เรื่องสั้น คือวิกฤติการณ์ที่มีเหตุสัมพันธ์ต่อเนื่องไปสู่ผลซึ่งเรียกว่า จุดสุดยอด

เขียนเรื่องสั้นมันยากตรงไหน?

              เรื่องสั้น (short story)  เป็นงานเขียนสร้างสรรค์ 

 

              ความยากง่ายในการเขียนขึ้นอยู่กับว่ามีสิ่ง 4 สิ่งเรียงลำดับตามความสำคัญ ต่อไปนี้มากน้อยเพียงใด 

  <p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">                  * ความอยากเขียน</p>  <p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">                  * ประสบการณ์ชีวิต</p>  <p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">                  * ทักษะภาษา </p>  <p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">                  * ทฤษฎีวิธีเขียน </p>   <p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">              ยกเอาความอยากเขียน (want) </p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">เป็นเรื่องใหญ่ก่อน ถ้าไม่อยากเขียน  ปิดฉากได้เลย เพราะนี่คือสิ่งเร้าภายในสำคัญ ยิ่งมีแรงบันดาลใจ คือ ความรู้สึกสะเทือนอารมณ์ด้วยแล้ว เรื่องก็พรั่งพรูออกมาได้  เช่น  เห็นคนอุ้มลูกมอมแมมเที่ยวขอทานกลางแดดแผดกล้า เกิดความสงสาร และกลายเป็นแรงบันดาลใจอยากเขียนเรื่อง ชีวิตของคนขอทานนี้</p>   <p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">             ประสบการณ์ชีวิต (experience)  </p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p>คนที่มีประสบการณ์มากคือคนที่เห็นชีวิตมามาก เรียนรู้สิ่งต่างๆ มามาก ย่อมมีความคิดคมคาย มองเห็นแง่มุมต่างๆ หลากหลาย และหยิบยกมาอรรถาธิบาย พรรณนาได้ดี เรื่องสั้นก็จะดูมีพลังสมจริงสมจังมากขึ้น   <p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">             ทักษะภาษา (skill) </p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"> คนที่ใช้สำนวนภาษาได้ดี รู้หลักการใช้ภาษา ย่อมเลือกสรรถ้อยคำมาถ่ายทอดได้ตรงใจ คนอ่านก็เข้าใจ ยิ่งเสริมเพิ่มความประณีตก็ยิ่งมีเสน่ห์  ยิ่งรู้คำหลายระดับก็ยิ่งเลือกมาถ่ายทอดตามฐานะคนได้สมจริง  โจรพูดก็เหมือนโจรพูด  แม่ค้าพูดก็ฟังเป็นแม่ค้า มันมีถ้อยคำอันบ่งบอกบุคลิกแต่ละคน แต่ละอาชีพได้ คนอ่านอ่านแล้วก็เชื่อได้อย่างนั้น </p>   <p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">              ทฤษฎีวิธีเขียน (technical) </p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">  คือหลักวิธีการเขียนตามรูปแบบลักษณะของเรื่องสั้น คงต้องรู้บ้าง แต่ถามว่าจำเป็นมากไหม  ก็ตอบว่า ไม่จำเป็นนัก  เพราะถ้ารู้มากก็ยากนานห่วงนั่นห่วงนี่ เลยเขียนไม่น่าสนใจ  อยากให้เขียนตามความรู้สึก ตามธรรมชาติชีวิตมากกว่า การปล่อยวางบางทีอาจทำให้เรื่องสั้นดูเป็นธรรมชาติมากกว่าจะดัดแปลงผิดไป</p>   <p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">เรียนรู้เทคนิคกันสักนิด</p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p>            “ เรื่องสั้น  คือวิกฤตการณ์ที่มีเหตุสัมพันธ์ต่อเนื่องไปสู่ผลซึ่งเรียกว่า  จุดสุดยอด  ของเรื่อง  มีลักษณะการดำเนินเรื่องที่มีจุดมุ่งหมายอย่างเดียว มีผลอย่างเดียว ใช้เวลาเดินเรื่องสั้นรวดเร็ว มีความยาวประมาณ 4-5 พันคำ มีทั้งเรื่องสั้นขนาดยาวและเรื่องยาวขนาดสั้น  มีโครงเรื่อง ตัวละคร ฉาก และบทสนทนาที่รัดกุมกระชับ ไม่มีรายละเอียดมากนัก”  (ประภาศรี สีหอำไพ 2531:92) </p><p></p><p></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">           ถ้าเขียนเรื่องได้ตามคำจำกัดความนี้ก็เป็นเรื่องสั้นแล้ว วิธีเขียนจะเริ่มที่</p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p>  <p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">           เปิดเรื่อง    คือ  ฉากแรกที่อยากจะฉายภาพให้เห็น เป็นจุดกำเนิดเรื่อง เพราะฉะนั้น เปิดได้ตามใจจะเป็นธรรมชาติ ตื่นเต้น หรือน่าสลดใจ สุดแต่เราจะคิด</p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p>  <p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">           สร้างปมขัดแย้ง    คือ ต้องสร้างความขัดแย้งขึ้นในเรื่อง มันจะได้มีเรื่องเขียนต่อ ถ้าไม่มีเรื่องก็ราบเรียบไม่น่าสนใจ เราจะให้ตัวละครขัดแย้งกัน  ตัวละครขัดแย้งกับธรรมชาติ หรือสังคม สุดแต่จะกำหนด  แม้แต่ขัดแย้งภายในตัวเองก็เป็นเรื่องสั้นได้</p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p>  <p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">           สู่จุดสุดยอด   คือ เรื่องความขัดแย้งนั้นจะต้องขมวดปมหรือบีบให้ต้องมีการจัดการแก้ไขปัญหา หรือเกิดการแตกหัก เหมือนลูกโป่งที่เราอัดลมเข้าไปเรื่อยๆ จนถึงที่สุดแล้วมันก็จะระเบิดออกมา  นั่นคือวิธีการเดินเรื่องไปสู่จุดแตกหัก ก่อนจะคลี่คลาย</p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p>            ปิดเรื่อง   คือ การจบเรื่องซึ่งอาจจบแบบธรรมชาติปล่อยให้เรื่องเป็นไปอย่างนั้น หรือจบแบบหักมุม คาดไม่ถึง เพื่อสร้างกระแสช็อกความรู้สึกของคนอ่าน เช่น ตัวละครเอกตาย หรือจับฆาตกรได้แต่เป็นตัวปลอม ตัวจริงยังอยู่ เป็นต้น  ซึ่งจะทำให้ผู้อ่านประทับใจ   </p><p></p><p>       เขียนเรื่องสั้นมันยากตรงไหน?  อ่านถึงตอนนี้ ลองหยิบกระดาษมาสักแผ่น เขียนเค้าโครงย่อๆ ก่อนว่าจะเขียนไปแบบไหน จะมีตัวละครกี่ตัว จะสร้างปมขัดแย้งอะไรดี เขียนร่างไปก่อนจากนั้นค่อยลงมือเขียน  ตรงนี้ต้องใช้จินตนาการเหมือนกันว่า เราให้เรื่องของเราหน้าตาออกมาอย่างไร</p><p>     </p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">           ผมมีตัวอย่างผลงานการเขียนเรื่องสั้นของนักศึกษาที่ผมสอน  มาให้ท่านอ่านเล่นครับ (บันทึกต่อไป) ลองพิจารณาดูและตอบตัวเองว่า</p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p>  เขียนเรื่องสั้นมันยากตรงไหน?