GotoKnow
  • เข้าระบบ
  • สมัครสมาชิก
  • แผงจัดการ
  • ออกจากระบบ
GotoKnow

การวิจัยกับงานห้องสมุด

มาทำวิจัยกันเถอะ

เมื่อวันที่ 18 มกราคม ที่ผ่านมา ดิฉันพร้อมคุณรัชวรรณและคุณขวัญตระกูล บรรณารักษ์บริการและวารสารได้มีโอกาสเข้าร่วมการฟังสัมมนา " การวิจัยทางบรรณารักษศาสตร์และสารสนเทศศาสตร์ " ณ มหาวิทยาลัยราชภัฎพิบูลสงคราม  ซึ่งภาควิชาบรรณารักษศาสตร์ฯ ได้จัดขึ้นเพื่อให้ความรู้กับนิสิตสาขาบรรณารักษศาสตร์และบุคลากรที่ทำงานห้องสมุด    ผศ. น้อย คันชั่งทอง ได้เอื้อเฟื้อข้อมูลในการเข้าฟัง ด้วยเห็นว่าจะเป็นประโยชน์กับห้องสมุดม.นเรศวรด้วย  โดยครั้งนี้ รศ พวา พันธ์เมฆา  หรือ " แฟนพันธุ์แท้หนังสือพิมพ์ " อจ ผู้ทรงคุณวุฒิทางด้านบรรณารักษศาสตร์ และเป็นอจ สอนศิษย์เก่ามศว. หลายๆท่านได้เป็นวิทยากรบรรยาย 

      นอกเรื่องนิดนึงคือว่า เหตุที่อจ ท่านเป็น  " แฟนพันธุ์แท้หนังสือพิมพ์ " ก็เพราะท่านเคยเข้าร่วมแข่งขันเกมทาง TV ชื่อดัง " แฟนพันธุ์แท้" ของคุณปัญญา ไงละคะ แล้วอจ ก็ได้เป็นแชมป์ด้วยค่ะ

สำหรับเนื้อหาการบรรยายครั้งนี้ ดิฉันคงไม่นำมาเล่าเนือ้หาทางวิชาการนัก เดี๋ยวจะเป็นการเอามะพร้าวห้าวมาขายสวน เพราะอจหลายๆท่าน มีความรู้มากกว่าดิฉันในเรื่องการทำวิจัยด้วยซ้ำ แต่ดิฉันอยากเสนอความคิดเห็นเป็นไอเดีย  จากที่ได้ฟังวิทยากรบรรยาย  จริงๆ ห้องสมุดเป็นหน่วยงานบริการ ที่ต้องพบเจอปัญหาในการทำงานและให้บริการทุกวัน การทำวิจัย สามารถช่วยให้เราค้นหาวิธีการแก้ปัญหาในการทำงานหลายๆอย่างได้  ยกตย เช่น การให้บริการวารสารชั้นปิด ที่ห้องสมุดหลายแห่ง เช่นจุฬา เคยให้บริการลักษณะนี้ อาจด้วยเหตุผลที่ว่า ตัวเล่มจะได้ไม่ช้ำ  ไม่เละ แต่ผู้ใช้บริการก็จะบ่นมาก ว่ายุ่งยาก จนท หน้าหงิกหน้างอ ทุกทีๆใช้บริการ   หรือบริการวิทยานิพนธ์ชั้นปิดแบบที่จุฬาฯ เคยให้บริการก็เช่นกัน  เราจะทำอย่างไรในการแก้ปัญหาวิธีการบริการ ให้ตอบสนองทั้งผู้ใช้ และผู้ให้บริการพอใจ  วิธีการที่จะได้ข้อมูลเพื่อการตัดสินใจก็คือการสำรวจ โดยทำแบบสอบถามสำรวจความคิดเห็นจากผู้ใช้บริการ เหล่านี้เป็นต้น

      นอกจากนี้ ในการทำวิจัย สำหรับงานห้องสมุด สามารถทำได้หลายวิธี ตามทฤษฎีที่วิทยากรบรรยาย คงจะหาอ่านได้จากตำราหลายๆเล่ม ที่น่าสนใจก็เช่น

     การทำวิจัยเชิงสำรวจแบบต่อเนื่อง ตย เช่นการสำรวจความพึงพอใจ หรือความต้องการในการใช้บริการภายในห้องสมุด เพื่อสอบถามนิสิตในมหาวิทยาลัย ซึ่งต้องทำการสำรวจโดยแจกแบบสอบถามมากกว่า 1 ครั้งเพื่อให้ได้ข้อมูลที่ครอบคลุมตามความจริง เช่น แจกแบบสอบถามครั้งแรกในภาคเรียนที่ 1 และแจกครั้งที่ 2 ในภาคเรียนที่ 2 ผู้ตอบแบบสอบถามก็จะได้จากกลุ่มที่ต่างระยะเวลากัน   

     การวิจัยเชิงปฏิบัติการ ที่เน้นการแก้ปัญหาหรือพัฒนางานด้านสารสนเทศ หรือในวงการศึกษาเรียก " การวิจัยในชั้นเรียน "  สำหรับหน่วยงานก็อาจใช้ " การวิจัยสถาบัน " นั่นแหละค่ะ

    การวิจัยประเมินผล สามารถนำไปสู่การวางแผนดำเนินงานหรือแก้ปัญหาในงานสารสนเทศได้ ตย ที่ดิฉันพอจะนึกได้ก็คือ การประเมินผลการใช้ฐานข้อมูล การประเมินผลระบบฐานข้อมูล เป็นต้น  

     การวิจัยเชิงทดลอง อจ พวา ท่านได้อธิบายว่า เป็นการศึกษาความสัมพันธ์ระหว่าง ตัวแปรอิสระกับตัวแปรตาม  ซึ่งมีทั้งการวิจัยเชิงทดลองแท้ และกึ่งทดลอง  ตย เช่น ศึกษาการรับรู้  สารสนเทศของนักศึกษา จะต้องมีเครื่องมือ มีแบบวัดผล

     นอกจากนี้ หากไม่ชอบการทำวิจัยที่แจกแบบสอบถาม หรือเกี่ยวข้องกับคน อาจทำการวิเคราะห์เนื้อหา หรือ Content analysis ก็ได้  เช่น วิเคราะห์เนื้อหาทรัพยากรหมวดหมู่ใดหมวดหมุ่หนึ่ง หรือศึกษาเกี่ยวกับการลงรายการต่างๆ เป็นต้น  แต่ก้ต้องดูว่าสามารถนำมาใช้ประโยชน์ในวิชาชีพได้หรือไม่

      ในการบรรยาย อจ ได้อธิบายพร้อมให้ฝึกการเขียนตัวแปร ทั้งตัวแปรต้น ตัวแปรตาม รวมทั้งการเขียนความมุ่งหมายในการวิจัยจากตัวแปรที่กำหนด และสามารถนำไปสู่การเขียนสมมุติฐานได้

      เรื่องที่อาจจะยากสำหรับเราสักหน่อยก็คือ เครื่องมือในการทำวิจัยและสถิติ เพราะว่าเราต้องเข้าใจสมมุติฐานในการวิจัย และสามารถตั้งสมมุติฐานได้  รวมทั้งควรจะมีพื้นความรู้ ความเข้าใจทางสถิติด้วย ซึ่งอจ ก็ได้อธิบายเพื่อให้ผู้ฟังเข้าใจได้ง่าย ตั้งแต่วิธีการสุ่มตัวอย่างแบบต่างๆ   รวมถึงอธิบายสถิติแบบที่นิยมใช้กันทั่วไป ได้แก่ ร้อยละ ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน สถิติ Chi sqaure ที่วัดระดับนามบัญญัติ สถิติทดสอบค่าเฉลี่ย T-Test  สถิติวิเคราะห์ความแปรปรวน F-Test เป็นต้น

      อ้อ.. แล้วก็ความเข้าใจเรื่อง Plot graph กับ Normal Curve จาก Plot graph เมื่อเอามาตะแคง ก็จะกลายเป็น Normal Curve  ดิฉันก็เพิ่งเข้าใจได้ง่ายๆ จากที่อจ อธิบาย.. เรียนในห้องเรียนสถิติที่อจ สถิติโดยตรงมาสอนตอนเรียนปโท ไม่ยักเข้าใจง่ายอย่างนี้แฮะ ...  รวมทั้งการอธิบายการอ่านตาราง " แสดงความสัมพันธ์อย่างมีนับสำคัญทางสถิติที่ .05 "   แสดงว่าแตกต่างหรือไม่แตกต่างกันตามสมมุติฐาน

      สรุปดิฉันว่า ห้องสมุดควรเชิญวิทยากรที่เชี่ยวชาญทางด้านสถิติมาบรรยายให้พวกเราฟังบ้างก็ดีนะคะ  อาจจะเป็นอจ สอนทางสถิติวิจัย หรืออจ. ที่มีความรู้ทางบรรณารักษ์และสอนสถิติให้เข้าใจได้ง่ายอย่างอจ พวา นี้ก็ได้ค่ะ

      ก่อนจบการสัมมนา อจ มีเรื่องเล่าโจ๊กๆ หลายเรื่องเลยค่ะ ท่าทางเด็กนิสิต ( ลูกศิษย์ที่เคยสอน LC ทั้งนั้น ) จะจำเรื่องหลังนี้ได้มากกว่าสาระช่วงแรกๆ  ( ฮา...)  เช่น  การกินยาตามหมอสั่งหลังอาหารวันละ 3 เวลา  เรื่องคุณผู้ชายเกษียณแล้วอยู่บ้านเฉยๆ วันๆไม่ทำอะไร เอาแต่ง่วงเงาหาวนอน คุณแม่บ้านเลยบอกว่า อยู่บ้านให้จับโน่น จับนี่บ้าง  อิอิ... เฉลยมากกว่านี้ เดี่ยวจะเข้าข่ายอนาจาร ขอไม่เล่านะคะ

     

    

 

 

 

   

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย 

หมายเลขบันทึก: 12722
เขียน:
แก้ไข:
ความเห็น: 5
อ่าน:
สัญญาอนุญาต: สงวนสิทธิ์ทุกประการ

ความเห็น (5)

ได้ความรู้ที่เป็นประโยชน์ดีครับ

อ้อ!!!  เรื่องขำ ขำ ของคนไข้ กินยาหลังวิหาร 3 เวลา (กินหลังอาหาร)ใช่ไหมค่ะ ?  555 บ้านอยู่ไกลวัดก็ต้องลำบากหน่อย   เรื่องนี้ สอนให้รู้ว่า เขียนให้ชัดถนัดความ

ถ้าเป็นดิฉัน คงจับประเด็นวิชาการไม่ค่อยได้  แต่ได้ช่วงหลัง ๆ เหมือนกัน ค่ะ

เอ้า...พวกเราชาวหอสมุดได้หัวข้อวิจัย หลายเรื่องเลยนะค่ะ ถ้ามีการทำวิจัยอย่างกว้างขวาง สำนักหอสมุด ของเราคงจะเกิดบริการเหนือความคาดหมายนะค่ะ....

จากการที่ได้ไปฟังบรรยายของ รศ. พวา พันธ์เมฆา  ในเรื่อง

" การวิจัยทางบรรณารักษศาสตร์และสารสนเทศศาสตร์ "

นั้น ก็อยากเสนอความรู้เพิ่มเติมแก่เพื่อนๆชาวหอสมุดและผู้สนใจที่จะทำวิจัย ซึ่งเมื่อสมัยที่เรียนปริญญาโทนั้น  ได้เข้าไปศึกษาหาควมรู้จาก  http://www.watpon.com/  จากการแนะนำของอาจารย์นุกูล  บำรุงไทย  ซึ่งท่านได้สอนวิชาสถิติเพื่อการวิจัย ให้เข้าไปศึกษาหาความรู้  ประกอบไปด้วย  ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับการวิจัย  สถิติ  และการวิเคราะห์ผลต่างๆ (คงต้องยืมคำของพี่ศศิธร มาใช้ว่า อาจจะเอามะพร้าวห้าวมาขายสวน)

ลองเข้าไปดูแล้ว ดีมากเลยค่ะ น่าจะเอาไปเขียนลงหน้า blog  เลยดีกว่านะคะ คนอื่นๆจะได้เห็นชัดๆน่ะค่ะ