เกษตรทฤษฎีใหม่ กับมหาวิทยาลัยชีวิต มนูญ เทศนำ

กลุ่มที่ ๖(รุ่งอรุณ)ศูนย์การเรียนรู้เชียงใหม่ ๑
เกษตรทฤษฎีใหม่ให้ชีวิตใหม่ครอบครัว มนูญ เทศนำ

เมื่อวันที่ ๓๐ สิงหาคม  ๒๕๕๐  กระผมได้ติดตามคณะศึกษาดูงานจาก นิคมเศรษฐกิจพอเพียงอมก๋อย   ไปชมสวนการเกษตรแบบทฤษฎีใหม่  ได้พบกับเจ้าของสวนต้องตกตลึงงันกันไปชั่วครู่ (พร้อมสวัสดีทักทายตามธรรมเนียม) เพราะเจ้าของสวนเป็นเพื่อนร่วมกลุ่มที่ ๖ รุ่งอรุณ ศูนย์การเรียนรู้เชียงใหม่ ๑  โครงการมหาวิทยาลัยชีวิต  ชั้นปีที่ ๒ เช่นเดียวกันกับผู้เขียน 

คุณมนูญ ฯ เล่าให้กับคณะศึกษาดูงานอ๋มก๋อยฟังว่า พื้นที่ที่ท่านกำลังยืนชมอยู่นี้  มีเนื้อที่ ๑๕  ไร่  ผมได้ทำจัดการสวนในรูปแบบเกษตรทฤษฎีใหม่  ซึ่งการทำเกษตรทฤษฎีใหม่ เป็นทฤษฎีแห่งการใช้ทรัพยากรธรรมชาติและการบริหารงานในการทำการเกษตรที่ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ภูมิพลอดุลยเดช มหาราช ทรงพระราชทานแก่พสกนิกรชาวไทย เพื่อแก้ไขปัญหาการเกษตร โดยการแบ่งพื้นที่การเกษตรออกเป็น 4 ส่วน คือ ส่วนที่หนึ่งขุดสระกักเก็บน้ำ จำนวน 30% ของพื้นที่ ส่วนที่สอง ปลูกข้าว จำนวน 30% ของพื้นที่ ส่วนที่สาม ปลูกไม้ผลไม้ยืนต้นและส่วนที่สี่ เป็นพื้นที่ที่ใช้สร้างสิ่งปลูกสร้าง  เช่น ที่อยู่อาศัย โรงเรือนเลี้ยงสัตว์ ฉาง จำนวน 10% ของพื้นที่ ซึ่งโรงเรือนที่ยืนฟังการบรรยายขณะนี้จะเป็นโรงเรือนเพาะเห็ดในพร่งนี้ จำนวนสัดส่วนของพื้นที่นี้ทั้งหมดสามารถปรับเพิ่มหรือลด ขึ้นอยู่กับความเหมาะสมของสภาพพื้นที่แต่ละแห่ง ส่วนครอบครัวผมมีสมาชิกจำนวน 4 คน พื้นที่นี้มีแหล่งน้ำใช้ได้ตลอดทั้งปี แต่ดินมีความอุดมสมบูรณ์ต่ำก็ได้ปรับลดพื้นที่เป็นสระเลี้ยงปลา ซึ่งจัดเป็นแหล่งรายได้ทั้งรายวัน รายปี  รายเดือน  และด้านทิศใต้ได้เพิ่มพื้นที่นาข้าวเพื่อให้มีข้าวบริโภคเพียงพอตลอดทั้งปี   คุณมนูญฯ  ได้ยืนเล่าพร้อมกับเดินพาชมสวน  ซึ่งอุดมไปด้วยพืชพรรณไม้หลายชนิดในสวน  มีไม้ผลเพื่อบริโภค  ไม้สมุนไพร  พืชผักสวนครัว  ซึ่งทุกอย่างปลูกไว้เพื่อกิน  เหลือถึงจะขาย  แต่คุณมนูญฯ ย้ำว่า เหลือทุกวัน  นั่นก็คงหมายถึงได้ขายทุกวัน  ได้เงินทุกวัน  สวนเกษตรทฤษฎีใหม่แห่งนี้  เคยอยู่ในสภาพที่รกร้าง เนื้อที่ ๑๕ ไร่  คุณมนูญฯ เล่าว่า ดินได้รับมรดกสืบทอดมาจากผู้เป็นบิดา ถูกทิ้งร้างดินเสื่อมโทรมมาก  ไม่มีแม้แต่ไส้เดือน  ปัจจุบันได้เข้ามาฟื้นฟู  โดยใช้จุลินทรีย์ ปุ๋ยคอกจากมูลหมูป่า ที่เลี้ยง วัวที่เลี้ยง ตามหลักวิชาการผสมผสานภูมิปัญญาท้องถิ่น  ภูมิปัญญาสากล และนำแนวทางปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง และเกษตรทฤษฎีใหม่ น้อมนำมาปกเกล้าปกกระหม่อม ดำเนินชีวิตครอบครัว ตามแนวทางทฤษฎีใหม่  พร้อมกับจัดการองค์ความรู้ของตน จนเกิดพลังร่วม  สามารถพลิกฟื้นที่ดิน  ฟื้นชีวิต  ปัจจุบัน  ครอบครัวของคุณมนูญมีความสุขกับการต้อนรับคณะนักท่องเที่ยว  คณะศึกษาดูงานจากทั่วสารทิศ  ทั้งชาวไทยและชาวต่างประเทศ  ที่หลั่งไหลเข้ามาชมสวนเกษตรทฤษฎีใหม่  วันจันทร์ถึงวันศุกร์  ต้องต้อนรับคณะดูงานวันละหลาย ๆ คณะ   ส่วนวันเสาร์อาทิตย์ต้องไปเรียนเพื่อเพิ่มคุณวุฒิปริญญาบัตร  โครงการมหาวิทยาลัยชีวิต  ร่วมกับพวกเรา  มิได้ขาด  คงปล่อยให้ภรรยาและบุตรชาย  รับหน้าที่บรรยายให้แก่คณะนักท่องเที่ยว  (สิ่งล่อใจก็น่าจะเป็นซองขาวจากคณะศึกษาดูงาน)  บุตรชายอายุ ๑๐ ขวบ สามารถบรรยายสวนของตนเองให้แก่นักท่องเที่ยวได้ชม  เขามีความสุขกับสวนผสมผสานทฤษฎีใหม่  ภรรยาคุณมนูญฯ เล่าว่า เป็นลูกชายคนเล็กที่ชอบเล่นอยู่กับสวนที่นี่  ลูกสาวคนโตเรียนอยู่มหาวิทยาลัย ฯ ชั้นปีที่สาม  ส่วนลูกชายคนหัวปี(ปลี)  เรียนที่มหาวิทยาลัยชีวิตสันปูเลย พร้อมกับชี้ไปที่รูปถ่ายคุณมนูญ  เทศนำ   เป็นที่ตลกขบขันสร้างบรรยากาศการเรียนรู้แก่คณะศึกษาดูงานเป็นอย่างยิ่ง 

   

มหาวิทยาลัยชีวิต  ได้สร้างกระบวนการเรียนรู้การจัดการตนเอง หรือ KM ทำให้คุณมนูญ เทศนำ  มีความมั่นใจที่จะดำเนินการจัดการสวนเกษตรทฤษฎีใหม่ของตน  อย่างน่าอัศจรรย์ยิ่ง  หากมองมาจากข้างนอกดูเหมือนรีสอร์ทของผู้มีอันจะกิน  แต่เมื่อได้เข้าไปสัมผัสแล้ว  คือการจัดการกันภายในครอบครัว  ส่วนที่เกินกำลังก็จ้าง เช่น  การปลูกข้าว  เกี่ยวข้าว  รั้วสวนคุณมนูญคือหญ้าแฝก  บ่อเลี้ยงปลามีกระชังเลี้ยงกบลอยเป็นทุ่นอยู่ด้านบน  ของเหลือจากกบเป็นอาหารปลา คุณมนูญเอาอาหารเม็ดหว่านลงไปในบ่อเลี้ยงปลา เมื่อปลาออกมากินอาหาร เป็นที่ฮือฮาแก่ผู้ชมยิ่งนัก  พร้อมกับเล่าว่า ความจริงอาหารเม็ดนี้ซื้อมาจากข้างนอก เอามาหว่านให้ท่านชมปลาเท่านั้น  ปลามันกินแพลงตอน หรือตะไคร่น้ำอยู่แล้ว ไม่ต้องลงทุนมาก บ่อแห่งนี้จัดการน้ำอย่างเดียว เมื่อระบบนิเวศภายในน้ำดี  ปลาก็มีความสุข และเจริญเติบโต เนื้อมีรสชาดอร่อย   

%e0%b8%95%e0%b8%ad%e0%b8%99%e0%b8%81%e0%b8%b4%e0%b9%88%e0%b8%87    Pict6251

ข้อเสนอแนะ  สำหรับเกษตรกรผู้นำ มนูญ  เทศนำ    คือ

๑. ควรนำอาหารปลามาวางขาย ถุงละ ๑๐ บาท เพื่อให้นักท่องเที่ยวซื้อ แล้วหว่านให้ปลากิน  ปลาเรา   อาหารเรา  เงินเขา  เอ๊ารวยไม่เลิก

๒. ทำความเข้าใจกับภรรยาว่า งานเพิ่ม  เงินเพิ่ม  แต่คนเรามีเท่าเดิม  เราน่าจะนำเอาประเพณีพี่น้องชาวม้งบนดอย  มาประยุกต์ใช้กับบ้านเรา  แม่มันจะได้พักผ่อนมีคนมาช่วยงาน แม่มันจะว่าไง  (แผนนี้เขาเรียกว่าแผนหัวแตก)

ธีรกานต์ฯ  /รายงาน และถ่ายภาพ

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน กลุ่มที่ ๖ (รุ่งอรุณ) ศูนย์เรียนรู้เชียงใหม่ ๑ อ.ดอยสะเก็ด จว.เชียงใหม่

คำสำคัญ (Tags)#เกษตรทฤษฎใหม่กับมหาวิทยาลัยชีวิต มนูญเทศ นำ

หมายเลขบันทึก: 123640, เขียน: 31 Aug 2007 @ 07:43 (), แก้ไข: 06 Sep 2013 @ 18:17 (), สัญญาอนุญาต: สงวนสิทธิ์ทุกประการ, ความเห็น: 2, อ่าน: คลิก


ความเห็น (2)

  • มีนักศึกษาในโครงการมหาวิทยาลัยชีวิตเรานี้หลายคนนะ ที่ปรับปรุงสวนของตนเองให้เข้ากับหลักเกษตรทฤษฎีใหม่ ถึงสัดส่วนจะไม่ได้แต่ก็ใกล้เคียง และบางคนก็เพิ่งรู้(เมื่อมาเรียนที่นี่แหละ)ว่า สวนของตนเองเป็นไปตามหลักเกษตรทฤษฎีใหม่
  • และก็มีอีกหลายคนที่ปรับวิถีชีวิตของตนให้เข้ากับปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ซึ่งก็ไม่ยากนัก เพราะเขาเองก็ดำรงชีวิตแบบสันโดษมาแต่ต้น (อยากเอ่ยชื่อ แต่ไม่ได้ขออนุญาตเจ้าตัวไว้ แปะไว้ก่อน)
  • ชีวิตดีขึ้นระหว่างเรียนจริง ๆ
ด.ต. ธีรกานต์ เทพขาว
IP: xxx.113.21.88
เขียนเมื่อ 

เกษตรทฤษฎีใหม่แห่งนี้   ผสมผสานหลักวิชาการองค์ความรู้ภูมิปัญญาดั้งเดิม   ภูมิปัญญาสากล  คุณ  มนูญ  เทศนำ  ต้องรับคณะดูงานทั้งบุคคลที่เป็นนักวิชาการ  นักศึกษา เกษตรกรผู้ปฏิบัติจริง  ได้แลกเปลี่ยนเรียนรู้  คุณมนูญ ฯ บอกว่า ยินดีต้อนรับทุกท่าน กระผมยืนฟังการตอบคำถามคณะดูงาน ของคุณมนูญ ฯ  ไม่ว่าจะถามตอดตรงไหน สามารถตอบได้อย่างฉะฉาน บนหลักวิชาการ ผสมผสานการจัดการ เช่น การผลิตถ้าผลิตแบบเชิงเดี่ยวเหมือนหมัดชกหนัก ๆ เวลาวืดแล้ววำถลำไปทั้งตัว เซหกล้ม  เพราะเคยคิดและทำแบบนั้นมาแล้ว  แต่ถ้าปลูกแบบผสมผสาน  สามารถมีตัวทดแทนได้ตลอดเวลา   ทุกจุดในสวนคุณมนูญฯ  ยืนอธิบายบนหลักการปฏิบัติที่สัมผัสได้  กล่าวคือ  คุณมนูญฯ ไม่ได้โม้  แต่ขายเห็ดลม (ลมปาก) บนวิสัยทัศน์ของปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง (พอประมาณ มีเหตุมีผล มีภูมิคุ้มกัน ความรู้  คู่คุณธรรม) ทุกจุดในสวน เช่น นาข้าว  ก่อนทำการปลูกได้หว่านเมล็ดถั่วพุ่มดำ เป็นปุ๋ยพืชสด แล้วไถกลบ ใช้ปุ๋ยคอกเป็นหลัก และให้ปุ๋ยเคมีบ้างตามความต้องการของระยะต้นข้าวเจริญเติบโต (ในนาข้าวฝรั่งชอบถามว่าเสียงอะไรวิ่งในนา (กบ)  ถ่ายรูปแม้กระทั่งปูที่อยู่ในนาข้าว   การเพาะเห็ด ก็มีเตานึ่งฆ่าเชื้อบรรจุได้ทีละ ๑,๕๐๐ ถุง  เชื้อเพลิงก็เอามาจากในสวน สามารถอธิบายหลักการเพาะเห็ด การเลี้ยงหมูป่า การเพาะพืชสมุนไพร ผักหวานป่า ฯลฯ 

คุณมนูญ เทศนำ  เปรียบเสมือนมวยครบเครื่อง ท่าทีสง่า วาจาสุภาพ  คนดูเร้าใจ 

น่าภาคภูมิใจในโครงการมหาวิทยาลัยชีวิต จริง ๆ ที่เติมเต็มการดำเนินชีวิตให้ชุมชนท้องถิ่นให้มีความสุขอย่างยั่งยืน 

ในตอนต่อไปจะขอนำเสนอ "โครงการกระบวนการวางแผนแม่บทชุมชนบ้านป่าไม้แดง" ของกลุ่มที่ ๖ (รุ่งอรุณ) ตอน การต้อนรับคณะศึกษาดูงานจาก "นิคมเศรษฐกิจพอเพียงอมก๋อย"