" เราไม่สามารถแก้ไขปัญหาได้ทุกเรื่อง และเราก็ไม่จำเป็นต้องทุกข์กับปัญหาทุกปัญหา "

ไม่นานมานี้มีคนไข้คนหนึ่งมาปรึกษาผมที่ clinic ด้วยปัญหานอนไม่หลับ เธออายุประมาณ 35 ปี มากับลูกชายวัย 15 ปี ปรึกษาผมว่า "นอนไม่หลับ" เป็นปัญหาที่แสนจะสามัญธรรมดา เป็นปัญหาอันดับ top  ten ของปัญหาที่พบบ่อย และก็เป็นปัญหาที่แพทย์ส่วนใหญ่ไม่ค่อยอยากเจอ เพราะส่วนใหญ่จะจบลงด้วยจ่ายยานอนหลับหรือยาลดอาการซึมเศร้า

เธอบอกว่า ไปมาหลาย clinic ไปทั้งโรงพยาบาลเอกชน สุดท้ายรักษาที่จิตเวช รพ.แม่สอด 2 ปี (คาดว่าน่าจะเป็นโรคซึมเศร้า) ไม่หายซักที ช่วงหลังๆ เป็นมากขึ้นถึงขนาดว่า แน่น อัดอั้นในอก ทุกที่บอกว่าฉันเครียด ตรวจทุกอย่างก็ปกติ

ผู้ป่วย "หมอบอกว่าฉันเครียด"

ผม " แล้วพี่เครียดจริงไหม ?"

ผู้ป่วย " มีหลายเรื่องให้คิด นอนไม่ได้เลยมา 3-4 วัน วันนี้อยากได้ยานอนหลับ"

ผม "เล่าให้ผมฟังซักเรื่องได้ไหม"

ผู้ป่วย " หลายอย่างมาก ทั้งหนี้สิน และ เรื่องในอดีต"

 พอดีลูกชายเดินเข้ามาในห้องตรวจและนั้งฟังด้วย ดูสีหน้าห่วงแม่ แต่ทำเป็นนั่งอ่านหนังสือการ์ตูนที่ถือมาด้วย

ผม "เรื่องในอดีตเป็นอย่างไร "

ผู้ป่วย " คิดเรื่องน้องชายที่ฆ่าตัวตายไปเมื่อ 2 ปีก่อน  น้องชายกินเหล้ามากจนประสาทหลอน  มันไม่คิดถึงลูกเมียหรือไงว่าจะลำบาก"

ผมคุยไปลึกๆพบว่า ผู้ป่วยประสบการณ์สูญเสียหลายครั้ง

1.พ่อหย่าร้างกับแม่ตั้งแต่ผู้ป่วยยังเล็ก

2.แม่เป็นมะเร็งเสียชีวิตเมื่อไม่นานมานี้

3.ครอบครัวผู้ป่วยสามีเป็นตำรวจเครียดเรื่องหนี้สินและสามีเป็นคนเงียบๆ  ภรรยาไม่กล้าปรึกษาเวลามีปัญหา

4.ผู้ป่วยเป็นเหมือนหัวหน้าครอบครัวแบกรับปัญหาทุกอย่าง

5.ต้องเลี้ยงดูลูกชายวัยรุ้น กับ ลูกสาววัย 5 ขวบที่กำลังซน

ผมฟังเธอแล้วดูวุ่นวายสับสนไปหมดว่าเรื่องใดก็เป็นปัญหาไปหมด อารมณ์ดูซึมเศร้า

ผม "ทุกคนมีทุกข์ทั้งนั้น หากแต่ว่า คนแต่ละคนวางทีท่าต่อทุกข์ต่างกัน ทำให้เกิดทุกข์ไม่เท่ากัน"

" เราไม่สามารถแก้ไขปัญหาได้ทุกข์เรื่อง และเราก็ไม่จำเป็นต้องทุกข์กับปัญหาทุกปัญหา"

" ผมคิดว่าจากอาการ คิดว่าจะเป็นโรคซึมเศร้า ยาอาจช่วยได้แต่ใจก็ต้องสู้กับปัญหา"

"คุณเป็นผู้หญิงที่เก่งเลี้ยงลูก 2 คน ดูแลทุกปัญหาในบ้าน"

ผู้ป่วย "จำเป็นคะ โชคดีที่ลูกชายไม่เกเร " (ยิ้มๆ)

ผมจ่ายยานอนหลับ พร้อม ยาต้านอาการซึมเศร้า (เหมือนหมอคนอื่นๆ)

ผมถามเธอว่าชอบอ่านหนังสือหรือไม่ "เธอบอกว่าอ่านเก่ง "

ผมให้หนังสือของท่านไพศาล วิสาโลไปแล้วนัดดูอาการ 1 สัปดาห์

ก่อนกลับเธอบอกผมว่า " คุณหมอเป็นคนแรกที่ฟังฉันมากขนาดนี้ ฉันไม่กลัวโรคหัวใจแล้ว หลังคุยกับหมอแล้วหายแน่นหน้าอกเลย "

จิตใจของผมเกิดปิติมาก และคิดว่า นี้แหละคือ อานุภาพแห่งการฟัง