อะไรคือความผิดพลาดจาการสืบค้นสารสนเทศ : กรณีฐาน DIALOG
ในปี 1984 Tenopir ได้รวบรวมปัญหาและข้อผิดพลาดที่เกิดจากผู้ใช้บริการในการสืบค้นสารสนเทศด้วยคอมพิวเตอร์จากฐานข้อมูล DIALOG ว่ามีทั้งสิ้น 7 ประการ ได้แก่
- ความผิดพลาดทางตรรกศาสตร์ (Logical errors) ในการใช้ Boolean Operators (AND OR NOT)
การเชื่มคำด้วย Not จะได้ข้อมูลที่มีความเฉพาะเจาะจง โดยจะไม่ค้นคำศัพท์ที่ตามหลัง not
- การเว้นวรรคหรือไม่เว้นวรรค (To space or not to space)
- ตัวเลข 1 หรือ Set number 1 ในระบบ DIALOG ตัวอักษร S คือสัญลักษณ์ของ Set number ซึ่งต้องใช้กับคำสั่ง Select หรือ Select Steps เช่น คำสั่ง SS SI OR S2 แต่ถ้าคำสั่ง Combine หากใช้กับ Set number สามารถใช้คำสั่ง CI AND 2 ได้โดยไม่พิมพ์อักษร S ในส่วนของ Set number
- ปัญหาจากแป้นพิมพ์ (Keyboarding problems) ผู้ใช้ที่ไม่คุ้นเคยกับเครื่องพิมพ์ดีดมาก่อน เมื่อสืบค้นสารสนเทศในระบบ Online มักจะประสบปัญหาการป้อนข้อมูลสั่งค้นได้ช้า การสะกดคำผิด เป็นต้น ทำให้เสียเวลาและค่าใช้จ่ายมากขึ้น มีความสับสนเกี่ยวกับตัวอักษรและตัวเลขบนแป้นพิมพ์ เช่น สับสนระหว่างอักษร L และเลข 1 หรือตัวอักษร O กับตัวเลขศูนย์ (0)
- ความแตกต่างของฐานข้อมูล (Ignoring database differences) เมื่อมีประสบการณ์ในการสืบค้นฐานข้อมูลแห่งหนึ่งแล้วมักจะคุ้นเคยละคิดว่าจะใช้คำสั่งหรือวิธีการเดียวกับการสืบค้นสารสนเทศจากฐานข้อมูลอื่นๆได้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการใช้กลยุทธ์ในการสืบค้น (Search Strategy) การใช้เทคนิคการตัดคำ (Truncation) การสืบค้นจากธีซอรัส (thesaurus) หรือ Free-text searching ซึ่งในแต่ละฐานข้อมูลจะมีวิธีการใช้ที่แตกต่างกัน ทำให้ผู้สืบค้นมีความยุ่งยาก และทำให้เกิดความสับสน
- การไว้วางใจในระบบคอมพิวเตอร์มากเกินไป (To much faith in the computer) เมื่อผู้ใช้บริการประสบผลสำเร็จในการสืบค้นสารสนเทศในระบบ Online ในครั้งแรกก็จะได้รู้สึกประทับใจและเชื่อถือในระบบคอมพิวเตอร์ว่าสามารถสนองตอบได้ดีจนไม่นึกว่าจะทำอย่างไรจึงจะสืบค้นสารสนเทศได้ดียิ่งขึ้น และหากผลการสืบค้นปรากฏว่าไม่มีคำ (keyword) หรือข้อมูลนั้นๆในฐาน ผู้ใช้บริการก็จะเชื่อถือและยอมรับโดยไม่ได้ตรวจสอบเทคนิคหรือวิธีการสืบค้นว่าควรจะปรับกลยุทธ์การค้นใหม่อีกหรือไม่
- กำลังใช้ระบบอะไร (What system am I on?) ในกรณีที่ผู้ใช้บริการรู้จักและรู้วิธีการใช้คำสั่งในการสืบค้นข้อมูลจากฐานข้อมูลหลายๆระบบที่มีโครงสร้างและคำสั่งที่แตกต่างกัน มักจะเกิดความสับสนในการใช้คำสั่ง เช่น การใช้เครื่องหมายวรรคตอน การใช้ตรรกบูลีนต่างๆ ซึ่งระบบที่แตกต่างกันนี้จะทำให้เกิดความยุ่งยากในการสืบค้นสารสนเทศ ทำให้เกิดความผิดพลาดในการได้ผลการสืบค้นที่ถูกต้อง
สำหรับปี 1999 มีหนังสืออิเล็กทรอนิกส์ที่อยากแนะนำคือ Online retrieval a dialogue of theory and practice / [electronic resource] : Geraldene Walker, Joseph Janes ; edited by Carol Tenopir. Walker, Geraldene.
Englewood, Colo. : Libraries Unlimited, 1999
เนื้อหาประกอบด้วย
- ดูเเน้อหาแล้วน่าสนใจจริง น่าจะเป็นประโยชน์ต่อผู้ให้บริการสืบค้นสารสนเทศแบบออนไลน์ เสียแต่เป็น Textbook ซึ่งนำเสนอด้วยภาษาที่ไม่ค่อยถนัดนัก แถมเป็น E-book อีก ได้ความอย่างไรจะนำมาเล่าให้ฟังต่อนะคะ
สวัสดีค่ะ คุณ network (เบญจภัทร์)