เป็นตัวอย่างให้ชาวกรมอนามัย และผู้ที่สนใจ ได้ร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้
พี่ติ๊ก ... หนึ่งในผู้ร่วมทีม KM ได้สรุปประสบการณ์ ที่ได้ไปเป็นวิทยากรร่วมกันมาให้ ซึ่งอาจเป็นตัวอย่างให้ชาวกรมอนามัย และผู้ที่สนใจ ได้ร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้กันนะคะ
... จากการได้มีโอกาสเข้าร่วมคณะวิทยากรฝึกอบรม facilitator and notetaker ของ ... กองอนามัยการเจริญพันธุ์ ... ศูนย์อนามัยที่ 2 สระบุรี ... โรงพยาบาลศรีธัญญา และ จังหวัดสมุทรสงคราม ได้ข้อสังเกตที่อยากจะร่วมแลกเปลี่ยนความคิดเห็น ดังต่อไปนี้ค่ะ
ไม่ได้อยู่ในกรมอนามัยครับ แต่มีความสนใจเรื่องการเป็น facilitator จึงอยากทราบว่า ทำอย่างไรจึงจะเข้าร่วมรับการฝึกอบรมเช่นนี้ได้ หรือแนะนำว่าควรติดต่อที่ไหน ขอบคุณมาก ๆ ครับ
เป็นข้อสรุปที่น่าสนใจมากครับ ไม่รู้ว่าเป็นบทเรียนจากการไปมาหลายที่ใช่ไหมครับ และทุกที่ก็ขอให้บรรยายหมดเลยใช่ไหมครับ หรือว่าใช้วิธีให้ ลปรร เลย (หลังจากแนะนำเบื้องต้นแล้ว) เพราะอ่านข้อ 4 กับข้อ 6 แล้วไม่แน่ใจว่าวิธีอบรมใช้กลุ่มย่อย แล้วให้ลองทำ ลปรร เลยหรือเปล่า
สิ่งที่สรุปมาเป็นประสบการณ์การไปลุยมาหลายที่ค่ะ ในการเริ่มต้นTrain Fa/Note Taker ครั้งแรกๆ เราก็ลุยเลยค่ะ ไม่มีการบรรยาย(เพราะได้ประสานขอให้ทุกคนอ่านเอกสารที่เราจัดส่งต้นฉบับไปให้ เป็นเนื้อหาเกี่ยวกับแนวคิดการจัดการความรู้ตามหนังสือมือใหม่หัดขับของอาจารย์ประพนธ์ สคส. แต่พี่ติ๊กได้คัดย่อให้สั้น กระทัดรัด และแนะนำด้วยหากใครอยากอ่านฉบับเต็มก็ศึกษาจากหหนังสือของอาจารย์ประพนธ์ได้) แล้วก็จัดกลุ่มลปรร เพื่อให้เรียนรู้จากการปฏิบัติจริง ในการtrain fa กลุ่มผู้เข้าประชุมจะเป็น KM team ที่ต้องกลับไปทำหน้าที่ขับเคลื่อนให้มีการจัดการความรู้ในองค์กรของตนเองทั้งหมด เพราะฉะนั้นบทบาทของผู้เข้าร่วมอบรม/ประชุมครั้งนี้จะได้ทดลองปฏิบัติ(role play) ในบทบาทของการเป็นสมาชิกกลุ่มที่ต้องเป็นผู้เล่าเรื่องเอง บางคนจะถูกคัดเลือกให้ทำหน้าที่Fa ของกลุ่ม และอีก1คนจะเป็น Note taker หลังจากที่เล่าเรื่อง สกัดความรู้และสรุปปัจจัย/องค์ประกอบสู่ความสำเร็จจบ เราจะ AAR เป็นช่วงๆค่ะ เพื่อการเรียนรู้ร่วมกัน เช่น หลังจาก success story จบ เราก็จะลปรรกัน ถามถึงความคิดเห็น...ท่านคิดว่าเรื่องเล่า หรือใครที่เล่าเรื่องได้ดี ที่คิดว่าดีเพราะอย่างไร หรือหลังทดลองทำตารางอิสรภาพตามหัวปลาร่วมกัน (การกำหนด 5 level) ก็อาจจะ AAR อีกครั้ง ฯลฯ
และขอตอบคำถามอาจารย์นะค่ะ
ประเด็นข้อ1 ที่เราบอกว่าตอนเริ่มต้นเราบอกว่าวิทยากรควรมีการพูดถึงหรือสรุปเกี่ยวกับการจัดการความรู้ เพราะหลายๆครั้งเราพบว่าการวางแผนหรือประสานงานแล้วบอกให้ผู้เข้าประชุมอ่านเอกสาร/หนังสือมาก่อน ก็พบว่าใน10 คน มีคนอ่านไม่กี่คน การนำเข้าสู่การอบรมวิทยากรก็ควรclear อีกครั้ง อย่างสั้นๆ (ไม่เกิน15-20 นาที) แล้วจึงลปรร ในกลุ่มค่ะ สำหรับข้อ4 การอธิบายความหมายของเรื่องที่จะคุยกัน หมายถึงการทำความเข้าใจกับหังปลาให้ชัดเจน ว่าเรากำลังจะคุยกันในประเด็นความสำเร็จเรื่องอะไร ความสำเร็จในที่นี้ตีความหมายกว้างและลึกแค่ไหน เพราะหากไม่มีการclear ก็จะงงอยู่อย่างนั้น และส่วนใหย๋ก็จะบอกแต่ว่า ไม่สำเร็จ สำหรับข้อ6 วิทยากรในที่นี้คือทีมเรา 3 คน ที่ไปช่วยtrain นี่หล่ะค่ะเราควรบอกกลุ่มลปรร ได้รับรู้และเข้าใจว่า ในเวลาที่เราเข้าไปช่วยซักเรื่องเล่า วิทยากรไม่ได้มาทำให้ Fa. (ผู้เข้าประชุม) รู้สึกอึดอัดหรือคิดว่าตนเองทำไม่ถูก แต่มาสาธิตการซักในเรื่องเล่า ให้รู้ถึงบริบท ตัวละคร วิธีคิด ซึ่งเป็นTacit จากเรื่องเล่า ให้ได้รายละเอียด(How to) ของคำตอบ สมาชิกของกลุ่ม รวมถึง fa /Note taker ควรจะได้เรียนรู้ร่วมกัน เพราะเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น หลายคนก็ลืมไปว่าตนเองกำลังอยู่ในrole play และจะต้องเรียนบทบาทของผู้ทำหน้าที่ทั้ง 3
แต่สรุปบทเรียนทั้งหมดข้างบนนี้ เราคงมีการพัฒนาไปเรื่อยๆค่ะ เพราะโลกทั้งโลกเป็นห้องทดลองของKM ค่ะ
ขอตอบคุณนเรศ นะค่ะ
ขอบคุณมากค่ะที่ให้ความสนใจ ประมาณเดือนมีนาคม ศูนย์อนามัยที่3 ชลบุรี จะขอให้ KM team กรมอนามัยช่วยพัฒนาศักยภาพFacilitator และ note taker ให้ค่ะ หากให้แนะนำวิทยากรหรือค่ะลองประสานทางสคส. ซิค่ะ เพราะทีมของศ.นพ.วิจารณ์ และอ.ประพนธ์ เป็นวิทยากรมืออาชีพและเป็นอาจารย์/ที่ปรึกษาผู้ทรงคุณวุฒิของเราค่ะ
ขอบคุณครับที่ช่วยแนะนำมือใหม่หัดขับอย่างผม