จินตนาการสถูปใต้ดิน
จากการวิเคราะห์ดังกล่าวนั้น ข้าพเจ้าได้นำมาเขียนผังคร่าวๆ ของสถูปเก็บพระบรมธาตุ ที่พระเจ้าอชาตศัตรูให้สร้างขึ้นตามคำแนะนำของพระมหากัสสปะ. โดยสมมติขนาดสิ่งก่อสร้างดังนี้.
สมมติว่า ๑ศอก = 50 เซนติเมตร,เพราะฉะนั้น ที่ลึก ๘๐ ศอก = 40 เมตร โดยประมาณ. (จากภาพด้านข้างนี้ ทิศเหนืออยู่ทาง 
พระอรรถกถาจารย์กล่าวว่า สถูปผลึกนั้น มีขนาดประมาณสถูปในถูปาราม. เนื่องจากข้าพเจ้าไม่ทราบขนาดของสถูปในถูปาราม จึงได้สมมติเอาเองว่า สมมติให้สถูปผลึกนี้ มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 15 เมตร สูงจากฐานขึ้นไปประมาณ 13เมตร. นับรวมฉัตร ก็ประมาณ 15 เมตร.
สมมติว่า เรือน๔ชั้นนั้น มีขนาดของห้องเป็น กว้าง7 ยาว7เมตร. หากนับเอาถึงระเบียง ก็ถือเป็น กว้าง10 ยาว10เมตร. ซึ่ง กว้างพอที่จะบรรจุรูปชาดก รูปปั้นพระพุทธบิดา พระพุทธมารดา สหชาติทั้ง๗ ชาดก๕๕๐. ประทีบและกระถางน้ำบางส่วน. และแต่ละชั้น สูง 3.5 เมตร รวม๔ชั้น สูงขึ้นไปถึงเพดานประมาณ 14เมตร และสมมติหลังคาสูงขึ้นไปจากนั้นอีกประมาณ 2-3เมตร ก็จะได้เรือน๔ชั้นนั้น สูงประมาณ 17เมตร จากพื้นถึงปลายหลังคา.
ผังสถูปผลึก ที่เก็บพระบรมสารีริกธาตุ จำลองได้ดังนี้ 
จากผังนี้ ห้องใต้ดินทั้งหมด ข้าพเจ้ากำหนดเป็นพื้นที่
ห้องชั้นนอกขนาด กว้าง50 ยาว70เมตร. (เสาแต่ละต้น ห่างกัน10เมตร).
ห้องชั้นใน กว้าง 30 ยาว50เมตร เป็นห้องที่ตั้งเรือนพระบรมธาตุ๔ชั้น กับสถูปพระบรมธาตุ. และพื้นที่ที่เหลือโดยรอบ ให้เป็นทางเดินเวียนลงไปโดยลำดับ โดยมีความกว้างของทางเดินประมาณ 10เมตร (หากทำทางเดินให้แคบเข้ากว่านี้ก็ได้เช่นกัน แต่ในที่นี้ เป็นแค่สมมติคร่าวๆไปก่อน พอให้นึกภาพออก)
