รศ. ดร. กำจัด มงคลกุล
รศ. ดร. กำจัด มงคลกุล เป็นปูชนียบุคคลของงวงการวิทยาศาสตร์ วงการวิจัย และวงการอุดมศึกษา เวลานี้ท่านอายุ 74 ปี
ผมรัก เคารพ ยกย่องและถือท่านเป็นแบบอย่างของคนที่ทำงานเพื่อส่วนรวม โดยไม่หวังสร้างชื่อเสียงให้แก่ตนเอง และมีความอ่อนน้อมถ่อมตนอย่างที่สุด ประวัติการทำงานของท่านโดยละเอียดอ่านได้ที่ http://www.tast.or.th/news7/news7_3.htm
รศ. ดร. กำจัด มงคลกุล เป็นคนสีคิ้ว จ.นครราชสีมา เป็นเด็ก "ช้างเผือก" ได้รับทุนมาเรียนชั้น ม.6 ที่กรุงเทพฯ โรงเรียนอำนวยศิลป์ ต่อด้วย รร.เตรียมอุดมศึกษา และคณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เรียนได้ปีเดียวก็ได้รับทุนไปศึกษาต่อระดับปริญญาตรีในต่างประเทศที่ประเทศอังกฤษ ท่านเป็นคนไทยคนแรก ๆ ที่จบปริญญาเอกสาขาวิชาชีวเคมี โดยจบจากมหาวิทยาลัยเอดินเบรอะห์ แล้วกลับมาทำงานที่คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย จนมีตำแหน่งบริหารหลายตำแหน่ง เช่น คณบดีคณะวิทยาศาสาตร์ รองอธิการบดีฝ่ายวิชาการ
ที่แปลกคือท่านเคยเป็นรักษาการผู้อำนวยการสถาบันภาษา (ของจุฬาฯ) เป็นผู้ริเริ่มโครงการหลัก ๆ ที่มีความต่อเนื่องและสร้างความก้าวหน้าแก่ประเทศด้านวิทยาศาสตร์มากที่สุดในประเทศ ตัวอย่างเช่น
- การกำหนดให้วันที่ 18 สิงหาคม เป็นวันวิทยาศาสตร์แห่งชาติ
- การจัดสัปดาห์วิทยาศาสตร์
- รางวัลนักวิทยาศาสตร์ดีเด่น
- วารสารของสมาคมวิทยาศาสตร์แห่งประเทศไทย ที่เวลานี้คือ ScienceAsia
- โครงการปริญญาเอกกาญจนาภิเษก
- โครงการช้างเผือก
- อุทยานวิทยาศาสตร์ที่หว้ากอ
- โครงการสมองไหลกลับ
- สสวทท.
- โอลิมปิกวิชาการ
- รางวัลนวัตกรรมแห่งประเทศไทย
- รางวัลนักวิทยาศาสตร์นิเทศ
- รางวัลครูวิทยาศาสตร์ดีเด่น
- รางวัลนักวิทยาศาสตร์อาวุโส
- วิทยาลัยปิโตรเลียมและปิโตรเคมี จุฬาฯ
- เป็นต้น
เมื่อค่ำวันที่ 22 พ.ย.50 หน่วยงาน 5 หน่วยงาน คือ สมาคมวิทยาศาสตร์แห่งประเทศไทยในพระบรมราชูปถัมภ์ มูลนิธิบัณฑิตยสภาวิทยาศาสาตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย วิทยาลัยปิโตรเลียมและปิโตรเคมี จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ได้จัดงานเลี้ยงแสดงความยินดีและขอบคุณ เนื่องในโอกาสที่ รศ. ดร. กำจัด มงคลกุล ได้รับพระราชทานโล่รางวัลนักวิทยาศาสตร์อาวุโสของสมาคมวิทยาศาสตร์แห่งประเทศไทย และรางวัลบุคคลดีเด่นด้านส่งเสริมวิทยาศาสตร์ ของมูลนิธิ ดร. แถบ นีละนิธิ ที่โรงแรมสยามซิตี้ กทม. เป็นการจัดงานอย่างง่าย ๆ เมื่อบอกต่อ ๆ กันก็มีคนมาร่วมงานอย่างมากมาย แสดงว่า รศ. ดร. กำจัด มงคลกุล เป็นที่รักของเหล่านักวิทยาศาสตร์และนักวิชาการอย่างยิ่ง
ผมถือว่า รศ. ดร. กำจัด มงคลกุล เป็นนักออกแบบกิจกรรมและองค์กรที่สร้างความเข้มแข็งเชิงระบบของวิทยาศาสตร์ในประเทศไทย และเป็นแบบอย่างของคนเก่ง คนดี ที่ชอบทำงานแบบทำอยู่หลังฉาก ไม่ชอบแสดงตนเป็นตัวเอก
เป็นคนที่หาได้ยาก
วิจารณ์ พานิช
23 พ.ย.50
ขอบคุณสำหรับประวัติและคุณูปการโดยย่อ ของท่านอาจารย์ ดร.กำจัด มงคลกุล นักวิทยาศาสตร์ไทยท่านหนึ่งที่อยู่ในใจผม ครับ คนแบบท่่านหาได้ยากจริง สุภาพนุ่มนวล ผมยังเก็บผลงานของท่านไว้เล่มหนึ่ง ท่านให้ไว้เมื่อ คราวผมไปร่วมประชุม วทท. ที่หาดใหญ่ ชื่อหนังสือ “คำว่ารัก รักนั้นเป็นฉันใด” ชอบมากครับ และ ประจักษ์พยานคงเห็นได้จากที่ประชุมต่าง ๆ งานต่าง ๆ ที่มีชื่อของท่านร่วมในงาน ครับ ขอบคุณอีกครั้ง ครับ