สอนคุณธรรมอย่างไรให้มีความพอเพียง
อันดับ 8/5คุณธรรมแห่งความไม่ประมาท
วัตถุประสงค์ เพื่อรู้รัก และฝึกฝนจนเคยชินการสร้างทัศนคติที่ดีในความไม่ประมาท
ขออาสาสมัครเล่าเรื่องให้ผู้อื่นฟังด้วยความรู้สึกเสียสละเพื่อให้ผู้อื่น มีความสุขและตนเองมีความสุขบนความสุขของผู้อื่น
ลมกรดเป็นเด็กหนุ่มที่วิ่งเร็วมากเขาเป็นแชมป์ ของโรงเรียน, จังหวัด, และประเทศในการวิ่งระยะสั้น เขาได้ปรับปรุงการวิ่งของเขามาตลอด จนได้เป็นแชมป์ และมีสมญาว่า ลมกรดนักวิ่งที่วิ่งเร็วที่สุดในประเทศ สำหรับการวิ่งระยะทาง 100 เมตรในรุ่นเดียวกัน
เขามีความภาคภูมิใจมากและ ผู้ฝึกสอนมักจะพูดกับเขาว่า“ลมกรด เธอคือคนที่วิ่งเร็วที่สุดในรุ่นเดียวกันในยุคนี้ คนส่วนใหญ่นิยมชมชอบเธอมาก” และผู้ฝึกสอนคนนี้สอนลมกรดมาเป็นเวลากว่า 3 ปี ท่านจะบอกลมกรดว่าจงเรียนรู้จากความผิดพลาด ที่ได้รับจากการแข่งขันในลู่วิ่ง
แต่ลมกรดได้แต่ฟังและไม่ค่อยสนใจนัก เมื่อมีการแข่งขันชิงแชมป์ ประเทศไทย ลมกรดและเพื่อนร่วมทีมได้เข้าสู่การแข่งขันที่สนามแข่งขันจังหวัดเชียงใหม่ ผู้ฝึกสอนได้มองเห็นนักกีฬาที่มาเข้าแข่งขัน และบอกกับทีมของตนว่านักกีฬาที่เข้ามาแข่งขันในครั้งนี้ ดูแล้วน่ากลัวมากเพราะทุกคนผ่านการฝึกซ้อมมาอย่างดี อย่าประมาท
ลมกรดได้พูดออกไปว่า“ไม่ต้องกลัวครับโค้ช ผมลมกรดผู้มีฉายา วิ่งเร็วที่สุดในประเทศไม่ทำให้ผิดหวังแน่ ๆ”
แต่ผู้ฝึกสอนกลับบอกว่า“ลมกรดนั่นเป็นความคิดที่ผิด เรามากันเป็นทีม ไม่ใช่มาเพียงคนเดียวจำไว้ว่า ผู้ชนะที่ดีก็จะต้องเป็นผู้แพ้ที่ดีด้วย”
ลมกรดคิดในใจว่า“ฉันจะต้องไม่แพ้ ๆ”
ในวันแข่งขันโค้ชได้บอกกับลมกรดว่า“เราแข่งกับตัวเราเอง วิ่งให้ชนะตนเอง ทำเวลาให้ดีที่สุด”และเมื่อการแข่งขันเริ่มขึ้นลมกรดวิ่งโดยจิตใจที่กังวลคู่แข่งจะตามมา ทำให้เขาเสียสมาธิ และเมื่อการแข่งขันสิ้นสุด ลมกรดได้ที่สอง ในขณะที่ ลมพัดซึ่งเป็นนักวิ่งที่ไม่มีใครให้ความสนใจกลับเป็นฝ่ายชนะ ลมกรดเข้าไปสัมผัสมือกับลมพัดและถามว่า“คุณเรียนรู้เกี่ยวกับการวิ่งที่ไหนและเรียนรู้ได้อย่างไร”
ลมพัดหัวเราะและตอบว่า“ฉันเชื่อในการฝึกซ้อม”
ก่อนลมพัดจะเดินจากไปเขาพูดว่า “ขอแสดงความยินดีกับคุณด้วยเช่นกัน คุณเป็นคนดีและมีจิตใจเป็นนักกีฬา”
ลมกรดได้พบว่า สมควรแล้วที่เขาได้ที่สอง ซึ่งต่อไปเขาคิดว่าจะต้องเริ่มฝึกซ้อมและใช้ความพยายามให้มากขึ้น
เขาเดินออกมาจากสนามแข่งขัน และได้พบกับโค้ชของเขาและโค้ชพูดว่า “ผู้ชนะที่ดีสามารถเป็นผู้แพ้ที่ดีด้วย”
ลมกรดคิดว่า เขาได้ที่สองก็นับว่าโชคดีแล้ว แต่ลมกรดจะต้องมองไปข้างหน้าและฝึกซ้อมเพิ่มขึ้นเพราะ เขาเรียนรู้ความผิดพลาดที่ได้รับจากการแข่งขันในลู่วิ่ง และ เพื่อจะได้พบกับลมพัดอีกครั้งในการแข่งขันในปีหน้าบนลู่วิ่ง
ช่วยกันขยายความ
1. ให้ช่วยกันหาคติพจน์ ส่งเสริมความไม่ประมาท
2. ให้ช่วยกันหาคำสอนของศาสนาต่าง ๆ ที่กล่าวถึงความไม่ประมาท
ในทั้ง 2 กรณี ให้มีอาสาสมัครรวบรวมบันทึกไว้ เพื่อทำเอกสารแจกให้เก็บไว้เป็นที่ระลึกโดยลงวันที่ไว้ด้วย
ฝึกคุณธรรม
1. ฝึกรู้รอบ : เรื่องนี้เหมาะสำหรับสอนเรื่องความไม่ประมาทหรือไม่เพียงใด
2. ฝึกแข็งขัน :เราจะช่วยแนะนำลมกรดกับลมพัดว่าอย่างไรบ้างให้มีความไม่ประมาท อย่างแข็งขัน
3. ฝึกความพอเพียง : ความพยายามกันอย่างไรจึงเรียกได้ว่าพอเพียง
-อย่างไรเรียกว่าขาด
-อย่างไรเรียกว่าเกิน
4. ฝึกความยุติธรรม: ความไม่ประมาทอย่างไม่ยุติธรรมมีได้หรือไม่ จงยกตัวอย่าง
กิจกรรมสันทนาการ
1. หาอาสาสมัครเล่นละครเรื่องนี้
2. หาอาสาสมัครเล่าเรื่องความไม่ประมาท และสิ่งที่เคยกระทำด้วยความประมาท เพื่อเป็นประสบการณ์บอกแก่เพื่อน ๆ และลงคะแนนว่าใครเล่าเรื่องได้สนุกและมีความประมาทมากที่สุด ให้รางวัล
เอกสารคุณธรรมและจริยธรรมของสภานิติบัญญัติแห่งชาติ 2549-51 รับจากหนังสือ Discovering the Real Me, Universal Peace Federation Edition
นางอุไร สัตตะบุษย์อนุกรรมาธิการคุณธรรมและจริยธรรมฯ
