การล่องเรือฟังเพลงดนตรีไร้โน้ตของชาวเลบ้านเขาชันในใกล้ค่ำวันนั้น ผมนั่งอยู่หัวเรือใกล้กับชายร่างผอมสูงดูใบหน้าหยาบกร้านกรำแดดกรำฝนทนร้อนมาแรมปี
มองดวงตาคมลึกเหมือนมีอดีตที่ต้องจดจำเล่าขานเป็นตำนานที่หลากหลายบนปากมีหนวดดกดำเข้มสูบยาใบจากออกปากบอกทิศทางการท่อค้ำเรือและระวังอันตรายต่าง ๆ
ผมมองเขาด้วยความชื่นชมเขาก็มองผมแล้วเราก็คุยกันไปแบบบ้าน ๆ เขาชื่อชัยยุทธ์ ทวีวิทย์ อายุ 53 ปี แก่กว่าผมมากอยู่ เขาเล่าเรื่องราวของชาวเลให้ฟังอันหลากหลายรอบรู้เรื่องเล่าขานสืบต่อกันมาอย่างน่าชื่นชมเช่น
ชื่อเกาะหมากมาจากชื่อเดิมคือ เกาะมาก เพราะมีเกาะอยู่แถวนี้มาก แล้วพี่ชัยก็ชี้ให้ชมไกล ๆ เห็นพอลาง ๆ นั้นคือเกาะลาบ เกาะกระ เกาะตาโส เกาะยายสา เกาะสี่เกาะห้าซึ่งมีลายพระหัตถ์ของรอห้า
และชี้ไปที่หน้าผาเขาชันว่า เดิมคนบ้าน ๆ ไล่สัตว์ป่า เช่นวัวควายมาทางเนินเขาแล้วอ้อมให้มันวิ่งตกหน้าผานั้นความชันวัดด้วยสายตาประมาณ 80 องศา ...
ผมก้มลงเอามือจุ่มน้ำทะเลสาบมาแตะลิ้น มันไม่เค็มแต่ไม่จืดสนิทและชี้ไปที่กอหญ้าแทงยอดขึ้นมาพ้นเหนือน้ำ พี่ชัยบอกว่าต้นแจ็ดพวกกุ้งปลามันได้แอบแต่ก็มีหอยเชอรี่มากัดกินต้นนี้เหมือนกัน…นี้คือสิ่งเล็กน้อยในลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลา…ฮา ๆ เอิก ๆ
