ได้ยินมานานแล้วว่า เสียง /ร/ จะหายไป แต่ถึงบัดนี้ เสียง /ร/ ก็ยังอยู่

   ครูภาษาไทย จะมีหูเรดาร์ นัยน์ตาทิพย์ จับเสียงได้ถนัดนัก ว่านักเรียนออกเสียงถูกต้องไหม โดยเฉพาะคำควบกล้ำ เสียง ร เสียง ล ส่วนการเขียน ก็ไวนัก เรื่องตัวสะกด การันต์ นักเรียนที่ผ่านการฝึกฝนมาหนัก จะใช้ภาษาไทยได้แม่นยำ ไวต่อการสะกด และการออกเสียงที่ผิดด้วย

เคยได้ยิน หรือได้อ่านเสมอมา ว่า อีกหน่อย เสียง ร คงจะหายไป เพราะนับวัน เสียง ร ค่อยๆ กร่อนไปจากคำควบ ส่วนคำที่มี ร ก็จะกลายเป็น ล ไปก็มี แต่ว่า บางทีก็ประหลาด สลับ ร กับ ล เสียดื้อๆ อย่างนั้นแหละ นักภาษาศาสตร์เรียกว่า เน้นมากไปหน่อย (overemphasize)

ความจริง ไม่ออกเสียง ร ก็ได้ อ๊ะ แต่หมายถึงเฉพาะบางคำเท่านั้นนะครับ เช่น ปรารถนา, เกียรติ, (คำว่า เกียรติ์ ใช้ ร เป็นตัวสะกด แม่กน),  สามารถ,  กอปร ฯลฯ คำพวกนี้ ส่วนมากมาจากภาษาสันสกฤต (หรือไม่ก็บาลีแผลง ภาษาบาลีแม้ไม่ค่อยมีเสียงพันๆ กันอย่างนี้)  ส่วน ร หัน คือ ร เรือ สองตัว ก็ไม่ต้อง ออกเสียง ร อีกนั่นแหละ สรร, วรรณ, วรรค ฯลฯ

ภาษาอังกฤษ พอถอดเป็นอักษรไทย ถ้าเสียง r อยู่ท้าย ก็ไม่ค่อยออกเสียงเป็น ร แต่พอเขียน ก็มี ร ด้วย แต่การันต์ไว้ อย่าง เสิร์ฟ, คอนเสิร์ต ที่จริงเขียน เสิฟ, คอนเสิต ไปเลย ง่ายดี

แล้ว ร จะหายไปจากภาษาไทยไหม

เฉพาะภาษาไทยภาคกลาง ก็ยังคลาดเคลื่อน เลื่อนๆ อยู่ โดยเฉพาะในจังหวัดภาคกลางอื่นๆ นอกกรุงเทพฯ เสียง ร จะน้อยกว่า (จากการสังเกต ไม่มีข้อมูลสถิติ) แต่ภาษาไทยมาตรฐาน มีตัวหนังสือกำกับ เสียง ร คงไม่หายไปง่ายๆ

ในการใช้งานจริง บางที เสียง ร ก็กลายเป็น ล ได้ เคยฟังเพลง มีหลายเพลง แม้จะเป็นนักร้องรุ่นเก่า บางท่านก็ยังออกเสียง ร เป็น ล เลย 

สำหรับในภาษาถิ่น บางถิ่น ทางเหนือ หรืออีสาน อาจไม่ออกเสียง ร แต่จะใช้ /ฮ/ หรือ /ล / แทน แต่บางถิ่นโดยเฉพาะถิ่นใต้ เสียง ร ค่อนข้างเด่น คงไม่กลายหายไปง่ายๆ

ช่วงเวลาตั้งแต่สมัยสุโขทัย จนปัจจุบัน คำที่ออกเสียง ร ยังมีอยู่ครบถ้วนเลยครับ จากศิลาจารึกพ่อขุนรามคำแหง เช่น "พระ, ราม, ไพร่, บำเรอ, ใคร, ใคร่, พร้าว ฯลฯ" มาถึงปัจจุบัน ก็ไม่เปลี่ยนไปเป็น ล หรือ หายไปเป็นอย่างอื่น

เพราะฉะนั้น หากใครกังวลว่า อีกหน่อย เสียง ร จะหายไปจากภาษาไทย ผมว่า คงจะอีกนานทีเดียว สาเหตุอย่างหนึ่งก็คือ การมีตัวหนังสือคอยล็อกเอาไว้นั่นเอง