เกริ่นนำ                การบริหารการศึกษาในยุดปัจจุบันที่สถานศึกษามีสถานะเป็นนิติบุคคล  สิ่งหนึ่งที่ผู้บริหารควรคำนึงถึงคือ  การรวบรวมและจัดระบบข้อมูลสารสนเทศให้เป็นปัจจุบัน  ซึ่งการบริหารแนวใหม่จำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องบริหารและตัดสินใจโดยอาศัยข้อมูลมากกว่าสามัญสำนึก  ดังนั้น  สถานศึกษาจึงมีความจำเป็นต้องรวบรวม  จัดระบบ  และใช้ข้อมูลสารสนเทศเพื่อการบริหารและตัดสินใจให้มากที่สุด  เมื่อความต้องการข่าวสารข้อมูลที่ถูกต้อง  รวดเร็ว  ทันสมัย  และมากเพียงพอสำหรับเป็นส่วนประกอบในการวางแผน  ตัดสินใจ  และดำเนินกิจกรรมด้านการบริหารการศึกษา  ตลอดจนเชื่อมโยงแลกเปลี่ยนข้อมูลข่าวสารระหว่างหน่วยงานและองค์กรอื่นๆ  เทคโนโลยีสารสนเทศจึงเป็นส่วนหนึ่งที่เข้ามามีบทบาทในการจัดการระบบสารสนเทศในสถานศึกษาในรูปของโปรแกรมประยุกต์  ซึ่งพัฒนาโดยสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน  จึงขอนำเสนอโปรแกรมประยุกต์ใช้และแนวปฏิบัติในการจัดการระบบข้อมูลสารสนเทศในสถานศึกษา เทคนิควิธีปฏิบัติ                โปรแกรมในการจัดการระบบข้อมูลสารสนเทศของสถานศึกษา  มีรายละเอียดและแนวปฏิบัติ  จำแนกรายโปรแกรม  ดังนี้                OBEC  เป็นโปรแกรมเพื่อการจัดเก็บบันทึก  ประมวลผล  และรายงานข้อมูลสารสนเทศทางการศึกษา    วันที่  10  มิถุนายน  เน้นการจัดเก็บข้อมูลที่เป็นความต้องการในการบริหารจัดการศึกษา  การจัดตั้ง  การจัดสรรงบประมาณ  การวางแผนทางการศึกษา  และการเชื่อมโยงข้อมูลกับโปรแกรม  B-OBEC,  M-OBEC, P-OBEC  และโปรแกรมอื่นๆ  การดำเนินการกำหนดเป็น  2  ระยะ  ได้แก่  ระยะที่ 1  ข้อมูลต้นปีการศึกษา  ระยะที่ 2  ข้อมูลสิ้นปีการศึกษา                SMIS  เป็นโปรแกรมระบบบริหารจัดการข้อมูลสารสนเทศของสถานศึกษา (School Management Information System : SMIS)  พัฒนาขึ้นเพื่อจัดเก็บข้อมูลในระดับสถานศึกษา  ประกอบด้วยทะเบียนโรงเรียน  ข้อมูลนักเรียนรายบุคคล  ข้อมูลบุคลากรรายบุคคล  และข้อมูลงานวิชาการ  กำหนดจัดเก็บเป็น  2  ระยะ  ได้แก่  ข้อมูล    วันที่  10  มิถุนายน  และข้อมูล    วันที่  10  พฤศจิกายน                M-OBEC  เป็นโปรแกรมเพื่อบันทึก  ประมวลผล  และรายงานข้อมูลครุภัณฑ์รายโรงเรียน  โดยให้โรงเรียนหรือสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา  เป็นผู้บันทึก  ปรับปรุงข้อมูลทุกปีงบประมาณ                B-OBEC  เป็นโปรแกรมเพื่อบันทึก  ประมวลผล  และรายงานข้อมูลสิ่งก่อสร้างรายโรงเรียน  โดยให้โรงเรียนหรือสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา  เป็นผู้บันทึกข้อมูล  ปรับปรุงข้อมูลทุกปีงบประมาณ                Data  On  Web  เป็นการรายงานข้อมูลจำนวนนักเรียนและบุคลากรในโรงเรียนผ่านเว็บไซต์ของ สพฐ.  www.obec.go.th  ซึ่งกำหนดรายงานข้อมูลเป็นระยะ  ได้แก่  ครั้งที่ 1  ข้อมูล    วันที่  16  พฤษภาคม  ครั้งที่ 2  ข้อมูล ณ วันที่  10  มิถุนายน  และอัพเดตข้อมูลในทุกวันที่  10  ของเดือน                ระบบสารสนเทศทางภูมิศาสตร์ (GIS)  เป็นระบบที่นำเอาระบบแผนที่กราฟฟิค (Geographic)  มาทำงานร่วมกับฐานข้อมูล (Database)  ที่มีความสามารถในการจัดเก็บ  แก้ไข  ปรับปรุง  สืบค้น  จัดการวิเคราะห์  แสดงผลและรายงานผลข้อมูลเชิงพื้นที่ด้วยระบบคอมพิวเตอร์  โดยอาศัยความสัมพันธ์ทางภูมิศาสตร์เป็นตัวเชื่อมโยงความสัมพันธ์กับข้อมูลอื่นๆ                  ศูนย์ปฏิบัติการ  (Operation Center)  สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาชุมพร เขต 1  นำเสนอข้อมูลสารสนเทศจากโปรแกรมบริหารงานข้อมูลสารสนเทศ  ในรูปของศูนย์ปฏิบัติการสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา  AOC  ที่เว็บไซต์  http://202.143.161.13/aoc  เชื่อมโยงกับศูนย์ปฏิบัติการระดับจังหวัด (POC)  ระดับสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (DOC)  และระดับกระทรวงศึกษาธิการ (MOC)  เพื่อให้ทุกหน่วยงานและองค์กรสามารถใช้ข้อมูลร่วมกัน