ผมไม่ใช่นักภาษาศาสตร์ แต่ศึกษาภาษาของชนกลุ่มไต(ไท)มาพอสมควร จนอ่านเขียนภาษาไทยใหญ่ได้เป็นอย่างดี ด้วยความรักในภาษาไทยจึงได้ศึกษาศิลาจารึกของพ่อขุนรามคำแหง เปรียบเทียบตัวอักษรและการใช้คำกับภาษาไต (ไทยใหญ่) จึงทราบว่าทั้งสองภาษามาจากรากเหง้าเดียวกัน ที่เรียกว่า ภาษาไตเดิมนั่นเอง เสียดายที่ภาษาไทยไม่ได้อนุรักษ์คำที่เป็นภาษาไตเดิมไว้ทั้งหมด แต่กลับนำภาษาอื่นเข้ามาใช้ปะปนไปหมด เช่น ภาษาเขมร ภาษาโปรตุเกส ภาษาอังกฤษ เป็นต้น กลายเป็นเอกลักษณ์ทางภาษาไทยคือ มีภาษาอื่นปะปนมากที่สุด ซึ่งไม่ค่อยจะรู้สึกยินดีมากเท่าไหร่ เมื่อศึกษาประวัติศาสตร์เมืองเชียงรายจากตำราเก่าแก่ ทราบว่าบรรพบุรุษของพ่อขุนบางกลางท่าว อพยพมาจากเมืองชัยนารายณ์ที่ถูกเจ้าขุนเสือข่านฟ้า กษัตริย์ไตมาวตีแตก หนีร่นลงมาสร้างเป็นอาณาจักรสุโขทัยอย่างยิ่งใหญ่ จึงทำให้เห็นความสัมพันธ์ทางประวัติศาสตร์และทางภาษาที่สอดคล้องต้องกัน เป็นคำตอบว่าพวกเราทั้งหลายหมายถึงไต (ไทยใหญ่) โยน (ล้านนา) และไทย (ไตเดิม) เป็นเชื้อสายเดียวกัน ซึ่งอาจารย์ภาคประวัติศาสตร์ของมหาวิทยาลัยเชียงใหม่เรียกว่ากลุ่มไทด้วยกันนั่นเอง ผมตั้งใจจะถอดระหัสในเรื่องนี้ให้ได้ก่อนที่จะอำลาจากลูกหลานไปจากโลกนี้ ขณะนี้กำลังเก็บรวบรวมข้อมูลและวิเคราะห์เชื่อมโยงความสัมพันธ์ทั้งทางด้านประวัติศาสตร์ ภาษาศาสตร์ และสังคมศาสตร์ ในทุกแง่ทุกมุม โดยเฉพาะด้านภาษาศาสตร์ยิ่งศึกษาก็ยิ่งค้นพบข้อเท็จจริงบางอย่างที่ไม่เคยทราบมาก่อน เป็นความสุขอย่างยิ่งสำหรับนักการศึกษาคนหนึ่งที่มีเชื้อชาติเป็นไทยใหญ่ แต่มีสัญชาติเป็นไทย
อาจารย์เก
สวัสดีครับครูครับ
ผมมาลงชื่อรออ่านด้วยคนครับผมในฐานะที่มีความผูกพันกับชาวไตมาพอสมควรครับ
ภาษาไทยเราเองยังมีบางคนยังใช้ไม่ถูกต้องเท่าไหร่
ภาษาไต น่าสนใจเหมือนกันแต่ไม่รู้ว่ายากหรือเปล่า
คุณทางเดินแห่งรัก
จะตอบว่าอย่างไรดี ถ้าถามผมผมว่าไม่ยาก มันคล้ายกับภาษาไทยมากทั้งพยัญชนะ สระ และตัวสะกดจะแตกต่างกันที่สระเพียงบางตัว และตัวสะกดเพียงบางตัว เช่นอักษร ก คนไตเรียกว่าตัวก๊ะ อักษร น คนไตเรียกว่าตัวนะ การสะกดในแม่กด ภาษาไทยใช้ ด ต ฏ ท ฯลฯ แต่ภาษาไตใช้ตัว ต (ต๊ะ) เพียงตัวเดียว
แต่ภาษาไตมี 2 อย่างคือ ไตเก่า ที่ค่อนข้างยากเพราะผันอักษรไม่ตายตัวต้องอาศับบริบทของประโยคเป็นองค์ประกอบของการอ่าน แต่ภาษาไตใหม่ เลียนแบบภาษาไทยเกือบทั้งหมด จึงง่ายสำหรับผู้ที่มีพื้นฐานทางภาษาไทยอยู่แล้ว ในหลักสูตรสถานศึกษาสาระท้องถิ่น ส่วนใหญ่เราจึงเน้นผู้เรียนในช่วงชั้นที่ 2 ขึ้นไป เพราะกลุ่มนี้มีพิ้นฐานทางภาษาไทยค่อนข้างใช้ได้แล้ว การสอนก็จะเน้นการเขียนและการอ่านเสียมากกว่า เนื่องจากเด็กที่เรียนนั้นเขาพูดภาษาไตได้อยู่แล้ว
ถ้าหนูอยากเรียนก็บอกลุงเกนะ ลุงเกได้ผลิตแบบเรียนพร้อมคู่มือ เป็นหลักสูตรการเรียนภาษาไตขั้นพื้นฐาน แต่หนูคงต้องมีผู้แนะนำ คอยเป็นที่ปรึกษาด้วยถึงจะบรรลุผล
ขอบคุณที่สนใจภาษาไต
อาจารย์เก