ห่างหายจากการเขียน blog เกี่ยวกับงานปฐมภูมิไปนาน เพราะต้องทำงานดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้ายมากในช่วงนี้ วันนี้เลยอยากจะเล่าเรื่องราวเกี่ยวกับการดูแลผู้ป่วยเบาหวานในตำบลแม่กาษาให้ฟังกันครับ

สถานีอนามัยแม่กาษา

ทางสวยครับ
ทีมงาน
ผมทำงานที่ศูนย์สุขภาพชุมชนแม่กิ๊ดหลวง เป็น PCU ในเครือข่าย รพ. แม่สอด ผมไปตรวจประจำทุกวันพุธ คนไข้ส่วนใหญ่เป็นโรคเรื้อรังเช่น DM ,HT เราพบว่าผู้ป่วยส่วนใหญ่ควบคุมเบาหวานได้ดีพอสมควรเนื่องจาก ใน PCU แม่กึ๊ดหลวงมีพยาบาลประจำ PCU มีการดูแลเยี่ยมบ้าน+ทำกลุ่ม จนผู้ป่วยมีความเข้าใจการดูแลตัวเองพอสมควร แต่สิ่งที่ผมเห็นคือว่า มีผู้ป่วยกลุ่มหนึ่งที่ควบคุมเบาหวานได้ไม่ดีนัก
สืบสาวราวเรื่องดูเป็นผู้ป่วยที่อยู่นอกเขตการบริการของ PCU คืออยู่ที่ตำบลแม่กาษา เดินทางลำบาก ต้องรอรถเที่ยวเดียวเพื่อจะมาจากแม่กาษาถึงแม่กึ๊ดหลวง ผมปรึกษาหารือกับพยาบาล PCU สนใจว่าทำไมผู้ป่วยกลุ่มนี้จึงควบคุมเบาหวานได้ไม่ดี เราจึงทำโครงการเบาหวานแม่กาษาโดยมีจุดประสงค์ของโครงการคือ
u ผู้ป่วยมีความสามารถในการดูแลตัวเองได้ดีขึ้น
u มีความเข้าใจบริบทของผู้ป่วยมากขึ้น
u เครือข่าย PCU-สอ. ในการดูแลผู้ป่วย
u ปลายปี 2548 เริ่มโครงการ “กลุ่มเบาหวานแม่กาษา”
ช่วงแรกเราตกลงกับ สอ. แม่กาษาว่าจะไปทำกลุ่มที่ สอ. แม่กาษาเดือนละ 1 ครั้ง โดยเจ้าหน้าที่ช่วยเราเจาะ FBS ก่อนเราไป 1 สัปดาห์หลังทำกลุ่มเสร็จ เราก็จะแจกยากลับบ้าน เราใช้มาตรฐานการแจะ Lab ส่งตรวจตาตามมาตรฐาน รพ. ทุกประการเพื่อให้ผู้ป่วยได้รับบริการที่ดีตามมาตรฐาน+สะดวกสบายมากขึ้น
การทำกลุ่มช่วงแรกเราทำที่ สอ. แม่กาษา ต่อมาพอเริ่มสนิทกันมากขึ้นก็ไปสัญจรตามบ้านผู้ป่วย
เราได้เรียนรู้วิถีชีวิตจริงของผู้ป่วยและครอบครัว ในขณะเดียวกันผู้ป่วยและครอบครัวก็ไดเรียนรู้จากเราด้วย

เราได้เห็นภาพน่ารักแบบนี้ไม่บ่อยใน รพ.หรือ PCU เอง

ผ่านไป 1 ปี สมาชิกในกลุ่มเพิ่มจาก 6-7 คน เป็น 12 คน ผลการควบคุมน้ำตาลดีขึ้น+มีความสุขในเวลาเดียวกัน
มีคนขอเข้าร่วมกลุ่มมากขึ้นจึงปรึกษาหารือกับพี่อี๊ดเสื้อส้มในรูปครับ (เจ้าหน้าที่ สอ. ที่ช่วยเรามาตลอด) และทีมพยาบาล จึงจัดทำโครงการดูแลผู้ป่วยแม่กาษาปี 2 เปิดรับสมัครผู้ป่วยเบาหวานแม่กาษาที่สนใจจะร่วมกลุ่มโดยสมัครใจ
ดีจริง ๆ ฝัน อยากเห็นงานแบบนี้ เกิดขึ้นทั่วประเทศจริง ๆ ครับ พวกเราคงต้องพยายามกันต่อไป
เห็นด้วยกับอาจารย์จิ้นครับ
ผมเองอยากให้เกิดความหลากหลายที่เป็นทางเลือกให้คนไข้ได้เลือกวิธีการดแลตนเอง วิธีดูแลมีมากมายแต่เป้าหมายคือผู้ป่วยมีสุขภาวะดี
เพิ่งมีโอกาสได้อ่านค่ะ ชื่นชมทีมงาน เห็นด้วยกับคุณหมอสุธีค่ะ เราฝันอยากให้เกิดภาพอย่างนี้ในชุมชน และตอนนี้เรา(ชาว PCU) ก็กำลังทำอยู่ค่ะคุณหมอ ขอร่วมแลกเปลี่ยนด้วยคนค่ะ
ขอบคุณคุณปุ๋ม ที่แวะมาเยี่ยมชมครับ
ผมสังเกตุว่าความคาดหวังของผู้ป่วยเบาหวานส่วนใหญ่ คือไม่เหนื่อย ไม่เพลีย กินข้าวได้ ไปทำงาน ไปไร่ไปนาได้ ไม่ใช่ค่าตัวเลขจากการเจาะเลือดครับ
ดิฉันเป็นคนแม่กาษาแต่ว่ามาอาศัยอยู่ที่จังหวัดชลบุรีหลายปีแล้วค่ะ ตอนนี้น้องสาวดิฉันอยู่ที่แม่กาษานะคะแกเป็นโรคเบาหวานระยะเริ่มต้นเพราะอ้วนมาก เคยเตือนเค้าแล้วว่าให้ลดน้ำหนักแต่เค้าทำไม่ได้ก็เลยเพิ่งมารู้ว่าเป็น แม่ดิฉันก็อ้วนค่ะ เกือบร้อยโลแต่ดีว่าไม่มีเบาหวาน แต่น้องสาวไม่ถึงร้อยโลแต่มีเบาหวาน ไม่ทราบว่าระยะเริ่มแรกอย่างนี้มีทางรักษาหายได้หรือไม่ เพราะเพิ่งตรวจพบเมื่อไม่นานมานี้เอง ที่น่าห่วงคือน้องสาวต้องทำไร่ข้าวโพดค่ะ และดิฉันเกรงว่าน้องจะได้รับบาดเจ็บจากการทำไร่แล้วเป็นแผลเรื้อรังไม่หาย เพราะดิฉันเคยเห็นข้างบ้านเป้นแล้วต้องตัดนิ้วทิ้ง ต่อมาก็ตัดเท้าอีก แล้วก็เสียชีวิตในที่สุด ไม่อยากให้น้องเป็นอย่างนั้น ไม่ทราบว่าคุณหมอจิ้น เข้าไปที่แม่กาษาบ่อยมั้ยคะ จะได้แนะนำน้องสาวให้เข้าไปปรึกษา หรือว่าคุณหมอมีเบอร์โทรติดต่อส่วนตัวหรือไม่ ดิฉันอยากรบกวนคุณหมอด้วยค่ะ จะได้ให้น้องโทรหาและปรึกษาว่าเค้าควรรักษาตัวอย่างไรจึงจะถูกต้อง เรื่องกินอาหาร เรื่องดูแลตัวเอง ทุกวันนี้ก็ไม่ทราบว่าเค้ารักษาตัวอย่างไรนะคะ ดิฉันขอทิ้งอีเมลไว้ให้คุณหมอนะคะเผื่อว่าคุณหมอจะกรุณาเมลมาบอกเบอร์โทรของคุณหมอน่ะต่ะ ขอขอบพระคุณล่วงหน้านะคะ และดิฉันขออาราธนาสิ่งศักสิทธิ์ทั้งหลายอีกทั้งเจ้าพ่อพระวอ เจ้าแม่อุษาช่วยดลให้คุณหมอมีสุขภาพที่แข็งแรงและทำงานเพื่อประชาชนชาวไร่ชาวนาไปนานๆนะคะ
E-mail : [email protected] ด้วยความนับถือ นางชลกานต์ ชมิดท์