิวเตอร์กราฟิกสมบูรณ์แบบ (Perfect Computer Graphic) คอมพิวเตอร์เพื่อการศึกษา (Computer – Based Education )
4. เทคโนโลยีด้านมัลติมีเดีย เป็นเทคโนโลยีของการใช้สื่อหลายมิติและสื่อประสมให้เสริมซึ่งกันและกันโดยใช้คอมพิวเตอร์จัดการ โดยเฉพาะเทคโนโลยีสื่อประสมสมัยใหม่ที่เป็นสื่อประสมปฏิสัมพันธ์ เช่น การจำลองสถานการณ์ คอมพิวเตอร์กับสื่อประเภทความจริงเสมือน (VR : Virtual Reality)
5. เทคโนโลยีระบบเครือข่าย เป็นเทคโนโลยีการเชื่อมโยงระบบเข้าด้วยกัน อาทิ การเชื่อมโยงระบบคอมพิวเตอร์ภายในองค์กร ระหว่างองค์กรและระหว่างประเทศ เช่น ระบบ LAN, ระบบ WAN การเชื่อมโยงระบบการสื่อสารภายในประเทศและระหว่างประเทศ เป็นต้น
จะเห็นได้ว่าเทคโนโลยีการศึกษายุคใหม่จึงมีความเกี่ยวข้องอย่างใกล้ชิดกับเทคโนโลยีด้านสื่อสารมวลชน เทคโนโลยีด้านโทรคมนาคม เทคโนโลยีด้านคอมพิวเตอร์ เทคโนโลยีด้านมัลติมีเดียและเทคโนโลยีระบบเครือข่าย ซึ่งอาจเรียกรวม ๆ ได้ว่าเป็นเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร(ICT : Information and Communication Technology)
การใช้เทคโนโลยีการศึกษายุคใหม่
จากสภาพสังคมสารสนเทศ ทำให้การได้มาซึ่งข้อมูล ข่าวสารและสารสนเทศไร้พรมแดน แทบจะทุกจุดบนพื้นโลก สามารถเชื่อมต่อถึงกันได้อย่างรวดเร็วมีประสิทธิภาพ การเรียนการสอนจึงได้รับผลจากสภาพการณ์นี้ด้วย ดังนั้น ห้องเรียนสมัยใหม่ จึงอาจประกอบไปด้วยสื่อและเทคโนโลยีสมัยใหม่ เช่น คอมพิวเตอร์ วิดีโอโปรเจคเตอร์ ระบบเครือข่ายที่เชื่อมโยงกับระบบการเก็บข้อมูลแบบต่าง ๆ ดังนั้นการใช้เทคโนโลยีการศึกษายุคใหม่อาจจะประสบปัญหาในด้านต่อไปนี้
1. การจัดการระบบสารสนเทศและระบบเครือข่ายที่ไม่มีประสิทธิภาพ
2. โครงสร้างพื้นฐานและสิ่งอำนวยความสะดวกที่เชื่อมต่อระบบเทคโนโลยีสมัยใหม่
3. การจัดการเรียนการสอนและการจัดสภาพแวดล้อมทางการเรียน
4. การมี การจัดหาและโอกาสในการใช้ฮาร์ดแวร์และซอฟต์แวร์
5. การพัฒนาบุคลากรทางการศึกษาทุกระดับตั้งแต่ผู้เรียนจนถึงผู้บริหาร
6. การพัฒนาหลักสูตร และการปรับเปลี่ยนองค์ประกอบทางการศึกษาให้มีความยืดหยุ่น
7. การพัฒนาแหล่งทรัพยากรการศึกษาให้มีคุณภาพ
จากปัญหาที่จะเกิดขึ้น การเตรียมตัวเพื่อเข้าสู่ระบบการเรียนการสอน โดยใช้เทคโนโลยี การศึกษายุคใหม่ จึงมีความจำเป็น ดังนั้นการวางแผนพัฒนาเทคโนโลยีการศึกษา จะต้องมีการปรับปรุงเปลี่ยนแปลงให้สอดคล้องกับสภาพของสังคมสารสนเทศด้วย
การวางแผนพัฒนาเทคโนโลยีการศึกษายุคใหม่
ในการวางแผนพัฒนาเทคโนโลยีการศึกษายุคใหม่ จะต้องพิจารณาองค์ประกอบต่าง ๆ ที่จะต้องมีการเปลี่ยนแปลงโดยรอบด้าน ในที่นี้จะขอกล่าวถึงองค์ประกอบหลัก ๆ เท่านั้น ได้แก่
1. การบริหารจัดการ เทคโนโลยีการศึกษายุคใหม่จำเป็นจะต้องพึ่งพาการบริหารจัดการระบบสารสนเทศและระบบเครือข่ายที่มีประสิทธิภาพและหลากหลาย
2. สารสนเทศ ข้อมูลและสารสนเทศทางการศึกษาจะต้องปรับเปลี่ยนให้เป็นรูปแบบดิจิทัลที่มีคุณภาพสูง ไม่ว่าจะเป็นข้อมูลทางด้านภาพ (Image) ข้อมูลด้านเสียง (Audio) ข้อมูลทางด้านภาพยนตร์(Movie or Video)และข้อมูลตัวหนังสือ (Text)
3. สิ่งอำนวยความสะดวก สิ่งอำนวยความสะดวกด้านการศึกษาจะต้องได้รับการปรับเปลี่ยนให้สามารถรองรับเทคโนโลยีโทรคมนาคมและเทคโนโลยีคอมพิวเตอร์ได้ เช่น
การวางระบบเครือข่าย ระบบดาวเทียม ระบบเคเบิลใยแก้วนำแสง และระบบสื่อสาร
4. บุคลากรและการพัฒนา นักเรียน ครูอาจารย์และบุคลากรทางการศึกษาจำเป็นต้องได้รับการฝึกอบรมและพัฒนาอย่างต่อเนื่องและสม่ำเสมอ เพื่อเป็นหลักประกันว่า เขาเหล่านั้นสามารถใช้เทคโนโลยีได้อย่างมีประสิทธิภาพ อันจะนำไปสู่สังคมของการเรียนรู้ตลอดชีวิต
5. การจัดสรรทรัพยากร การจัดสภาพแวดล้อมทางการเรียนและกระบวนการเรียนการสอน จำเป็นต้องใช้วิธีการใหม่ ๆ ที่สนับสนุนการใช้เทคโนโลยีนั้น แต่ต้องดำรงความสัมพันธ์ที่ดีระหว่างนักเรียนต่อนักเรียน นักเรียนกับครูอาจารย์และนักเรียนกับชุมชนไว้
6. การสนับสนุน การปรับสถานการณ์เพื่อรองรับเทคโนโลยีการศึกษายุคใหม่ ต้องอาศัยการปรับเปลี่ยนระบบอื่น ๆ ให้สอดคล้องและเอื้อประโยชน์ต่อการศึกษาด้วย เช่น ระบบภาษีที่จะต้องเอื้อต่อการจัดหาฮาร์ดแวร์และซอฟต์แวร์ทางการศึกษา ระบบค่าเช่าโทรศัพท์เพื่อการศึกษา ระบบการให้บริการทางด้านสื่อสารมวลชนและโทรคมนาคมเพื่อการศึกษา เป็นต้น