จากการศึกษาพบว่า ผู้มีความคิดสร้างสรรค์ มีระดับ
ความฉลาดสูงกว่าปกติ (I.Q. Test=120-134) แม้ผลการวิจัย
สรุปว่า ความคิดสร้างสรรค์กับความฉลาด มีความสัมพันธ์ซึ่งกัน
และกัน แต่ก็ไม่ถือว่าเป็นเด็ดขาด (Getzels & Jackson, 1962)
กล่าวคือ ในกลุ่มผู้ถูกทดลอง ที่มีความฉลาดสูง แต่ก็ไม่ได้มีผล
การทดสอบ ทางความคิดสร้างสรรค์สูงตามไปด้วย
กระนั้นก็ตาม ในบางสาขาอาชีพ เช่นทางวิทยาศาสตร์
ระดับความฉลาด มีความจำเป็นต่อ ความคิดสร้างสรรค์
ถึงแม้ว่า ตามความเข้าใจ ทั่วๆไป มักแยกความคิดสร้างสรรค์
มีลักษณะตรงกันข้าม กับความฉลาด และแตกต่างกับความคิด
ในการแก้ปัญหาโดยปกติ ซึ่งเจาะจงเพียง ค้นหาคำตอบอย่างเดียว โดยไม่คำนึงถึง การแปรสภาพ หรือเลือกปัญหาที่เหมาะสมด้วย
เพราะการแก้ปัญหา เชิงสร้างสรรค์นั้น จะรวมเอาถึงความสามารถ
ในการเลือก และกำหนดปัญหา ตั้งแต่ ตอนแรกด้วย ไม่เจาะจง
เพียงความฉลาด ในการตอบปัญหาที่ถูกต้องเพียงอย่างเดียวเท่านั้น
ความใฝ่รู้ (Awareness)
เป็นลักษณะของความพยายาม แสวงหาความรู้ประสบการณ์และความพอใจใหม่ๆ (Scachtel, 1959,
Roger, 1952) เป็นแรง บันดาลใจภายใน ที่กระตุ้นให้มี
ความอยากรู้อยากเห็น การขาดความคิดสร้างสรรค์
ก็เหมือนการขาดประสบการณ์ใหม่นั่นเอง การแสวงหา
ประสบการณ์ ใหม่ๆอยู่เสมอนั้น ก็คือ ความสามารถ
ที่ตอบสนอง ความ คิดที่แตกต่าง จากที่เคยพบ
ในสภาวะการณ์ปัจจุบัน ความไม่พอใจกับคำตอบ หรือ
สิ่งที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน เป็นแรง กระตุ้น ให้เกิดการใฝ่รู้
ในเรื่องใดเรื่องหนึ่งเพิ่มขึ้น สถาปนิกที่มีความคิด
สร้างสรรค์นั้น จะมีความสามารถ แยกแยะ การรับรู้ใน
สภาพแวดล้อมรอบตัวเองได้อย่างละเอียด สังเกต
ในสิ่งที่ไม่เคยกระทำมาก่อน และมองเห็นปัญหาในสิ่ง
ที่คนธรรมดา ละเลย หรือไม่สนใจ ทั้งนี้ ก็เพื่อต้องการ
แสวงหาสิ่งแปลกใหม่ ในการกำหนดแนวความคิด หรือ
ปัญหาสร้างสรรค์ ในการออกแบบ อาคารปัจจุบัน ผู้มี
ความคิดสร้างสรรค์ มักเอา ใจใส่ ในสิ่งบางเรื่อง
ที่ตนเอง สนใจเป็นพิเศษ ในขณะที่คนอื่นๆ คิดเห็นเรื่อง
เหล่านั้นเป็นปกติธรรมดา
ความคิดคล่องแคล่ว (Fluency)
หมายถึง ความสามารถที่จะแสดงออก ทางความคิด
ได้หลากหลาย เสนอข้อคิดเห็นหรือให้คำตอบได้มากว่า
คนปกติธรรมดา อาจรวม ถึงความรู้สึกในจิตใจ ที่ไม่สามารถ
พูดออกมาได้ เช่น ศิลปิน มีแนวคิดในการเขียนภาพ หรือ
ปั้นรูปได้หลายๆแบบ นักเต้นรำ สามารถ แสดงการเคลื่อนไหว
ของร่างกายได้หลายท่าทาง สถาปนิก กำหนด ปัญหา
ได้หลายแง่มุม จึงสามารถ นำเสนอรูปแบบ ในการออกแบบ
อาคารได้หลายอย่าง เป็นที่ยอมรับ ในการ ศึกษาวิธีการออกแบบ
ว่าปัญหาในการออกแบบไม่ใช่การค้นหาคำตอบ ถูกหรือผิด
แต่เป็นการค้นหาคำตอบ ที่สนองความพอใจหรือไม่ และ
ปัญหานั้นๆ ไม่เจาะจง เพียงคำ ตอบเดียว เหมือน ในสาขา
วิชาอื่น เช่น ทางคณิตศาสตร์ เป็นต้น ความสามารถของสถาปนิก
นอกจากการ เสนอคำตอบหลาย อย่างแล้ว ยังต้องมีความสามารถ
ในการเลือกคำตอบ ที่เหมาะสมอีกด้วย ความคล่องแคล่วทาง
ความคิด เป็นคุณลักษณะ ที่จำเป็นสำหรับ สถาปนิก ที่ต้องการ
ผลงาน ที่มีความคิดสร้างสรรค์สูง เพื่อแสวงหาทางเลือก ได้มากๆ
การปรับสภาพความคิด(Flexibity)
ผู้มีความคิดสร้างสรรค์สูง จะไม่ยึดถือ ความคิดที่
เป็นความจำเจ และเคยชินเป็นนิสัย ในทางตรงกันข้าม
จะมีความ สามารถ ปรับสภาพ ความคิด ให้ทันเหตุการณ์
และปัญหาใหม่ๆ อยู่เสมอ ไม่ยึดถือกฎเกณฑ์ทางความคิด
ที่แน่ นอนตายตัว เข้าใจ ความแตกต่าง และเงื่อนไขใน
การแก้ปัญหาเฉพาะอย่างได้กว้างขวาง มอง ประโยชน์
ของเครื่องมือ เครื่องใช้ ให้สนอง ประโยชน์ได้หลาย
ลักษณะ ปรับปรุงวิธีการ แก้ปัญหาเดิม ให้เหมาะสมกับ
ปัญหาใหม่ๆได้เสมอ
การปรับสภาพ ความคิด เป็นความสามารถ
ในการแสวงหา ความหลากหลายของแนวคิด
หาคำตอบที่ไม่เป็นธรรมดากับปัญหาใดปัญหาหนึ่ง
เพราะมีความกล้า และยอมเสี่ยง โดยไม่กลัว
ความล้มเหลว หรือ ผิดพลาด ข้อสังเกตุ คือ
ความสูงอายุ จะมีความสัมพันธ์ อย่างมาก กับ
การยอมรับกฎเกณฑ์ การคิดที่เคยชิน จำเจ
ทำอะไรเป็นนิสัย ไม่ชอบการเปลี่ยนแปลง
ความเชื่อ ทัศนคติ และพฤติกรรมเดิม มักชื่นชอบ
กับประสบการณ์ เดิม มากกว่า การแสวงหา หรือ
ยอมรับประสบการณ์ และความ รู้ใหม่
ความคิดริเริ่ม (Originality)
ความต้องการในชีวิตมนุษย์ อันหนึ่งก็คือ
ความต้องการเป็นผู้มีความสามารถสูงและดีที่สุด
(Self-actualization) หากมีการ เอื้ออำนวย หรือ
การกระตุ้น จากสภาพ แวดล้อม มนุษย์จะพยายาม
สร้างความคิดสร้างสรรค์ เพื่อให้การ กระทำบรรลุเป้าหมาย
(Maslow, 1959) การมุ่งแสวงหาความคิดสร้างสรรค์
จะแสดงออกทางความคิดริเริ่ม ที่ตนเองไม่เคยเข้าใจมาก่อน
ผลิตความคิดที่ไม่ธรรมดา แก้ปัญหาด้วยวิธีการใหม่ๆ
โดยไม่คำนึงถึงความคิดเห็น ที่คล้อยตามผู้อื่นเสมอไป
ความคิดริเริ่ม จึงมีความ สัมพันธ์ โดยตรงกับความแปลกใหม่ (Novelty) เสมอ เป็นความ สามารถในการตอบสนองความคิด
และความรู้สึก ที่ไม่เหมือนใคร โดยไม่กลัวว่า ลักษณะของ
การกระทำนั้น จะแปลกประหลาด หรือไม่เป็นที่ยอมรับต่อ
สภาพสังคมวัฒนธรรม ในขณะนั้นเพียงไร ที่มา...http://pioneer.chula.ac.th/~yougyudh/creativity/ creativity.html
