ไม่ทะนงตน

สอนคุณธรรมอย่างไร

ให้มีความพอเพียง

บทที่ 12การขอโทษ   

 จุดประสงค์ :  เพื่อรู้ รัก และฝึกจนเคยชิน

นิทานคติ  เรื่อง :นกอินทรีย์กับไก่ที่ทำให้ตัวเองโชคร้าย

<p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">          </p><p>นานมาแล้ว ยังมีฟาร์มแห่งหนึ่ง ทุกเช้าจะมีเสียงไก่ขันเสียงดัง ฟาร์มแห่งนี้มีไก่ตัวผู้อยู่ 2 ตัว พวกมันต่างแข่งขันกันที่จะเป็นจ่าฝูง พวกมันพยายามเสียดสี ถกเถียง และท้าตีท้าต่อยกันมาหลายครั้ง             </p><p>เช้าวันหนึ่ง ไก่ตัวหนึ่งก็เริ่มเสียดสีอีกตัวหนึ่งว่า</p><p> เจ้าทำเสียงน่ารำคาญเมื่อเช้านี้ มันทำให้หูข้ารู้สึกว่ามันไม่ควรมี เจ้าเงียบเสียยังจะทำให้บรรยากาศดีกว่าเสียอีก</p><p>เจ้าไก่อีกตัวก็โต้กลับไปว่า</p><p> เจ้าก็มีปีกที่อ่อนแรง กระพืออย่างยากลำบาก นั่นคงไม่ทำให้เจ้าบินไปไหนได้ แต่ข้าก็หวังว่าเจ้าจะบินไปไกล ไกลจากที่นี่ ข้าจะได้ไม่ต้องเห็นแกทุกวี่ทุกวัน</p><p>เหล่าสัตว์ทั้งหลายในฟาร์มต่างพากันเบื่อหน่าย แต่ก็ไม่สามารถที่จะทำให้ทั้งคู่เลิกทะเลาะกัน วันนี้พวกมันทะเลาะกันรุนแรงขึ้น ถึงขั้นจิกตีกัน นานนับชั่วโมง </p><p>แล้วในที่สุดไก่ตัวหนึ่งก็พ่ายแพ้ลง มันจึงกล่าวว่า</p><p>วันนี้เจ้าชนะ ข้ายอมรับ แต่ข้าจะฝึกฝน และมาประลองกับเจ้าใหม่ วันหนึ่งข้าจะต้องชนะเจ้าให้ได้</p><p>จากนั้นมันก็เดินหายไปไก่ตัวที่ชนะดีใจมาก มันหัวเราะเสียงดัง และบินขึ้นไปเกาะที่หลังคาของโรงนา มันตีปีกและขันแสดงถึงชัยชนะเพื่อให้ทั้งฟาร์มได้รู้มันกางปีก และเชิดหัวอย่างหยิ่งยะโส แล้วร้องตะโกนว่า ข้าเป็นที่หนึ่ง ข้ายิ่งใหญ่ และเป็นที่หนึ่ง            </p><p>มันยังคงร้องอย่างต่อเนื่อง โดยไม่ทันเห็น มีเงาเล็กๆ พาดผ่านฟาร์มไปมา และในไม่ช้าเงานั้นก็ค่อยๆ ใหญ่ขึ้น สัตว์ตัวอื่นๆ พากันหลบเข้าไปในโรงนา แต่เจ้าไก่ยังคงไม่รู้ตัว และเมื่อมันได้ยินเสียงกระพือของปีกที่ใหญ่อย่างยิ่ง มันก็ถูกกงเล็บขนาดยักษ์ตะปบที่ลำตัวแล้ว กงเล็บของอินทร์ใหญ่ที่อยู่บนภูเขาไม่ไกลจากฟาร์มแห่งนี้ อินทรีย์ได้ยินเสียงของมัน และรู้สึกว่ามันทะนงตนเกินไป จึงสั่งสอนมัน            </p><p>อินทรีย์ใหญ่บินกลับลังของมัน โดยมีไก่ตัวหนึ่งไปด้วย เจ้าไก่ตัวที่พ่ายแพ้จึงเป็นผู้ที่เหลืออยู่ มันจึงเป็นที่หนึ่งแต่เพียงผู้เดียวนับแต่วันนั้น และไม่เคยมีใครเห็นเจ้าไก่ที่แสนหยิ่งยะโสตัวนั้นอีกเลย                         </p><p>ช่วยกันขยายความเพื่อสร้างความเข้าใจ            </p><p>๑) ให้ช่วยกันหาคติพจน์และสุภาษิตส่งเสริมการขอโทษ            </p><p>๒) ให้ช่วยกันหาคำสอนของศาสนาต่างๆ ที่กล่าวถึงการขอโทษ            </p><p>ในทั้งสองกรณีให้มีอาสาสมัครรวบรวมบันทึกไว้ เพื่อทำเอกสารแจกให้เก็บไว้ โดยลงวันที่ไว้ด้วย </p><p></p><p>ฝึกคุณธรรม             </p><p>๑) ฝึกรู้รอบ :เรื่องนี้เหมาะสมสำหรับสอนเรื่องการขอโทษหรือไม่ อย่างไร            </p><p>๒) ฝึกแข็งขัน :เราจะแสดงการขอโทษอย่างเหมาะสมได้อย่างไร  มีความมุ่งมั่นที่จะทำแค่ไหน</p><p>๓) ฝึกพอเพียง :การขอโทษอย่างไร จึงเรียกว่าทำได้อย่าง พอเพียง                                    </p><p>- อย่างไรเรียกว่าขาด                                   </p><p> - อย่างไรเรียกว่าเกิน            </p><p>๔) ฝึกความยุติธรรม :การขอโทษที่ดำเนินไปอย่างมีความยุติธรรมเป็นอย่างไร ให้ช่วยกันยกตัวอย่าง </p><p></p><p>กิจกรรมสันทนาการ</p><p>๑.     ให้อาสาสมัครเล่าถึงเรื่องที่ทำผิดพลาด จากนั้นให้พูดขอโทษออกมา และให้ทุกคนในตบมือให้เพื่อเป็นกำลังใจ และช่วยให้คนพูดรู้สึกดีกับการพูดขอโทษ จากนั้นเล่าต่อกันไปเรื่อยๆ   </p><p></p><p>เอนก สุวรรณบัณฑิต   ที่ปรึกษาคณะอนุกรรมาธิการคุณธรรมและจริยธรรม สภานิติบัญญัติแห่งชาติ</p><p>เอกสารคุณธรรมและจริยธรรมของสภานิติบัญญัติแห่งชาติ</p><p>ปรับจากหนังสือ Discovering the Real Me, Universal Peace Federation Edition</p>