ในระบบคุณภาพที่ดำเนินกันอยู่ เมื่อใช้คำว่า "ป้องกัน" ในระบบงาน ระบบที่มักจะถูกอ้างอิงถึง คือ การบำรุงรักษาเชิงป้องกันของเครื่องมือ ทั้งๆที่แท้จริงแล้ว ยังมีการป้องกันอยู่ในระบบอื่นอีก พฤติกรรมการทำงานที่ปลอดภัย และความไวของการตอบสนองเพื่อสร้างขวัญกำลังใจให้บุคลากร กรณีเกิดอุบัติเหตุจากงาน ก็เป็นผลของปฏิสัมพันธ์ของ 4 ระบบ คือ HRM&IC& PTC & Lab ในเชิงป้องกัน และความปลอดภัยที่เกิดขึ้นถูกส่งมอบต่อให้กับ 2 ระบบสำคัญ คือ ENV & HPH สุขภาพเจ้าหน้าที่จึงเป็นตัววัดที่ถูกสัมภาษณ์เสมอในเวทีของ 6 ทีมนำนี้

วันนี้ นักวิชาการจากสำนักงานสาธารณสุขอำเภอได้โทรศัพท์มาขอเวลานอกในการขอพบ เนื่องจากมีเหตุการณ์บางอย่างที่ต้องช่วยกันเสริมขวัญกำลังใจให้กับหมออนามัยคนหนึ่ง  เหตุการณ์นี้เกี่ยวข้องกับ needle-stick injury 

 

การวางระบบบริการที่เกี่ยวข้องกับ needle-stick injury ของร.พ.กระบี่นั้น เราจัดระบบการขอรับยา ARV ไว้รองรับให้น้องๆที่สถานีอนามัยด้วย  ทุกคนที่ทำงานในเครือข่ายอำเภอเมืองจึงสามารถขอรับยาได้ตลอด 24 ชั่วโมง หากเกิด needle-stick injury  

เรื่องที่ขอให้ช่วยเสริมขวัญกำลังใจในวันนี้ ไม่พ้นการทำหน้าที่ให้ข้อมูลในฐานะผู้บริหาร แพทย์  และ ผู้ให้คำปรึกษาไปพร้อมๆกัน   แน่นอนว่า สิ่งที่ได้เจอวันนี้ มีเรื่องของ silver line ให้ต้องจัดการ

 

แม้เราจะเคยรู้จักการป่วยดี  รู้ว่าต้องทำอย่างไร  ต้องจัดการอย่างไร  เก่งกาจอย่างไรในการให้คนไข้แสดงความรู้สึกและรับรู้ความรู้สึกของคนไข้เมื่อเกิดกรณี silver line   เก่งกาจอย่างไรในการพร่ำบอกให้คนอื่นป้องกันตัวเอง  แต่เมื่อเหตุการณ์ที่จะป่วยหรืออาจจะป่วยเกิดขึ้นกับตัวเองโดยไม่คาดฝัน  มันก็สะเทือนขวัญอยู่มากโข

 

ฉันใช้เทคนิคที่คุณหมอโรจน์เพิ่งตอบไว้ใน blog  รัก palliative ในการจัดการสถานการณ์วันนี้ silence +  ร่ายมนตราให้รับรู้ว่าฉันเข้าใจความรู้สึกของเขา  ในตอนนั้นฉันรู้สึกว่าฉันรับรู้สิ่งที่เขาเล่าให้ฟัง แต่ฉันว่าฉันไม่สามารถสัมผัสใจของเขาได้   ฉันจึงต้องหาผู้ช่วย มาให้ข้อมูลเขาเพิ่มทั้ง ICN และ นักวิชาการระบาดในส่วนของ case ที่เคยมีประสบการณ์ needle stick injury ของร.พ. 

 

มนตราที่ร่ายก่อนจบ คือ รับปากว่าจะช่วยค้นหาข้อมูลผลตรวจเลือดของ case  ที่น้อง contact  โดยไม่ให้ผู้รับบริการรู้ตัวว่าเรากำลังคิดว่าเขาติดเชื้อ แล้วกลับไปมีปัญหากับหมออนามัยใกล้บ้าน  เพราะ case นี้ยังไม่เปิดเผยตัวว่าเขาเป็นผู้ติดเชื้อหรือไม่  และจัดทำเรื่องราวเข้าสู่เวทีของสปสช. ส่วนดูแลเจ้าหน้าที่เมื่อได้บันทึกที่น้องส่งมาให้

 

ประเด็นที่อยากบันทึกไว้ทบทวน คือ  

นอกจาก ความปลอดภัยในระบบบริการ คือ ผลงานที่ส่งมอบให้กับผู้รับบริการแล้ว  ความปลอดภัยในการปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่และระบบที่มีความไวเพียงพอต่อการตอบสนองต่อขวัญกำลังใจของเจ้าหน้าที่ ก็เป็นส่วนของผลงานที่ระบบคุณภาพของร.พ.ต้องส่งมอบให้เจ้าหน้าที่เช่นกัน

 

ความปลอดภัยของเจ้าหน้าที่ เป็นผลงานที่ส่งมอบจากปฏิสัมพันธ์ของ  6 ระบบร่วมเป็น teamwork  ในองค์กรในลักษณะสหวิชาชีพ ที่ต่างมีบริบทของตนเองในเรื่องนี้  ได้แก่  IC   HRM&HRD    Lab   ENV   HPH  PTC  และ core value สำคัญที่วัดคุณค่าแห่งปฏิสัมพันธ์นี้ ก็คือ Agility

ส่วนเหตุการณ์พลาดในครั้งนี้ของหมออนามัย คือ  เธอตั้งใจจะช่วยสะกิดหนองให้คนไข้ที่มีฝีใกล้รูก้น    เธอใส่ถุงมือก่อนลงมือ เวลาจะสะกิดหนอง มือหนึ่งใช้แหวกก้น และอีกมือจับเข็มสะกิดลงไปที่หนองฝี   ในรูปการณ์อย่างนี้ จึงทำให้เกิดการสะบัดของเข็มดีดกลับมาจิ้มตัวเองที่นิ้ว 

สิ่งที่ควรแก้ไขสำหรับกรณีที่เจออย่างนี้ของหมออนามัย คือ  หลีกเลี่ยงการใช้มือจับเข็มตรงๆ  ควรมี syringe  ยึดจับหัวเข็มทุกครั้งที่มีการใช้เข็มแม้ว่าจะเป็นเข็มใหม่

    

27 มกราคม 2551