แนวทางการพัฒนาพลังงาน สิ่งแวดล้อม และนัยยะต่ออุดมศึกษา
๓๑. รัฐกำหนดภารกิจให้อุดมศึกษาสร้างบุคลากรและความรู้ เพื่อให้ประเทศสามารถพึ่งตนเองได้เพิ่มขึ้นทางด้านพลังงานและสิ่งแวดล้อม ทั้งเพื่อลดการนำเข้าพลังงาน และเพื่อรักษาสิ่งแวดล้อม โดยการสนับสนุนทางนโยบายและทรัพยากร โดยใช้เป้าหมายการพลังงานของชาติเป็นตัวตั้ง
๓๒. อุดมศึกษาเพิ่มบทบาทด้านการอนุรักษ์พลังงาน การสร้างและประยุกต์ความรู้พลังงานที่เป็นทางเลือกเหนือจากพลังงานจากฟอสซิล (เช่น พลังงานชีวมวล พลังงานหมุนเวียน ฯ) โดยยึดสามแนวทางหลักคือ
: สร้างความตระหนักและความตื่นตัว โดยจัดให้มีการเรียนการสอนเป็นวิชาพื้นฐาน
: สร้างความรู้ โดยจัดการศึกษาเชิงลึกและการวิจัย
: เพิ่มบทบาทการบริการเทคโนโลยีพลังงานและเทคโนโลยีสิ่งแวดล้อม ทั้งแก่สาธารณะและภาคการผลิตจริง
ทั้งนี้อุดมศึกษาต้องสร้างความเชื่อมโยงกับการศึกษาขั้นพื้นฐานและภาคอาชีวศึกษาในฐานะผู้ผลิตและพัฒนาอาจารย์ การสร้างความตระหนักแก่เด็กและเยาวชนผ่านกิจกรรมร่วม
๓๓. อุดมศึกษาทำการวิจัยทางด้านพลังงาน สิ่งแวดล้อม การอนุรักษ์ทรัพยากร เช่น
: พลังงานหมุนเวียนและพลังงานทางเลือก เช่น เทคโนโลยีการจับและเก็บคาร์บอน(CCS) การผลิตและการใช้เอธานอล, โซ่ล่าเซลล์หรือเซลล์แสงอาทิตย์ประสิทธิภาพสูงและราคาต่ำสำหรับโรงจักรไฟฟ้า การใช้งานตามอาคารบ้านเรือน, เซลล์เชื้อเพลิงและเทคโนโลยีไฮโดรเจน, พลังงานนิวเคลียร์แบบแตกตัว (Fission) และแบบหลอมตัว (Fusion), พลังงานลม, การผลิตและใช้ชีวมวล (Biomass) และพลังงานชีวภาพ (Biofeul)
: การอนุรักษ์น้ำ (ตั้งแต่แหล่งน้ำ การจัดการ และการใช้น้ำในระดับมหภาค พื้นที่ชุมชน ครัวเรือน ) ระบบนิเวศและการอนุรักษ์ป่าไม้ ป่าชายเลน และชีวมณฑลพื้นที่ (Local biosphere) ฯลฯ
: การจัดการด้านอุปสงค์ (Demand-side Management) การสร้างประสิทธิภาพในการใช้พลังงานในภาคที่อยู่อาศัย อุตสาหกรรมและธุรกิจ การขนส่ง ฯ
๓๔. พัฒนาทั้งคนที่อยู่แล้วในตลาดแรงงาน และผลิตกำลังคนทางด้านพลังงาน และสิ่งแวดล้อม
๓๕. ส่งเสริมการวิจัย และการทำงานร่วมกันระหว่างอุดมศึกษากับภาคเอกชน (การผลิตและบริการ) ซึ่งมีความเกี่ยวข้องสองมิติคือ
ก. เป็นภาคการผลิตและบริการที่ใช้พลังงานสูง ต้องการผู้รู้ผู้ปฏิบัติได้ด้านการจัดการพลังงาน การใช้พลังงานรูปแบบใหม่ และสิ่งแวดล้อม
ข. การพัฒนาเทคโนโลยีเพื่อการอนุรักษ์พลังงาน พลังงานทางเลือก การอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติส่งผลถึงการ
วิจัย การพัฒนา และการผลิตเชิงอุตสาหกรรม ทั้งอุปกรณ์ระบบ ที่ใช้ตรวจสอบ วัด ควบคุม และผลิตพลังงานนั้นๆ ฯลฯ
วิจารณ์ พานิช
๑๕ พ.ย. ๕๐
