จังหวัดแม่ฮ่องสอน

-- จังหวัดแม่ฮ่องสอน --

จังหวัดแม่ฮ่องสอน เป็นจังหวัดชายแดนจังหวัดหนึ่ง ซึ่งมีอาณาเขตติดต่อกับสหภาพพม่า ตั้งอยู่ทางด้านตะวันตกสุดของภาคเหนือ โดยอยู่ห่างจากกรุงเทพฯประมาณ 924 กิโลเมตร มีพื้นที่ประมาณ 12,681.259 ตารางกิโลเมตร ปัจจุบันแบ่งการปกครองออกเป็น 7 อำเภอ คือ อำเภอปาย    อำเภอปางมะผ้า อำเภอเมือง อำเภอขุนยวม อำเภอแม่ลาน้อย อำเภอแม่สะเรียง

• จังหวัดแม่ฮ่องสอนได้ชื่อว่า “เมืองสามหมอก” เนื่องจากเป็นเมืองในหุบเขา ล้อมรอบด้วยภูเขาสลับซับซ้อนทอดขนานไปกับทิวเขาถนนธงชัย และทิวเขาแดนลาว ดังนั้น จึงถูกปกคลุมด้วยหมอกตลอดทั้งปี มีทิวทัศน์สวยงามตามธรรมชาติของเทือกเขาสลับซับซ้อนและป่าไม้นานาพันธุ์จนมีคำกล่าวว่าเปรียบเสมือนกับเป็นสวิตเซอร์แลนด์ของเมืองไทย

และจากคำขวัญจังหวัดแม่ฮ่องสอน ที่ว่า

" หมอกสามฤดู กองมูเสียดฟ้า
ป่าเขียวขจี ผู้คนดี ประเพณีงาม ลือนามถิ่นบัวตอง "

"หมอกสามฤดู"

มีที่มาจากคำว่า "เมืองในหมอก" ซึ่งแม่ฮ่องสองตั้งอยู่ในหุบเขาถนนธงชัยที่สูงสลับซับซ้อน เหมือนแอ่งกะทะ  ในฤดูหนาวจึงมีอากาศหนาวเย็นและมีความชื้นสูงที่เอื้อต่อการเกิดหมอก  หรือ  "เมืองสามหมอก" มีที่มาจากปรากฏการณ์ทางธรรมชาติในทุกฤดู

- ฤดูร้อน  : จะมีหมอกควันจากการเผาไร่ เผาป่าของชาวไร่หรือไฟป่าจริงๆ

- ฤดูฝน : จะมีเมฆหมอกฝน

- ฤดูหนาว : ก็มีทะเลหมอกที่สวยงาม  ซึ่งเป็นเสน่ห์หนึ่งที่ดึงดูดใจให้นักท่องเที่ยวมาเที่ยวที่นี้

"กองมูเสียดฟ้า"

มีที่มาจาก "วัดพระธาตุดอยกองมู" เดิมชื่อ "วัดปลายดอย" เป็นปูชนียสถานคู่บ้านคู่เมืองที่สำคัญ      ซึ่งตั้งอยู่บนดอยกองมูทางทิศตะวันตกของตัวเมืองแม่ฮ่องสอน โดยแยกตรงบริเวณอนุสาวรีย์พระยาสิงหนาทราชาขึ้นไปทางซ้ายมือ เป็นทางลาดยางขึ้นภูเขาไปอีกประมาณ 1.5 กิโลเมตร ก็จะถึงบริเวณวัด ซึ่งจะสามารถมองเห็นทิวทัศน์โดยรอบของเมืองแม่ฮ่องสอน อีกทั้งยังเป็นที่ประดิษฐานพระธาตุ     2 องค์ ซึ่งเป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์คู่เมืองแม่ฮ่องสอนมานานนับศตวรรษ พระธาตุองค์ใหญ่สร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ.2403 (ในช่วงรัชกาลที่ 4 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์) โดยพ่อค้าไม้ชาวไทใหญ่นามว่า จองตองสู่ และนางเหล็ก (ภรรยา) เพื่อบรรจุพระธาตุพระโมคคัลลานะ  ส่วนพระธาตุองค์เล็กสร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ.2417(ในช่วงรัชกาลที่ 5) โดย " พญาสิงหนาทราชา" (พระนามเดิม คือชานกะเล) เจ้าผู้ครองเมืองแม่ฮ่องสอนคนแรก

"ป่าเขียวขจี"

เนื่องจากแม่ฮ่องสอนตั้งอยู่ในหุบเขา  พื้นที่ส่วนใหญ่ของแม่ฮ่องสอนจึงเต็มไปด้วยเทือกเขาสลับซับซ้อน ปกคลุมด้วยผืนป่าประเภทต่างๆ คิดเป็น 90 เปอร์เซ็นต์ของพื้นที่ทั้งจังหวัด เป็นที่ตั้งของอุทยานแห่งชาติที่สำคัญ ได้แก่ อุทยานแห่งชาติถ้ำปลา-เสื่อ อุทยานแห่งชาติน้ำตกแม่สุรินทร์ อุทยานแห่งชาติสาละวิน และอุทยานแห่งชาติห้วยน้ำดัง มีพื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติ 9 แห่ง เช่น ป่าแม่ยวมฝั่งขวา ป่าแม่ปายฝั่งขวา เป็นต้น ผืนป่าในแม่ฮ่องสอนเป็นแหล่งต้นน้ำลำธารสำคัญๆ เช่น แม่น้ำปาย แม่น้ำยวม แม่น้ำละมาด แม่น้ำสาละวิน และน้ำตกที่งดงามน่าชมหลายแห่ง

"ผู้คนดี ประเพณีงาม"

แม่ฮ่องสอนเป็นเมืองชายแดนติดกับประเทศพม่า มีประชากรหลากหลายกลุ่มชาติพันธุ์ ส่วนมากเป็นชาวไทใหญ่ซึ่งมีจำนวน 60 เปอร์เซ็นต์ของประชากรทั้งจังหวัด นอกจากนี้ยังประกอบด้วยชาติพันธุ์ต่างๆ เช่น กะเหรี่ยง มูเซอ ลัวะ ลีซอ ม้ง จีนยูนาน ด้วยเหตุนี้จังหวัดแม่ฮ่องสอนจึงมีความหลากหลายทางวัฒนธรรมประเพณีที่น่าสนใจ โดยเฉพาะวัฒนธรรมประเพณีของชาวไทใหญ่ที่อพยพมาจากรัฐฉาน ประเทศพม่า ซึ่งได้ชื่อว่าเป็นกลุ่มคนที่ยึดมั่นในพุทธศาสนา พลังศรัทธาของชาวไทใหญ่ยังปรากฏให้เห็นจากวัดวาอารามต่างๆ ในเมืองแม่ฮ่องสอน ที่ชาวไทใหญ่ร่วมกันสร้างขึ้นเป็นพุทธบูชา โดยนำความงดงามของศิลปะไทใหญ่ผสมผสาน กับศิลปะพม่าอันวิจิตรงดงามตระการตา เช่น วัดจองคำ วัดจองกลาง เป็นต้น

ชาวไทใหญ่ยังมีประเพณีที่ปฏิบัติสืบเนื่องมาอย่างเข้มข้นหลายอย่าง เช่น ประเพณีปอยส่างลอง หรือบวชลูกแก้ว ซึ่งก็คือการบวชเณรนั่นเอง ชาวไทใหญ่เชื่อว่าการบวชเณรจะได้อานิสงส์มาก นอกจากนี้ยังมีประเพณีจองพารา ซึ่งจะมีขึ้นในเดือน 11 หรือช่วงออกพรรษา (ประมาณเดือน ตุลาคม) ชาวไทใหญ่จะช่วยกันสร้างจองพารา (หมายถึงปราสาทจำลอง) เพื่อรับเสด็จพระพุทธเจ้าที่จะเสด็จกลับมายังโลก หลังจากเสด็จขึ้นไปโปรดพุทธมารดาบนสวรรค์ชั้นดาวดึงส์

 "ลือนามถิ่นบัวตอง"

ในช่วงฤดูหนาวโดยเฉพาะอย่างยิ่งในเดือนพฤศจิกายน  จะมีนักท่องเที่ยวที่เดินทางไปเยือนจังหวัดแม่ฮ่องสอนจำนวนมาก  และหนึ่งในสถานที่ท่องเที่ยวที่นิยมไปเที่ยว คือ ทุ่งดอกบัวตอง  ซึ่งจะมีดอกบัวตองสีเหลืองอร่ามทั่วทั้งดอยแม่อูคอ อ.ขุนยวมครอบคลุมกว้างขวางนับพันไร่ และอีกแห่งที่มีดอกบัวตอง คือ ดอยแม่เหาะ อ.แม่สะเรียง

บัวตองมีแหล่งกำเนิดอยู่ในแถบทวีปอเมริกากลางและหมู่เกาะอินเดียตะวันตก มีชื่อเป็นทางการว่า Maxican Sunflower จัดเป็นวัชพืชวงศ์เดียวกับทานตะวัน ดาวเรือง และต้นสาบเสือ แพร่พันธุ์ได้รวดเร็วในภูมิประเทศที่เป็นทุ่งโล่ง

มีเรื่องเล่าต่อกันว่าผู้ที่นำเมล็ดพันธุ์บัวตองข้ามน้ำข้ามทะเลมาแพร่พันธุ์ คือ มิชชันนารีที่เข้ามาเผยแผ่ศาสนาคริสต์ในดินแดนแถบนี้เมื่อราว 70 ปีมาแล้ว จนทำให้ทุ่งบัวตองกลายเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่มีชื่อเสียงในเวลาต่อมา

 

อาณาเขต
• ทิศเหนือ ติดต่อกับรัฐฉาน แห่งสหภาพพม่า
• ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอท่าสองยาง จังหวัดตาก
• ทิศตะวันออก ติดต่อกับจังหวัดเชียงใหม่
• ทิศตะวันตก ติดต่อกับสหภาพพม่า

การเข้าถึง

• รถยนต์ แม่ฮ่องสอนในอดีตเป็นเมืองที่เร้นลับและทุรกันดารในสายตาของนักท่องเที่ยวและประชาชนทั่วไป ถ้าไม่ตั้งใจที่จะมาเที่ยวจริงๆ ก็คงไม่ได้มา  เนื่องจากเดิมนั้นการเดินทางเข้าสู่จังหวัดแม่ฮ่องสอนมีถนนเพียงสายเดียว คือ ทางหลวงหมายเลข 108 ซึ่งตัดจากจังหวัดเชียงใหม่ผ่านอำเภอหางดง สันป่าตอง จอมทอง ฮอด แม่สะเรียง แม่ลาน้อย และขุนยวม มาถึงอำเภอเมืองแม่ฮ่องสอน รวมระยะทางประมาณ 349 กิโลเมตร เส้นทางสายนี้มีความสวยงามและคดเคี้ยวนับได้มากถึง 1,864 โค้ง ปัจจุบันมีถนนจากจังหวัดเชียงใหม่ถึงแม่ฮ่องสอนเพิ่มขึ้นอีกสายหนึ่ง คือทางหลวงหมายเลข 1095 หรือที่เรียกโดยทั่วไปว่าเส้นทางสายแม่มาลัย-ปาย ตัดจากอำเภอแม่แตง จังหวัดเชียงใหม่ ถึงอำเภอปายจังหวัดแม่ฮ่องสอนเหลือระยะทางเพียง 245 กิโลเมตร
• นอกจากนี้ เส้นทางนี้ยังเป็นเส้นทางผ่านไปยังสถานที่ท่องเที่ยวอื่นๆ ด้วย อาทิ ห้วยน้ำดัง และถ้ำต่างๆ ปัจจุบันเป็นถนนลาดยางอย่างดีตลอดสาย และหากนักท่องเที่ยวสนใจเดินทางจากจังหวัดตากไปยังจังหวัดแม่ฮ่องสอน โดยไม่แวะเข้าจังหวัดเชียงใหม่ก็สามารถเดินทางได้ตามทางหลวงหมายเลข 108 ผ่านอำเภอแม่สอด-แม่ระมาด-ท่าสองยาง ถึงอำเภอแม่สะเรียง มีระยะทางประมาณ 300 กิโลเมตร เป็นทางลาดยาง

• จากกรุงเทพฯ มีรถโดยสารประจำทางปรับอากาศของบริษัทเอกชน ออกจากสถานีขนส่งสายเหนือหมอชิต 2 ถนนกำแพงเพชร ทุกวันๆละ 1 เที่ยว

• จากเชียงใหม่ มีรถโดยสารประจำทางทั้งธรรมดาและปรับอากาศ วิ่งบริการ 2 เส้นทางคือ
   1. สายเชียงใหม่-แม่สะเรียง-แม่ฮ่องสอน มีบริการวันละหลายเที่ยว ตั้งแต่เวลา 06.30-21.00 น. ใช้เวลาเดินทางถึงอำเภอ แม่สะเรียง 4 ชั่วโมง ถึงแม่ฮ่องสอน 8 ชั่วโมง (ทางหลวงหมายเลข 108)
   2. สายเชียงใหม่-ปาย-แม่ฮ่องสอน มีบริการรถตู้วันละหลายเที่ยว ตั้งแต่เวลา 07.00-14.00 น. ใช้เวลาในการเดินทาง ประมาณ 5 ชั่วโมง (ทางหลวงหมายเลข 107 และ 1095) รายละเอียดติดต่อ บริษัท เปรมประชาขนส่ง จำกัด โทร. [phone], 242767
•  เครื่องบิน บมจ. การบินไทย มีบริการเที่ยวบินระหว่างเชียงใหม่-แม่ฮ่องสอน ทุกวัน สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ โทร. 1566 สำนักงานเชียงใหม่ โทร. [phone]-5, 211044-7 สำนักงานแม่ฮ่องสอน โทร. [phone], 611347

ระยะทางจากอำเภอเมืองไปอำเภอต่างๆ
   อำเภอปางมะผ้า 64 กิโลเมตร
   อำเภอขุนยวม 67 กิโลเมตร
   อำเภอปาย 111 กิโลเมตร
   อำเภอแม่ลาน้อย 134 กิโลเมตร
   อำเภอแม่สะเรียง 164 กิโลเมตร
   อำเภอสบเมย 192 กิโลเมตร

•  จังหวัดแม่ฮ่องสอนยังมีสถานที่ท่องเที่ยวอยู่มากมายทั้งที่เป็นแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติและโบราณสถาน นอกจากนี้ ยังมีศิลปวัฒนธรรมประเพณีอันควรค่าแก่การอนุรักษ์ไว้เห็นได้จากบ้านเรือนที่อยู่อาศัยซึ่งเป็นบ้านไม้ชั้นเดียวหรือสองชั้นแบบโบราณ เรียกว่า บ้านแบบไทยใหญ่ สร้างด้วยไม้มีใต้ถุนสูง หลังคามุงด้วยใบตองตึง มีการแต่งกายแบบพื้นเมือง ซึ่งเรียกกันว่า ชุดไต คือผู้ชายนุ่งกางเกงคล้ายกางเกงจีนหรือกางเกงชาวเล สวมเสื้อคอกลม แขนยาวป้ายแบบจีน ผู้หญิงนุ่งผ้าถุงยาว สวมเสื้อทรงกระบอกตัวสั้นเพียงเอว ชาวแม่ฮ่องสอนยังใช้ภาษาท้องถิ่นและรับประทานอาหารพื้นเมือง ซึ่งสิ่งเหล่านี้ถือได้ว่าเป็นเสน่ห์ดึงดูดนักท่องเที่ยวให้เดินทางมาเยี่ยมชมจังหวัดแม่ฮ่องสอนเป็นอย่างมาก