เรื่องเล่าชาวช่างทอผ้า

คราวที่แล้วผมเขียนเรื่อง ออกแบบลายผ้าโดยใช้ Photoshop CS2 ไปเพื่อออกแบบลายผ้าให้กับศูนย์วิจัยพหุลักษณ์สังคมลุ่มนำ้ำโขง มหาวิทยาลัยขอนแก่น

งานนี้ผมออกแบบไปหนึ่งลายก่อนและส่งแบบให้กับช่างทอผ้าชาวบ้าน โดยใช้เทคโนโลยีแบบพื้นบ้านและเทคนิคการสร้า้งลวดลายด้วยการมัดหมี่ซึ่งชาวบ้านมีทักษะอยู่แล้ว  เมื่อแบบถึงมือช่างทอช่างมัด เรื่องเล่าก็เกิดขึ้น

เมื่อลงมือทำจริงในขั้นตอนการสร้า้งลวดลายด้วยการมัดนั้น แบบกับกระบวนการมัดไม่มีปัญหาอะไร สามารถมัดลวดลายได้ตามแบบไม่มีผิดงามเชียวครับ สรุปคือเป็นที่พอใจทั้งคนออกแบบและช่างทอ

ส่วนขั้นตอนการย้อมสี ออกจะมีปัญหามาก เพราะผมเลือกใช้มะเกลือในการย้อม แต่ช่วงที่ผ่านมาฝนตกตลอดช่วง ดังนั้นการย้อมมะเกลือต้องใช้เวลาในการตากลมตากแดดหลายวัน  ด้วยความใจร้อนช่างทอจึงนำมาทอ  งานนี้สรุปว่าช่างทอทำอย่างที่นักออกแบบอยากได้ไม่ได้ คงมีการต่อรองในลำดับต่อไป

ในกระบวนการทอ ผลปรากฏคือลายผ้าไม่ชัดเจนเลยและมองแทบไม่เห็น สาเหตุมาจากกระบวนการมัด(ที่คิดว่าไม่มีปัญหา)ที่มาโผล่ปัญหาในกระบวนการทอ เพราะลวดลายที่มัดเล็กไป  การทอจึงยากมากประกอบกับลายไม่ชัด(ในกระบวนการย้อม)นั้นเอง

สรุปคืองานเดือนกันยายนนี้เป็นอันล้มซึ่งเป็นขั้นตอนของช่างทอ ดังนั้นเดือนตุลาคม ส่วนของนักออกแบบอย่างผมจึงแก้ปัญหาด้วยการ ปรับขนาดการมัดให้ใหญ่ขึ้นและลดลวดลายลง เปลี่ยนสีจากมะเกลือเป็นสีเคมีแทน(ไปก่อน) เพราะคิดว่างานนี้ต้องการลวดลายไม่ได้เอาไปใช้งานจริง ส่วนงานสำหรับจำหน่ายค่อยมาเปลี่ยนเป็นสีธรรมชาติแทน(ทำในช่วงเวลาที่เหมาะสมกับการย้อมมะเกลือ)

ตามไปดูครับว่างานต้นเดือนตุลาลวดลายที่ปรับไปแล้วเป็นอย่างไร