รับงานแสดงเพลงอีแซว
และมหรสพพื้นบ้าน
ตอนที่ 1 เพื่อสาธิตวิธีการแสดง
โดย ชำเลือง มณีวงษ์ (รางวัลชนะเลิศประกวดเพลงอีแซว 2525)
วงเพลงอีแซวและเพลงพื้นบ้าน ในนามของคณะ “เพลงอีแซว สายเลือดสุพรรณฯ” พร้อมที่จะออกไปนำเสนอผลงานการแสดงหรือสาธิตการแสดงเพื่อให้เกิดความเข้าใจในศิลปะพื้นบ้านประเภทนี้ได้อย่างถูกต้องมากยิ่งขึ้น มีหลายครั้งที่ผมได้รับเชิญไปเป็นวิทยากร บรรยายให้ความรู้ในเรื่องราวของเพลงพื้นบ้าน เพลงอีแซว ในระยะแรก ๆ ผมบรรยายเพียงอย่างเดียว บอกให้ผู้ที่เข้ารับการอบรมได้รู้ว่า ผมฝึกหัดเพลงพื้นบ้านมาอย่างไร เล่าประสบการณ์ให้ท่านฟัง
ในเวลาต่อมาผมใช้วิธีการร้องด้นกลอนสดสลับกับการบรรยายพูดไปด้วยและก็ร้องเพลงพื้นบ้านหลาย ๆ ชนิดไปด้วยโดยที่ผมนำเอาจังหวะกลองไปกับเครื่องมือที่ทันสมัย (คอมพิวเตอร์) ทำให้เกิดความสะดวกในการใช้งานจังหวะ เมื่อเราต้องการร้องเพลงอีแซวก็เพียงแค่คลิกเมาส์โปรแกรมเสียง สั่งงานที่หน้าจอก็ทำงาน มีเสียงจังหวะดังขึ้นมาช่วยในการร้องได้ ทำให้ผู้ฟังได้รับความสนุกสนานไปด้วย
มาถึงปัจจุบันนี้ งานบรรยายเรื่องของเพลงพื้นบ้าน 19 อย่าง ที่ผมเคยฝึกหัดจนร้องเป็นเล่นได้ และ 10 กว่าอย่างที่ผมสอนให้เด็ก ๆ เล่นได้ เมื่อผมได้รับเชิญไปบรรยาย สาธิต แสดงโชว์ในฐานะวิทยากร ผู้แนะนำความรู้ ผมจัดเด็ก ๆ นักแสดงไปด้วย 3-5 คน ผมเป็นผู้เกริ่นนำเข้าสู่หัวข้อเรื่องที่บรรยายแล้วต่อจากนั้นก็ให้เด็ก ๆ ที่เป็นผลผลิตของผม สาธิตการแสดงสดให้ชมเป็นตอน ๆ ไปเลย พร้อมทั้งบรรยายวิธีการฝึกหัดของพวกเขาให้ผู้ที่เข้ารับการอบรมได้รับทราบจากปากคำของเด็ก ๆ เอง ส่วนผมจะเป็นผู้เสริมความรู้ให้ คำถามทุกคำถามยิงตรงไปที่เด็ก ๆ ได้ทั้งหมด หากมีบางคำถามที่เด็กไม่มีประสบการณ์ ผมจะเข้าไปช่วยตอบให้
ที่ผ่านมามีหลายสถานที่ ที่ผมมีโอกาสได้รับเชิญไปบรรยายในเรื่องของการฝึกหัดเพลงพื้นบ้าน โดยเฉพาะเพลงอีแซว ศิลปะการแสดงประจำท้องถิ่นของจังหวัดสุพรรณบุรี ได้ไปสาธิตการแสดงที่หน้าห้องประชุม อบรม ผมขอยกเอามาในบางครั้ง ได้แก่
- การอบรมปฏิบัติการที่โรงเรียนหนองฉางวิทยา จังหวัดอุทัยธานี ปี 2544
- การฝึกอบรมครูศิลปะ ที่โรงเรียนการศึกษาสงเคราะห์ จังหวัดกาญจนบุรี ปี 2546
- การฝึกอบรมเพลงพื้นบ้านที่โรงเรียนสามพรานวิทยา จังหวัดนครปฐม ปี 2548
- สาธิตแสดงในวันศึกษาดูงานศิลปะพื้นบ้านของโรงเรียนท่ามะกาปุญสิริวิทยา อ.ท่ามะกา
- การอบรมสัมมนาครูศิลปะ สพท.กจ.เขต 2 โรงแรมริเวอร์แคว จังหวัดกาญจนบุรี
- สาธิตการแสดงเพลงพื้นบ้าน งานศิลปหัตถกรรมนักเรียน ครั้งที่ 56 จังหวัดชลบุรี
- สาธิตการแสดงเพลงอีแซวด้นสด งานมหัศจรรย์เด็กไทย สพฐ. กระทรวงศึกษาธิการ
ผมยกมาให้เห็นว่า ศิลปะพื้นบ้านยังคงมีคุณค่าต่อการเรียนรู้ ไม่ว่าจะเป็นงานในระดับโรงเรียน ระดับจังหวัดที่มุ่งไปยังตัวของนักเรียนในสถานที่ต่าง ๆ หรือมุ่งไปยังครูผู้สอนไปจนถึงประชาชนทั่วไป เพื่อที่จะได้เห็นความสามารถของเด็กไทย ความมหัศจรรย์ เมื่อได้นำเอาของเก่าซึ่งเคยเล่นกันมานับ 100 ปี โดยคนเพลงที่เป็นผู้ใหญ่ถ่ายทอดมาสู่เยาวชน การแสดงแบบโบราณจึงถูกนำเอามาร่วมยุคผูกสมัยให้ได้เห็น ผลงานความสามารถจากคนรุ่นใหม่ที่สวมหัวใจ ชีวิต จิตวิญญาณมาจากบรรพบุรุษอย่างสมภาคภูมิ วันนี้มีเด็กไทยในจังหวัดสุพรรณบุรี มีหลายกลุ่ม ที่รวมตัวกันจัดตั้งทีมงานเพลงอีแซว เพลงพื้นบ้านอื่น ๆ รับงานแสดงตามสถานที่ต่าง ๆ ในชุมชนไปจนถึงในต่างจังหวัด แต่มีระดับคุณภาพที่แตกต่างกันบ้างตามความสามารถของครูผู้ฝึกและเยาวชนที่เข้ามารับการฝึกหัด เลือกหาได้ตามความพอใจ นั่นจะเป็นการให้แสงสว่าง เป็นทางเดินที่จะนำพาเยาวชนไปสู่ความสำเร็จในชีวิตจริงของพวกเขาได้อีกทางหนึ่ง
สำหรับวงเพลงอีแซว สายเลือดสุพรรณฯ เรามีนักแสดงที่ผ่านเวทีมากว่า 500 ครั้ง ต่างกิจกรรมต่างเนื้อหาต่างเรื่องราว เป็นไปตามความประสงค์ และที่สำคัญในทุก ๆ งานจะมีการโชว์ความสามารถด้นกลอนสดแบบฉับพลันให้ท่านผู้ชมได้เห็นความสามารถที่เป็นมหัศจรรย์ของเด็ก ไทย แม้เพียงว่าเรียนอยู่ชั้น ม.ต้น ยังสามารถร้องด้นกลอนสดได้อย่างไม่มีติดขัด และยินดีที่จะถอดรหัสบอกกระบวนการที่ฝึกทักษะสู่ความสำเร็จให้ทราบด้วย
ชำเลือง มณีวงษ์ โทร. 035-591271 และ 084-976-3799 ผู้มีผลงานดีเด่นทางวัฒนธรรมสาขาเพลงพื้นบ้าน รางวัลราชมงคลสรรเสริญ 2547
