มาตรการพิทักษ์ความปลอดภัยเกี่ยวกับผลิตภัณฑ์โดยรวมในประเทศญี่ปุ่น
<p style="text-justify: inter-cluster; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal">ผู้เขียนได้มีโอกาสเดินทางไปที่กรมนโยบายข้อมูลพาณิชย์ กระทรวงเศรษฐกิจการค้าและอุตสาหกรรม ประเทศญี่ปุ่น </p><p style="text-justify: inter-cluster; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal"></p><p style="text-justify: inter-cluster; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal">ในการนี้ นายกิกูชิ ชินซุเกะ เจ้าหน้าที่กองการพิทักษ์ความปลอดภัยเกี่ยวกับผลิตภัณฑ์ ได้รับทราบภารกิจของกระทรวงเศรษฐกิจการค้าและอุตสาหกรรม คือ มีหน้าที่ในการส่งเสริมอุตสาหกรรม บังคับใช้กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการค้า วางมาตรการเกี่ยวกับการค้าและมาตรการเพื่อความปลอดภัยในผลิตภัณฑ์ โดยมีการแบ่งแผนกตามประเภทอุตสาหกรรม เช่น แผนกรถยนต์ และแผนกเคมีภัณฑ์ เป็นต้น</p> <p style="text-justify: inter-cluster; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal">ในประเทศญี่ปุ่นนั้น กฎหมายว่าด้วยความปลอดภัยของผลิตภัณฑ์มี ๔ ฉบับ ได้แก่ กฎหมายว่าด้วยความปลอดภัยของผลิตภัณฑ์ที่ใช้ในการดำรงชีวิตของผู้บริโภค กฎหมายว่าด้วยความปลอดภัยของผลิตภัณฑ์เครื่องใช้ไฟฟ้า กฎหมายว่าด้วยการพิทักษ์ความปลอดภัยของก๊าซปิโตรเลียมเหลวและการค้าที่เหมาะสม และกฎหมายว่าด้วยการประกอบกิจการก๊าซ ซึ่งบริษัทผู้ผลิต นำเข้า และผู้จำหน่ายต้องยื่นขออนุญาตจากกระทรวงเศรษฐกิจฯ ก่อนจึงจะสามารถผลิต นำเข้า และจำหน่ายสินค้านั้นๆ ได้ และสินค้าที่ผ่านมาตรฐานจะต้องติดตรามาตรฐานและบังคับติดฉลากด้วยก่อนที่จะออกจำหน่าย</p> <p style="text-justify: inter-cluster; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal">กฎหมายว่าด้วยความปลอดภัยของผลิตภัณฑ์ดังกล่าวนั้นได้กำหนดมาตรฐานด้านเทคโนโลยีที่จำเป็นเกี่ยวกับผลิตภัณฑ์ที่มีลักษณะที่อาจจะเป็นอันตรายต่อชีวิตและร่างกายของผู้บริโภค และกำหนดหน้าที่ให้ผู้ประกอบการผลิตจัดทำบันทึกการตรวจสอบและเก็บรักษาไว้ รวมทั้งติดฉลากและเครื่องหมายมาตรฐานไว้บนผลิตภัณฑ์ที่ได้ผ่านการตรวจยืนยันว่ามีคุณสมบัติครบถ้วนตามมาตรฐานเทคโนโลยีที่ได้กำหนดไว้ ทั้งนี้ เพื่อป้องกันไม่ให้ผู้บริโภคได้รับอันตรายจากอุบัติเหตุที่อาจเกิดขึ้นได้ระหว่างการใช้ผลิตภัณฑ์ในชีวิตประจำวัน นอกจากนี้ กฎหมายกลุ่มนี้ยังได้กำหนดให้สามารถออกคำสั่งให้ผู้ที่เกี่ยวข้องดำเนินการป้องกันไม่ให้อันตรายจากผลิตภัณฑ์ทวีความรุนแรงยิ่งขึ้น ตลอดจนใช้มาตรการทางปกครอง เช่น การสั่งห้ามจำหน่าย และการเรียกผลิตภัณฑ์คืนจากผู้ใช้และร้านค้าที่จำหน่าย เป็นต้น</p> <p style="text-justify: inter-cluster; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal">เครื่องหมายมาตรฐานของประเทศญี่ปุ่นมี ๒ ประเภท ได้แก่ ๑. เครื่องหมายมาตรฐานที่ผ่านการตรวจสอบความปลอดภัยของผลิตภัณฑ์โดยเฉพาะจากองค์กรเอกชนที่รัฐบาลมอบหมาย และ ๒. เครื่องหมายมาตรฐานที่ผ่านมาตรฐานทางเทคนิคที่รัฐบาลเป็นผู้กำหนด</p> <p style="text-justify: inter-cluster; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal">การดำเนินมาตรการตามกฎหมายว่าด้วยความปลอดภัยของผลิตภัณฑ์ด้วยการทดลองซื้อผลิตภัณฑ์มาตรวจสอบ การตรวจสถานประกอบการเพื่อตรวจสอบการปฏิบัติงาน และการตรวจสถานประกอบการกรณีที่มีคำร้องของบุคคลที่สาม ทั้งนี้ โดยไม่มีการแจ้งให้ทราบ วิธีการปฏิบัติอาจเป็นลักษณะการใช้แบบสอบถามตรวจสอบเนื่องจากมีสถานประกอบการจำนวนมาก โดยเฉลี่ยปีละ ๒๐๐ แห่ง และจะมีการตรวจสอบใบอนุญาตทุก ๕ ถึง ๗ ปี </p> <p style="text-justify: inter-cluster; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal">นอกจากนี้ ยังมีระบบรวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับอุบัติเหตุ กระทรวงเศรษฐกิจฯ ได้จัดตั้งฐานเทคโนโลยีการประเมินผลิตภัณฑ์ขึ้นมาเป็นหน่วยงานอิสระเพื่อดำเนินการรวบรวม ตรวจสอบ และวิเคราะห์ข้อมูลเกี่ยวกับอุบัติเหตุที่เกิดขึ้นจากความบกพร่องของผลิตภัณฑ์ทำให้ผู้บริโภคที่ใช้ได้รับอันตราย รวมทั้งอุบัติเหตุที่เกิดขึ้นจากความบกพร่องของผลิตภัณฑ์ที่ทำให้ผู้ใช้ได้รับอันตราย และมีการจัดระบบช่วยเหลือผู้ประสบภัยในรูปแบบของการจัดระบบจัดการข้อพิพาทนอกศาลและระบบการสืบหาสาเหตุของอุบัติเหตุด้วย</p> อนึ่ง ขณะนี้ กำลังมีการทบทวนเกี่ยวกับเกณฑ์มาตรฐานทางเทคโนโลยีที่กำหนดไว้ในกฎหมายโดยให้เปลี่ยนจากการกำหนดรายละเอียดด้านคุณสมบัติ ซึ่งได้แก่ ชนิดของวัตถุดิบ ขนาด และตัวเลขแสดงค่าต่างๆ มาเป็นการกำหนดหัวข้อที่จำเป็นสำหรับการแสดงประสิทธิภาพการใช้งานของอุปกรณ์ทางด้านที่เกี่ยวกับการพิทักษ์ความปลอดภัย (กำหนดเกณฑ์มาตรฐานเทคโนโลยีโดยมีประสิทธิภาพการใช้งานเป็นหลัก) ทั้งนี้ เพื่อส่งเสริมให้มีการนำเทคโนโลยีที่มีความปลอดภัยขั้นสูงมาใช้กับผลิตภัณฑ์พร้อมกันไปกับการปรับให้เข้ากับเกณฑ์มาตรฐานเทคโนโลยีสากล
