เมื่อวันอาทิตย์ที่ 8 ตุลาคม 2550 ที่ผ่านมา ผมมีกิจกรรมในครอบครัว และชุมชนกิจกรรมหนึ่งที่อยากจะนำมาแลกเปลี่ยน เป็นประเพณีของคนเหนือที่ยังคงรักษาไว้อย่างต่อเนื่องและปฏิบัติกันเป็นประจำทุกปี
ผมเป็นคนที่ย้ายที่อยู่จากจังหวัดลำพูนย้ายมาอยู่ที่จังหวัดกำแพงเพชร คือย้ายมาตามที่ทำงานว่างั้นเถอะ โชคดีที่กำแพงเพชรนี้มีผู้คนที่อพยพมาจากจังหวัดลำปางเมื่อประมาณ 40 ปีที่แล้ว โดยอพยพมาตั้งถิ่นฐานกันจำนวนมาก และอยู่กันกระจายหลายหมู่บ้าน เมื่อย้ายถิ่นฐานกันมาตั้งรกรากที่จังหวัดกำแพงเพชร สิ่งหนึ่งที่ตามมาด้วยก็คือภาษา ขนบธรรมเนียมและประเพณีต่างๆ ก็ได้นำมาปฏิบัติ เหมือนๆ กันกับถิ่นฐานเดิม
เมื่อผมจะตัดสินใจเลือกที่อยู่ ผมก็เลยเลือกที่จะมาอยูกับชุมชนที่มีภาษาและวัฒนธรรมเดียวกัน ดังนั้นผมจึงเลือกซื้อที่เพื่อทำสวน และปลูกบ้านหลังเล็กๆ เพื่อพักผ่อนและทำสวนในวันเสาร์-อาทิตย์ สถานที่ที่ผมกล่าวถึงมานั้นก็คือ หมู่ที่ 6 บ้านใหม่ ตำบลท่าขุนราม อำเภอเมืองกำแพงเพชร มีกิจกรรมที่เป็นประพณี -วัฒนธรรมของชุมชนหลายๆ อย่างที่ผมได้มาเรียนรู้จากที่นี่ เพราะผมออกจากบ้านตั้งแต่เรียนมัธยม บางกิจกรรมได้สูญหายไปจากชุมชนเดิมของภาคเหนือไปแล้ว แต่ที่นี่ชุมชนยังคงรักษาปละปฏิบัติกันเหมือนเดิม กิจกรรมหนึ่งที่ผมได้มีโอกาสได้ร่วมปฏิบัติ และเรียนรู้ก็คือ
"ตานก๋วยสลาก"
ประเพณีตานก๋วยสลาก เป็นการทำบุญเพื่ออุทิศให้แก่ผู้ที่ล่วงลับไปแล้ว หรือทำบุญเพื่อตนเองไว้ในภายภาคหน้า จัดกันในช่วงเข้าพรรษา (ก่อนจะออกพรรษา) อ่านได้เพิ่มเติมที่เว็บเหล่านี้ครับ
"การพัฒนาที่ใช้วัฒนธรรมเป็นตัวตั้ง" ไม่รู้ว่าผมเข้าใจถูกต้องหรือไม่ เพราะสิ่งที่อยากจะนำมาแลกเปลี่ยนและแบ่งปันผ่านบันทึกนี้ก็คือ ผมได้ใช้วัฒนธรรมนี้มาเป็นตัวเชื่อมญาติพี่น้อง เครือญาติ ได้ปฏิบัติและเรียนรู้ร่วมกันในครอบครัวไปพร้อมๆ กัน ผมถือโอกาสรวมญาติพี่น้องที่อยู่กระจายกันไปในแต่ละจังหวัดให้มารวมกันโดยใช้งานตานก๋วยสลาก เพื่ออุทิศส่วนกุศลให้พ่อ-แม่ ที่ล่วงลับไปแล้วมาเป็นกุศโลบาย ชุมชนเองก็ใช้กุศโลบายนี้ในการร่วมแรงร่วมใจกันทำงานบางอย่างที่เป็นกิจกรรมส่วนรวมร่วมกัน และชักจูงให้ญาติพี่น้องที่อยู่ห่างไกลกันได้มาพบปะและมาทำบุญร่วมกัน
บรรยากาศทั้งการร่วมกิจกรรมกันภายในครอบครับ และร่วมกิจกรรมกับชุมชน เป็นไปด้วยดียิ่ง ทุกคนได้ทำกิจกรรมร่วมกัน เด็กๆ ก็ได้ซึมซับวัฒนธรรมของท้องถิ่น ผมก็ได้เรียนรู้อะไรๆ เพิ่มเติมอีกมากมายจากกิจกรรมนี้ ได้แลกเปลี่ยนเรียนรู้กับคนแก่คนเฒ่า ได้รับคำขี้แนะ คำแนะนำ ซึ่งต้องนำไปปรับปรุงในการร่วมกิจกรรมตานก๋วยสลาก ในปีต่อๆ ไป
เชิญชมภาพประกอบกิจกรรมตานก๋วยสลากของครอบครัว และชุมชนคนเมืองของตำบลท่าขุนราม อ.เมืองกำแพงเพชรได้เลยครับ

เด็กๆ ได้เตรียมวัสดุ(ใบตอง)สำหรับห่อขนม ฯ
น้องไผ่รับอาสาเป็นคนนวดแป้งทำขนมจ๊อก (ขนมเทียน)

ได้ทำงานเพื่อเตรียมขนมและอาหารร่วมกัน

จัดทำก๋วยสลาก(เป็นครั้งแรกของครอบครัว+พี่น้อง)ร่วมกัน

ก๋วยสลากที่เตรียมไว้เรียบร้อยแล้ว

นำก๋วยสลากไปที่วัดเพื่อให้พระภิกษุสงฆ์ได้จับสลาก

ภาพสุดท้าย......ทานก๋วยสลาก...ครับ
บันทึกมาเพื่อการ ลปรร. ครับ
วีรยุทธ สมป่าสัก 18 ตุลาคม 2550
1. ต่างวัฒนธรรมกันก็อยู่ด้วยกันได้ (เช่น ใต้ + กลาง)
2. เพิ่งเคยได้ยินนะ ขอบคุณมากที่นำมาเล่าสู่กันฟัง
3. ตอนนี้ "สื่อเพื่องานส่งเสริมการเกษตร" กำลังปรับเปลี่ยน โดยเฉพาะมีสื่อประเพณีวัฒนธรรม ที่นักส่งเสริมบางพื้นที่ได้นำมาใช้ในการทำงานแล้ว ซึ่งน่าจับตามองมากค่ะ
สวัสดีค่ะ
เข้ามาอ่านค่ะ เซ็นชื่อไว้ให้แล้ว อิอิ…
* หวัดดีครับคุณสิงห์ป่าสัก หายไปนานนะครับ
* ไม่ว่าเราจะอยู่ส่วนไหนของประเทศไทย เราก็คือคนไทยด้วยกัน ลูกหลานไทยทุกท่านพร้อมที่จะแลกเปลี่ยนเรียนรู้วัฒนธรรมกันอยู่แล้ว ซึ่งวัฒนธรรมเองในบางครั้งก็เป็นตัวที่บ่มเพาะความรักและความสามัคคีของคนในชาติได้เป็นอย่างดีนะครับ
สวัสดีครับ อ.ศิริวรรณ
สวัสดีครับ
เห็นรูปน้องไผ่แล้วคิดฮอดตัวเองยามเด็ก(สี่สิบปีมาแล้ว) ถูกพ่อแม่ใช้งานนวดแป้ง ขูดมะพร้าวอย่างนี้แหละ พาน้องไผ่มาดงหลวงด้วยไหมครับ
ดีใจจังที่ยังมีตานกว๋ยสลากอยู่ บ้านผมเจียงใหม่ปีนี้เห็นว่าเป็นตานแตนไป ก็เลยทำบุญโดยส่งผ่านตู้เอทีเอ็ม
สมัยก่อนคึกคักมากนะครับวันตานก๋วย จำได้ว่ามีเสียงเรียกญาติโยมให้เอากว๋ยไปถวายพระว่า นาย...มีไหนเหอ ส่วนเด็กๆก็ขอเงินพ่อแม่ไปบูจากว๋ยหน้อยมาแกะกันสนุกสนาน
ขอบคุณครับ พบกันที่ดงหลวงครับ
สวัสดีครับ อ.เปลี่ยน
ทานข้าวเย็นกันค่ะ (^_____^)