“ไม่ง่ายนักที่คนเราจะมาพบกัน ดังนั้นควรรักษาความสัมพันธ์ระหว่างกันไว้ให้ดี แม้อาจเป็นครั้งเดียวที่ได้เจอกัน”

 หัวรถจักรกำลังทำงานหนัก ด้วยการลากขบวนรถไฟที่บรรทุกผู้คนเต็มคันขึ้นเหนือ  ผ่านเส้นทางอันมืดมิดแม้ในขบวนรถไฟจะสว่างด้วยกำลังแสงจากหลอดนีออน แต่นอกข้างทางกลับมืดมิดด้วยเวลาแห่งรัตติกาล 

ต่างคนต่างที่มา แต่มีเป้าหมายเดียวกัน 

ในสังคมไทยและสังคมโลก ทุกอย่างมักถูกจัดประเภทหรือแบ่งกลุ่ม ด้วยเหตุผลหลายประการ และในการเดินทางครั้งนี้ของฉันก็เช่นกัน ต่างคนต่างที่มาแม้ร่วมเดินทางในห้วงเวลาสั้นๆ การแบ่งกลุ่มก้อนยังปรากฏให้เห็นแม้ไม่เป็นทางการ 

ทุกคนมีเป้าหมายเดียวกัน คือ มุ่งสู่ภาคเหนือของไทยในวันหยุดยาว  

ฉันถูกจัดกลุ่มด้วย “ความเต็มใจจ่าย”  ผ่านราคาหน้าตั๋วที่สามารถจับจองได้  ไม่ว่าจะเป็นตั๋วชั้นที่ดีที่สุด  เบาะนุ่มที่สุด  เป็นส่วนตัวที่สุด  มีบริการที่ดีที่สุด  จนกระทั่งตั๋วที่ต้องจับจองด้วยความรวดเร็ว ด้วยโชคชะตา และด้วยความอาทร  สำหรับฉันได้ตั๋วที่ไม่ต้องแย่งชิงที่นั่ง แต่ไม่สบายที่สุด 

“เครื่องแบบ”  เป็นอีกสิ่งหนึ่งที่แบ่งกลุ่มคนได้  ทหารในชุดพรางสีเขียว  นั่งเหงาทอดสายตาไปนอกขบวนรถบนบันไดเชื่อมระหว่างตู้รถไฟ  แม้ทหารทั้งห้าคนนั้นจะไม่ได้มาพร้อมกัน หรืออาจไม่รู้จักกัน แต่คงเข้าใจได้ไม่ยากว่าเค้าคือคนกลุ่มเดียวกัน  เช่นเดียวกับพนักงานรถไฟที่ใส่เครื่องแบบและป้ายแขวนคอเหมือนกัน 

“การเลี้ยงชีพ”  คนกลุ่มหนึ่งหอบของพะรุงพะรังขึ้นมาบนรถไฟพร้อมส่งเสียงบอกรายการของในมือ  ใครสนใจพอใจในสินค้าก็กวักมือเรียกเพื่อเจรจาต่อรองแลกเปลี่ยนสินค้าด้วยเงินตราในกระเป๋า  ถึงแม้ว่าราคาสินค้าจะแพงกว่าปกติ แต่ในเมื่อลูกค้าไม่สามารถเดินลงไปจับจ่ายซื้อหาสินค้าได้ถึงร้าน ก็ต้องยอมรับราคากันไป 

“ความสนใจ”  กลุ่มชายหนุ่มหกคนที่นั่งด้านหน้าฉัน  ตั้งแต่ออกเดินทางจนถึงที่หมาย  เสียงของพวกเขาแววอยู่ในหูฉันตลอดเวลาแม้ขณะหลับ  เป็นเสียงเบาบ้าง ดังบ้าง หัวเราะบ้าง สลับกับเสียงกดชัตเตอร์  เรื่องที่พวกเค้าสนทนากันเป็นเรื่องเดียวกัน คือ การถ่ายภาพ  สองในหกคนมาด้วยกัน ในขณะที่อีกสี่คนเป็นอีกกลุ่มหนึ่งที่มาด้วยกัน  แต่เมื่อเวลาผ่านไปกว่ากึ่งหนึ่งของการเดินทาง ทั้งหกคนก็เข้าร่วมในวงสนทนาเดียวกัน  ด้วยเพราะมีจุดประสงค์ร่วม และมีความสนใจเหมือนกัน  

สุดท้าย ฉันแบ่งกลุ่มคนอีกกลุ่มหนึ่งด้วย พฤติกรรมการใช้พื้นที่ส่วนรวม 

“เห็นแก่ตัวตนและพวกพ้อง” ครอบครัวด้านหลังของตู้ที่ฉันนั่งอยู่  มีทั้งชายกลางคน หญิงกลางคน  หนุ่มสาววัยรุ่น  และเด็กกำลังซน ร่วมสิบคน พร้อมข้าวของเสบียงอาหาร  ราวกับมาทานอาหารนอกบ้านกันบนรถไฟ 

การทานอาหารบนรถไฟไม่ใช่เรื่องแปลก เพราะเวลาการเดินทางคาบเกี่ยวกับมื้อเย็น  แต่การดื่มเบียร์ และเล่นการพนัน ซึ่งเป็นเรื่องที่ฉันเห็นว่าไม่สมควรยิ่ง  นอกจากเป็นตัวอย่างที่ไม่ดีให้เด็กในครอบครัวเองแล้วยังสร้างความรำคาญใจให้กับผู้ร่วมเดินทาง 

เมื่ออาการมึนเมาจากฤทธิ์แอลกอฮอล์ได้ที่แล้ว การร้องรำทำเพลงควบคู่กับการโห่ร้องกับผลการเขย่าลูกเต๋ายิ่งดังขึ้นเรื่อยๆ แข่งกับเสียงเครื่องจักรของรถไฟ 

ฉันเห็นใจว่าที่ลูกช้างข้างฉันที่ต้องสอบในเช้าวันรุ่งขึ้น

ฉันเห็นใจเด็กชายที่นอนหนุนตักแม่ข้างหน้า

ฉันเห็นใจคู่สามีภรรยาวัยชราแถวข้างซ้ายที่ควรพักผ่อนครบชั่วโมงตามวัย

ฉันเห็นใจนักศึกษาสาวที่นั่งด้านหลังฉัน เธอคงอยากพักผ่อนเหมือนฉัน...

และที่สำคัญ ฉันเห็นใจเด็กกำลังซนที่มีต้นแบบพฤติกรรมแบบนี้

การเดินทางครั้งนี้ ฉันได้ใช้เวลาไปกับการเรียนรู้  “กลุ่มคน”  ผ่านพฤติกรรมที่ฉันมองเห็น  ฉันรู้ว่าฉันไม่ควรกะเกณฑ์ว่าใครควรอยู่กลุ่มใด และเหมารวมว่าแต่ละคนในกลุ่มจะเป็นเช่นนั้น เหมือนกันการแบ่งกลุ่มคนและวางแนวทางการพัฒนาลงไปแบบเหมารวม... 

ฉันมีความเชื่ออย่างหนึ่งว่า

“ไม่ง่ายนักที่คนเราจะมาพบกัน  ดังนั้นควรรักษาความสัมพันธ์ระหว่างกันไว้ให้ดี แม้อาจเป็นครั้งเดียวที่ได้เจอกัน”

---^.^---