บุญข้าวสากนี้จะทำกันในวันเพ็ญเดือนสิบ จึงเรียกชื่ออีกอย่างว่า "บุญเดือนสิบ"

บุญข้าวสากบ้านเฮา

                  

                   วันนี้ได้คุยกับที่บ้านนานมาก   เนื่องจากว่าย้อนนึกถึงอดีตทบทวนความจำกับแม่สมัยเด็ก ๆ  กัน  วันนี้ที่บ้านหลาน  ๆ  แย่งกันเพื่อไปเยี่ยมบ้านญาติ  ๆ  ทั้งที่อยู่ใกล้ไกล  เนื่องจากเป็นเทศกาลบุญข้าวสาก  (คนอีสานเขาเรียกกัน)   ทำให้นึกถึงสมัยเด็ก ๆ เคยแย่งกันกับน้องเพื่อนำข้าวสารไปบ้านญาติผู้ใหญ่   จากนั้นญาติผู้ใหญ่จะให้ศีลให้พร    และที่สำคัญเด็ก ๆ  ชอบ  คือได้เงินด้วย   

                      

                     ส่วนในตอนเช้าของอีกวัน  (วันเพ็ญเดือนสิบ)  ทุกคนจะนำอาหารไปถวายพระที่วัด     สิ่งที่นำไปทำบุญข้าวสาก       คือ      ห่อข้าวน้อย      ห่อข้าวใหญ่     ข้าวสาก  และอาหารอื่น ๆ บางแห่งอาจจัดของที่จะถวายเป็นกัณฑ์เทศน์ไปด้วย

                       หลายคน  หรือหลาย ๆ ภาคอาจจะทำแตกต่าง  หรือเรียกแตกต่างกันไป    บางที่เรียกข้าวสลากเพราะว่า     เป็นการทำบุญที่ให้พระเณรทั้งวัด   จับสลากเพื่อจะรับปัจจัยไทยทาน ตลอดจนสำรับกับข้าว ที่ญาติโยมนำมาถวาย     โดยการเขียนชื่อผู้ที่จะถวายสำรับไว้   แล้วให้พระภิกษุแต่ละรูปจับสลากชื่อของชาวบ้านที่ต้องการถวายสำรับพระภิกษุรูปใดจับสลากได้ชื่อใคร ผู้นั้นก็นำสำรับกับข้าวของตนไปถวายพระภิกษุรูปนั้น   (บางแห่งชาวบ้านเป็นผู้จับสลากชื่อพระ)

และบุญนี้จะทำกันในวันเพ็ญเดือนสิบ     จึงเรียกชื่ออีกอย่างว่า "บุญเดือนสิบ"         

                   สำหรับข้าวสากที่จะนำไปแจกกันเหมือนกระยาสารทของคนไทยภาคกลางนั้นวิธีห่อผิดกับทางภาคกลาง เพราะห่อด้วยใบตองกลัดด้วยไม้กลัด   นี่เลยค่ะ

หัวท้ายมีรูปลักษณะคล้ายข้าวต้มมัด   แต่ตรงปลายทั้งสองข้าง
ที่เรียกว่าสันตองไม่ต้องพับเข้ามา   ของที่ใส่ในห่อ  มีข้าวต้ม (ข้าว
เหมือนแบบข้าวต้มผัด) ข้าวสาก   แกงเนื้อ  แกงปลา  หมาก   พลู  บุหรี่ห่อแล้วเย็บติดกันเป็นคู่ ๆ เอาไว้      

  

                            กิจกรรมนี้ผู้เขียนชอบมากเลยค่ะ    คือจะมีการแขวนห่อข้าวน้อย   ห่อข้าวใหญ่ไว้ตามต้นไม้      กำแพงวัด   หรือที่ต่าง  ๆ  ในบริเวณวัด   เมื่อแขวนไว้แล้วก็จะตีกลอง     เป็นสัญญาณให้เปรตมาเอาไปและปล่อยทิ้งไว้   กะเวลาที่เปรตได้มารับเอาอาหารที่แขวนไว้นั้นไปแล้ว       จะให้สัญญาณชาวบ้านก็แย่งกันชุลมุน        ใครแย่งเก่งก็ได้มากกว่าคนอื่น      เรียกว่า      แย่งเปรต   
                   

                       ของที่แย่งเปรตไปได้นี้   ชาวบ้านจะเอาไปไว้ตามไร่นา    เพื่อเลี้ยงตาแฮก   (เทพารักษ์   รักษาไร่นาซึ่งเคยเลี้ยงมาเมื่อตอนเริ่มทำนาในเดือน  ๖   มาครั้งหนึ่งแล้ว)   นอกจากเลี้ยงตาแฮกแล้วก็เอาไปให้เด็กรับประทาน   เพราะถือว่าเด็กที่รับประทานแล้วจะอ้วนท้วนสมบูรณ์ไม่เจ็บไข้ได้ป่วย <p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 36pt" class="MsoNormal"></p><p>     </p><p>                        ผู้เขียนเคยนำไปโยนใส่ในนาข้าว    เพราะแม่บอกว่าทำให้ข้าวในนาที่ปักดำไปนั้นงอกงาม และได้ผลบริบูรณ์ และเป็นการอุทิศส่วนกุศลถึงญาติผู้ล่วงลับ ไปแล้วด้วย     </p><p></p><p></p><p>                         เป็นความทรงจำที่อาจจะบรรยายไม่หมด    หรือข้ามไปบ้าง  แลกเปลี่ยนเรียนรู้ได้นะคะแต่ละที่อาจเชื่อและทำไม่เหมือนกัน    อยากรู้ว่าที่อื่นเขาเรียกและทำบุญเดือนสิบนี้อย่างไรบ้าง  </p><h2 style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal" align="center"></h2><h2 style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal" align="center"> ขอบคุณค่ะ</h2><p></p>