ตัวอย่างกิจกรรมส่งเสริมการอ่าน

                    การจัดกิจกรรมส่งเสริมการอ่านและการเรียนรู้เชิงบูรณาการ                        การอ่านเป็นกิจกรรมที่สำคัญอย่างยิ่งในการพัฒนาความรู้และ ความคิดของเยาวชน  การจัดกิจกรรมปลูกฝังนิสัยรักการอ่าน และพัฒนาทักษะการอ่านให้กับเด็กและเยาวชน จึงเป็นการเพิ่มพูนทักษะในการแสวงหาความรู้ และพัฒนาความคิดให้เกิดแก่เยาวชนด้วย                      
         การจัดกิจกรรมส่งเสริมการอ่าน ได้ถูกกำหนดเป็นนโยบายขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2546 ซึ่งเป็นวโรกาสที่สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงเจริญพระชนมายุครบ  48  พรรษา กระทรวงศึกษาธิการได้ประกาศให้เป็นปีแห่งการส่งเสริมการอ่านและการเรียนรู้  และได้จัดทำโครงการ“รักการอ่านสานสู่ฝัน” ขึ้นโดยกำหนดแนวทางการดำเนินงานไว้  6  กิจกรรม เพื่อประเมินและยกย่องเชิดชูเกียรติ ได้แก่  (กระทรวงศึกษาธิการ, 2546 :  2)                    
        1.  กิจกรรมส่งเสริมการอ่านและการเรียนรู้ “กิจกรรมส่งเสริมยอดนักอ่าน”                    
        2.  กิจกรรมส่งเสริมยอดนักอ่านสู่การเรียนรู้สังคมศึกษา                    
        3.  กิจกรรมส่งเสริมยอดนักอ่านสู่การเรียนรู้ภาษาไทย                    
        4.  กิจกรรมส่งเสริมยอดนักอ่านสู่การเรียนรู้ภาษาอังกฤษ                    
        5.  กิจกรรมส่งเสริมยอดนักอ่านสู่การเรียนรู้คณิตศาสตร์                    
        6.  กิจกรรมส่งเสริมยอดนักอ่านสู่การเรียนรู้วิทยาศาสตร์                    
        ในฐานะที่เป็นครูภาษาไทย ผู้เขียนเป็นผู้รับผิดชอบในการดำเนินโครงการแต่การดำเนินงานยังไม่ประสบผลสำเร็จเท่าที่ควร เนื่องจากสาเหตุดังต่อไปนี้
         1.       กิจกรรมที่ดำเนินการเป็นกิจกรรมที่กำหนดโดยกระทรวงศึกษาธิการ ไม่ได้เกิดจากการร่วมคิดร่วมทำของบุคลากร  จึงเป็นลักษณะเหมือนกิจกรรมที่จัดขึ้นเฉพาะในวโรกาส  พิเศษเท่านั้น  เมื่อสิ้นสุดโครงการก็ไม่ได้ทำอย่างต่อเนื่อง
        2.       กิจกรรมจัดไม่ครบทุกกลุ่มสาระการเรียนรู้
        3.       กิจกรรมยังมุ่งเน้นที่การปลูกฝังนิสัยรักการอ่าน ยังไม่เชื่อมโยงการอ่านสู่กระบวนการเรียนรู้                    
       4.  ระยะเวลาดำเนินการสั้น ยังไม่เกิดผลที่ชัดเจน                    
       5.  การดำเนินกิจกรรมยังขาดขั้นตอนและกระบวนการที่เป็นระบบชัดเจน                  
       จากปัญหาในการดำเนินกิจกรรมดังกล่าว ปีการศึกษา 2549  ซึ่งเป็นปีปฏิรูปการศึกษาของกระทรวงศึกษาธิการ โรงเรียนจึงการจัดกิจกรรมส่งเสริมการอ่านขึ้นอีกครั้ง โดยมอบหมายงานห้องสมุดและกลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทยเช่นเดิม  ในการดำเนินงานของกลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทยนั้น ผู้เขียน ได้ออกแบบเป็นกิจกรรมเชิงบูรณาการ ที่เชื่อมโยงการอ่านไปสู่การเรียนรู้ โดยใช้กิจกรรมย่อย    เป็นเครื่องมือกระตุ้นให้เกิดความตระหนักในความสำคัญของการอ่านและการเรียนรู้  โดยคาดหวังว่านักเรียนจะนำทักษะดังกล่าวไปปรับใช้ในการเรียนรู้ได้ต่อไปกิจกรรมส่งเสริมการอ่านและการเรียนรู้เชิงบูรณาการที่ผู้เขียนจัดทำ  หมายถึง  การจัดกิจกรรมเพื่อปลูกฝังนิสัยรักการอ่าน และการใช้การอ่านเป็นเครื่องมือในการแสวงหาความรู้ของนักเรียนโดยร่วมมือกันจัดกิจกรรมทั้งระบบ ได้แก่ กลุ่มสาระการเรียนรู้ต่าง ๆ  งานห้องสมุด และกลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย  ในด้านเนื้อหาของกิจกรรมมีทั้งบูรณาการภายในกลุ่มสาระการเรียนรู้เดียวกันระหว่างมาตรฐานต่าง ๆ หรือบูรณาการระหว่างสาระการเรียนรู้  ได้แก่  ภาษาอังกฤษ  คณิตศาสตร์  สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม  วิทยาศาสตร์  ศิลปะ  สุขศึกษาพลศึกษา และการงานอาชีพและเทคโนโลยี                   
       ลักษณะของกิจกรรมที่เป็นการบูรณาการที่จัดขึ้นนั้น เน้นกระบวนการเรียนรู้ที่สมดุล ใช้แหล่งเรียนรู้หลากหลาย เพิ่มพูนทักษะการคิด จินตนาการ ความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ สามารถนำความรู้และทักษะมาใช้สร้างสรรค์ผลงานและการดำเนินชีวิต และที่สำคัญคือมุ่งให้นักเรียนมีจิตสำนึกรักท้องถิ่นและอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมไทย กิจกรรมส่งเสริมการอ่านและการเรียนรู้เชิงบูรณาการ มีกิจกรรมย่อย ๆ  ซึ่งอาจจัดเป็นกลุ่มกิจกรรมดังนี้
       1.       กิจกรรมบูรณาการท้าวแสนปมสู่การเรียนรู้  8  สาระ  ประกอบด้วย  10 กิจกรรมย่อยได้แก่  เล่านิทานท้าวแสนปมฉบับภาษาไทย  ฉบับภาษาอังกฤษ  โบราณสถานโบราณวัตถุเมืองไตรตรึงษ์ สมุนไพรกับสุขภาพผิวหนัง  กระท่อมแสนปม  ประดิษฐ์หุ่นจำลองเจดีย์ทรงพุ่มข้าวบิณฑ์  รำวงพื้นบ้านไตรตรึงษ์  เมนูมะเขือ  เกมสนุกกับเมืองไตรตรึงษ์  การคำนวณพื้นที่และระยะทางด้วยมาตราไทยโบราณ
     2.       กิจกรรมรักการอ่าน สืบสานประเพณี  เป็นกิจกรรมเรียนรู้และปลูกฝังความงดงามของวัฒนธรรมประเพณีไทย เช่น  การตัดกระดาษในงานมงคล  กีฬาไทย  เพลงรำโทน  การเห่เรือ  การละเล่นของเด็กไทย  การละเล่นในพิธีหลวง “กุลาตีไม้”    ร้องเพลงไทยที่ใช้ทำนองเพลงไทยเดิม
     3.       กิจกรรมบูรณาการภายในสาระการเรียนรู้ภาษาไทย เช่น   การเล่าข่าว 
การเล่านิทานจากอุปกรณ์ที่กำหนดให้  เรียงร้อยถ้อยประโยค  ประกวดคัดลายมือ  อบรมศิลปะการเป็นพิธีกร  แข่งขันเปิดพจนานุกรม  ตอบปัญหาสารานุกรม  การอ่านจับใจความ  ประวัติกวี  ปริศนาคำทาย  นางในวรรณคดี  เป็นต้น                       
      กิจกรรมดังกล่าวที่ยกมานี้ จะใช้การอ่านเป็นพื้นฐานในการจัดกิจกรรม คือ
นักเรียนจะต้องอ่านใบงานหรือเนื้อหาที่เตรียมไว้ให้ แล้วจึงปฏิบัติกิจกรรม  เช่น  อ่านบทร้องของการละเล่นกุลาตีไม้ ท่องให้ได้แล้วจึงฝึกแสดง  บทร้องมีว่า
                     ศักดานุภาพเลิศล้ำ              แดนไตร                    
              สิทธิครูมอบให้                          จึ่งแจ้ง
              ฤทธาเชี่ยวชาญชัย                     เหตุใด    นาพ่อ                    
              พระเดชพระคุณปกเกล้า           ไพร่ฟ้าอยู่เย็น                       
     กิจกรรมส่งเสริมการอ่าน ฯ ดังกล่าวจะจัดในระบบฐาน ในวันภาษาไทยแห่งชาติของทุกปี ปีละ  10 – 20  กิจกรรม หมุนเวียนกันไป  ผลจากการจัดกิจกรรม
นักเรียนให้ความสนใจ ร่วมกิจกรรมด้วยความกระตือรือร้น สนุกสนาน  ผลจากการสอบถามความคิดเห็น  นักเรียนคิดว่าเป็นกิจกรรมที่ทำให้รักการอ่านมากขึ้น สนุก และมีประโยชน์                       
     ผู้เขียนได้จัดทำเป็นคู่มือการจัดกิจกรรมส่งเสริมการอ่านและการเรียนรู้เชิงบูรณาการมีวัตถุประสงค์ของการจัดกิจกรรม  วิธีดำเนินกิจกรรม  สื่ออุปกรณ์ และการวัดผลประเมินผลมีสื่อและใบงานประกอบทุกกิจกรรม  หากท่านใดสนใจ ติดต่อได้ที่โรงเรียนของผู้เขียนหรือดาวน์โหลดจากเว็บไซต์ของโรงเรียนได้ตลอดเวลา