เมื่อวันเสาร์ที่ 6 ตุลาคม 2550 ที่ผ่านมา ศูนย์การเรียนรู้อำเภอปักธงชัย ไปลงพื้นที่ในวิชาภูมิปัญญากันที่หมู่บ้านพระบึง ตำบลบ่อปลาทอง อำเภอปักธงชัย จังหวัดนครราชสีมา ซึ่งทางคณะนักศึกษาได้รับการต้อนรับเป็นอย่างดีทั้งขาไป(ข้าวเที่ยงที่แสนอร่อย) และขากลับ(ละมุดกับกล้วยของฝาก) จากกำนันสุรพล เจ้าของสถานที่ และสิ่งหนึ่งที่รู้สึกประทับใจมาก (จากในหลายๆ สิ่ง) คือได้รู้จักกับชาวญัฮกุร หรือชาวบน ชาวดง ซึ่งในปัจจุบันนี้ชาวญัฮกุร มีอยู่เพียง 3 จังหวัดเท่านั้น คือ จังหวัดชัยภูมิ จังหวัดราชบุรี และที่อำเภอปักธงชัย จังหวัดนครราชสีมานี่เอง ได้เรียนรู้วิถีชีวิตและภาษาที่ชาวญัฮกุรใช้ ซึ่งถูกฟื้นฟูขึ้นมาด้วยเกรงว่าจะถูกกลืนและสูญหายไปตามกาลเวลา
สิ่งที่ประทับใจม๊าก มาก คือความมีน้ำใจและเป็นกันเองของชาวบ้าน ซึ่งวันนั้นได้รับความรู้ต่างๆ มากมายเกี่ยวกับภูมิปัญญาและวิถีชีวิตความเป็นอยู่ การประกอบอาชีพหาเลี้ยงตน มีทั้งการปลูกละมุด ( หวานกรอบ อร่อย... เชลล์ไม่ชวนก็ชิมแน่นอน! ) การทำนา การปลูกหอม ผักชี
ในวันนั้นได้รู้จักกับคุณยายบัว แอบครบุรี ซึ่งท่านน่ารักมากๆ ให้ข้อมูลทุกอย่างที่อยากรู้ หาน้ำเย็นๆ มาต้อนรับ พุดคุยกับเราเหมือนเราเป็นลูกหลานของแกคนหนึ่ง พาเดินชมสวน มีสารพัดต้น ทั้งกล้วย ต้นบุก ต้นไพร กระชาย ชะอม มะละกอ โอ๊ย...สารพัน ถ้ามาอยู่นี่คงกินกันจนพุงเขียวเลยก็ว่าได้ ที่ชอบมากๆ ก็เห็นจะเป็นยุ้งเก็บข้าวเก่าๆ ข้างบ้าน พอเปิดเข้าไปด้านในมีทั้งข้าวเปลือก หอม กระเทียม แขวนเรียงรายอยู่เต็มไปหมด สอบถามได้ความว่าเก็บไว้ทำพันธุ์และเก็บไว้กินตลอดปี
ที่สะดุดตาอีกอย่างเห็นจะเป็น หน่อไม้ลวกปอกเปือกใส่ถุงพลาสติก 2 ชั้นมัดด้วยเชือกแขวนเรียงอยู่ด้วย คุณยายบอกว่าเป็นการถนอมอาหารอย่างหนึ่ง นี่แหละชีวิตชาวชนบทอยู่แบบพอเพียงจริงๆ ไม่เหมือนเราชาวในเมือง อยากกินอะไรก็ต้องซื้อ ซื้อ และซื้อเท่านั้น
สิ่งที่ประทับใจสุดๆ ก็ตอนลากลับนี่แหละค่ะ ทั้งถั่วพลู หน่อไม้ ยกลงมาฝากพวกเราเพียบ บอกว่าไม่รับก็ยังคะยั้นคะยอให้เอาไปชิมให้ได้ ให้ความรู้ยังไม่พอ ยังให้ของกินติดไม้ติดมือกับบ้านอีก ประทับใจริง จริ๊ง...
"ขอบอกว่า หน่อไม้ที่ได้กลับบ้านมาคราวนั้น ต้มจิ้มกับน้ำพริกปลาทู แซบอีหลีเด้อ ค้าเด้อ..."
Phuti.
แผนที่ภาษาชาติพันธุ์ในประเทศไทย : ภาพรวมของภาษาที่หลากหลาย
นายกรเพชร มรภ.เชียงใหม่
http://gotoknow.org/blog/phetroong/133744
ญัฮกุร(ชาวบน) Nyah Kur
ภาษาตระกูลออสโตรเอเชียติก Austroasiatic language family ตระกูลเดียวกับภาษามอญ Mon
ภาษาประมาณ 14 ภาษา ใกล้สูญ เช่น ญัฮกุร โซ่(ทะวึง) ชอง กะชอง ซัมเร ฯ เป็นต้น
วิถีชีวิตชาว "ญัฮกุร" ซึ่งเป็นมอญโบราณ ที่ถูกกลืนวัฒนธรรม จนใกล้จะสูญหายไปจากโลก แต่จังหวัดได้อนุรักษ์ไว้และนำมาแสดงให้นักท่องเที่ยวได้ศึกษา นักวิชาการทางนิรุกติศาสตร์บางคนเรียกชนชาตินี้ว่า"ชาวบน"อยู่ในพื้นที่เชิง เขาอ.เทพสถิต และอ.บำเหน็จณรงค์ มีวิถีชีวิตและภาษาที่เป็นของตนเอง แต่กำลังถูกสังคมเมืองสมัยใหม่ครอบงำและกำลังจะหายไป
มะขาม เรียก ตะลูบ(ชาวบน-นครราชสีมา)
มะม่วง เรียก โตร้ก(ชาวบน-นครราชสีมา)
กลุ่ม รักความรู้
มหาวิทยาลัยราชภัฏหมู่บ้านจอมบึง ศูนย์เรียนรู้มหาวิทยาลัยชีวิต อ.ปักธงชัย จ.นครราชสีมา
http://gotoknow.org/blog/love-learning1/136313?class=yuimenuitemlabel
เมื่อวันเสาร์ที่ 6 ตุลาคม 2550 ที่ผ่านมา ศูนย์การเรียนรู้อำเภอปักธงชัย ไปลงพื้นที่ในวิชาภูมิปัญญากันที่หมู่บ้านพระบึง ตำบลบ่อปลาทอง อำเภอปักธงชัย จังหวัดนครราชสีมา ซึ่งทางคณะนักศึกษาได้รับการต้อนรับเป็นอย่างดีทั้งขาไป(ข้าวเที่ยงที่แสนอร่อย) และขากลับ(ละมุดกับกล้วยของฝาก) จากกำนันสุรพล เจตนาดี เจ้าของสถานที่ และสิ่งหนึ่งที่รู้สึกประทับใจมาก (จากในหลายๆ สิ่ง) คือได้รู้จักกับชาวญัฮกุร หรือชาวบน ชาวดง ซึ่งในปัจจุบันนี้ชาวญัฮกุร มีอยู่เพียง 3 จังหวัดเท่านั้น คือ จังหวัดชัยภูมิ จังหวัดราชบุรี และที่อำเภอปักธงชัย จังหวัดนครราชสีมานี่เอง ได้เรียนรู้วิถีชีวิตและภาษาที่ชาวญัฮกุรใช้ ซึ่งถูกฟื้นฟูขึ้นมาด้วยเกรงว่าจะถูกกลืนและสูญหายไปตามกาลเวลา
กรกฎ บุญลพ
สำนักวิจัย
เผยแพร่ในเว็บศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร
ประชากรพื้นเมืองปัจจุบันของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ได้แก่ ชาวบน ชาวชองและชาวลาวโซ่ง โดยเฉพาะกลุ่มชาวบนนั้น เป็นกลุ่มที่มีถิ่นฐานดั้งเดิมอยู่ในเขตที่ราบสูงโคราชบริเวณลุ่มแม่น้ำมูล ตอนต้น จึงมีความเป็นไปได้ว่าชาวบนอาจสืบเชื้อสายมาจากประชากรสมัยก่อนประวัติ ศาสตร์ที่ตั้งถิ่นฐานอยู่ในบริเวณเดียวกันมาก่อน
กลุ่มชาติพันธุ์ในนครราชสีมา
จังหวัดนครราชสีมา ประกอบด้วยประชากรหลายกลุ่มชาติพันธุ์ บางกลุ่มก็เป็นเจ้าของถิ่นเดิม เช่น กลุ่มชาวบน กลุ่มไทยโคราช บางกลุ่มก็อพยพโยกย้ายเข้ามาภายหลัง ด้วยสาเหตุทั้งทางด้านการเมือง การสงคราม และอพยพมาเพื่อหาแหล่งที่ทำกินใหม่ เช่นกลุ่มไทย ลาว เ ขมร มอญ กวย(ส่วย) จีน แขก เป็นต้น ซึ่งล้วนมีลักษณะวัฒนธรรม เช่นภาษา ประเพณี ความเชื่อ ฯลฯ เป็นของตนเอง
2 พฤศจิกายน 2551