ดูหุ่นละครเล็กคณะ โจ หลุยส์ สะท้อนให้เห็นวิธีการทำงานเป็นทีม


ครั้งหนึ่ง สมัยมัธยมต้น ที่โรงเรียนมักจะพาไปดูละครร้อง หรือโขน ที่โรงละครแห่งชาติ จำได้ว่าชอบมาก เพราะเป็นคนชอบการร้อง การรำมาแต่เด็ก เมื่อมาดูหุ่นเชิดแบบเห็นคนเชิดตัวเป็นๆ ทำให้หุ่นเหมือนมีชีวิตจริงไปด้วย

     puppet

     เคยได้ยินชื่อ หุ่นละครโรงเล็กคณะ โจ หลุยส์ มานานแล้ว เริ่มรู้จักตั้งแต่ไปนวดตัวในซอยหลังกระทรวงสาธารณสุข จังหวัดนนทบุรี พบป้ายหน้าโรงละคร ที่ไม่เด่นชัด แล้วก็ดูเงียบเหงา รับทราบจากคนที่ไปด้วยกันว่า ส่วนใหญ่จะมีแต่ฝรั่งมาดู คนไม่ค่อยสนับสนุน คงอยู่ไม่ได้นาน แต่ต่อมาทราบว่าได้รับการสนับสนุนจากภาครัฐบ้างเพื่ออนุรักษ์สิ่งที่แสดงถึงวัฒนธรรมไทยอันเก่าแก่

  <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">     อันที่จริงหุ่นละครเล็กนี้ เกิดขึ้นในเมืองไทยมาช้านานตั้งแต่ปี 2444 ประวัติโดยละเอียดไม่ได้ศึกษามา ขออภัยค่ะ เหตุที่เล่าเรื่องนี้ เพราะเมื่อสองปีก่อนไปดูงานอบรมเรื่องวัฒนธรรมองค์กรของบริษัทหนึ่ง เขาเปิดตัวด้วยการใช้คณะหุ่นเชิดมาเป็นตัวนำอธิบายเรื่องของวัฒนธรรมองค์กร ซึ่งอธิบายเชื่อมโยงเข้าสู่เรื่องของชีวิตความเป็นอยู่ในบริษัทได้เป็นอย่างดี </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">  </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">      จากภาพที่เห็น มีความงดงามที่เกิดขึ้นจากท่าทางแข็งขัน พร้อมเพรียงของคนเชิดหุ่น 3 คนที่ร่วมกันเชิดหุ่นตัวเดียว หุ่นทำท่าอย่างไร คนเชิดทั้ง 3 คนก็จะทำท่าเช่นนั้น เช่น การยกเท้าซ้าย ขวา การหันหน้า ก้มหน้า พยักหน้า คนทำให้หุ่นที่ไม่มีชีวิต ดูเหมือนมีชีวิตและชีวาจริงๆ มีอารมณ์ ความรู้สึกของคนเชิดที่ส่งผ่านไปที่หุ่น ดูแล้วเหมือนหุ่นเป็นคนเล่นอีกคน เพราะบางฉาก บางตอน คนเชิดเล่นกันเองผ่านหุ่นทำให้ดูเหมือนคนเชิดกำลังเล่นกับหุ่น </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"><<<สังเกตดูการทำงานของคน 3 คน คนแรกจะต้องเป็นหลักเพราะมือหนึ่งอยู่ในตัวหุ่น อีกมือจะถือมือข้างหนึ่งของหุ่น แถมยังต้องแสดงสีหน้าให้มีอารมณ์ตามตัวละครที่เชิดด้วย  คนที่สองจะจับขาหุ่นทั้ง 2 ข้าง คนสุดท้ายจะใช้มือด้านที่อยู่ติดกับคนที่ 2 จับด้านหลังบริเวณเอว มือด้านนอกจะจับมือหุ่นอีกข้างไว้ ลองนึกภาพตามแล้วมองออกไหมคะว่า 3 คนเชิดหุ่นตัวเดียวกันจะออกมาท่าไหน>>></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p>      เมื่อวานนี้มีโอกาสได้ไปดู เพราะเครือใหญ่ต้องการให้พนักงานและครอบครัวมาพบปะกัน จึงจัดงาน เดือนสิงหา พาแม่เที่ยว ดูหุ่นละครเล็ก โจ หลุยส์  พอเราเห็น e-mail ที่ประชาสัมพันธ์ออกมา ก็รีบจองตั๋วทันทีเพื่อจะพาครอบครัวไปด้วย ได้ข่าวต่อมาว่า คนสนใจเยอะมาก เปิดได้ไม่กี่วันก็ปิดรับ  เพราะปกติบัตรราคา 400 บาท แต่งานนี้เหลือเพียง 100 บาท</p><p>     เมื่อถึงวันงานก็มีพนักงานพาคุณพ่อ คุณแม่บ้าง พาลูก พาเพื่อนไปบ้าง นั่งกันเต็มโรงละครที่สวนลุมไนท์บาซาร์ การแสดงไม่ได้มีเพียงหุ่นเชิดเท่านั้น บางฉากมีคนออกมาเล่นจริงๆ ตอนที่ไปดูมีชื่อว่า กูรมาวตาร ตำนานพระราหู ซึ่งได้รับรางวัลยอดเยี่ยมด้านการแสดงทางวัฒนธรรมแห่งชาติ เป็นเรื่องเกี่ยวกับเทวดากับอสูรมารบกัน ทำให้พระนารายณ์ต้องออกอุบายทำพิธีกวนน้ำอมฤต ณ เกษียรสมุทร เมื่อได้น้ำอมฤต ก็อยากให้เหล่าเทวดาได้ดื่มเพื่อจะได้มีฤทธิ์สู้กับยักษ์ได้  แต่เจ้ายักษ์ราหูแอบมากินน้ำอมฤตด้วย พระอาทิตย์ กับ พระจันทร์เฝ้าดู เห็นเหตุการณ์ พระจันทร์จึงไปฟ้องพระนารายณ์ พระนารายณ์ให้พระจันทร์ล่อลวงยักษ์ราหูมาให้พระนารายณ์ร่อนจักรไปตัดร่างขาดเป็น 2 ท่อน แต่ไม่ตาย จึงเป็นที่มาให้ราหูชอบอมจันทร์ เพราะความโกรธอาฆาตแค้น  </p><p></p><p>…..ฉากนี้ชอบมากตอนที่คนเชิดหุ่นสามารถแยกร่างหุ่นยักษ์ราหูขาดออกจากกันได้เนียนมาก จนดูตามไม่ทัน      </p><p>แม้จะเป็นการดูอย่างจริงจังครั้งแรก และเป็นครั้งที่สองที่ดูการเชิดหุ่นของคณะนี้ …… </p><p>   สิ่งที่เห็นคือความเป็นมาของคนที่จะมาเชิดหุ่นได้ ต้องผ่านการฝึกฝนมาอย่างหนัก พื้นฐานต้องเคยฝึกเล่นโขนเพราะคล้ายกันเรื่องท่าทางการเต้น การร่ายรำ ที่ว่าฝึกหนักเพราะ มันเมื่อยนะ ถ้ากล้ามเนื้อแขนขาไม่แข็งแรงแล้วล่ะก็ ยาแก้ปวดเมื่อยยี่ห้อใดก็เอาไม่อยู่ บางคนต้องถูกเพื่อนเหยียบบ่า เหยียบต้นขา และกว่าจะมาฝึกกันให้พร้อมเพรียงเล่นเป็นจังหวะเดียวกันนั้นไม่น่าจะง่ายเลย แถมทีมหุ่นตัวหนึ่งก็ต้องประสานงานกับทีมหุ่นตัวอื่นด้วยจึงจะมาเล่นเป็นเรื่องเดียวกันได้ อยากฝึกทีมเวอร์ค คงต้องไปดูว่าเขาฝึกคนเชิดหุ่นกันยังไง แล้วลองเลียนแบบกระบวนการบริหารทีมงานจากทีมเล็กไปสู่ทีมใหญ่ น่าสนใจดีค่ะ</p>

หมายเลขบันทึก: 117461เขียนเมื่อ 6 สิงหาคม 2007 20:45 น. ()แก้ไขเมื่อ 6 กันยายน 2013 18:13 น. ()สัญญาอนุญาต:


ความเห็น (7)

ผมอยู่ต่างจังหวัด ไม่มีโอกาสได้ดูการแสดงแบบนี้ แต่คิดว่ากว่าเขาจะแสดงได้แบบนี้คงต้องอดทนกับความยากลำบากน่าดู เอาใจช่วยผู้ที่ยังอนุรักษ์สิ่งดีๆ ของเมืองไทยเราครับ ไม่อยากให้เลือนหายไป

สวัสดีค่ะ คุณ citrus

  • ดิฉันเคยดู "คนเชิดหุ่นคน"แบบนี้มาสองครั้งค่ะ...ชื่นชมและประทับใจทุกครั้ง   เลยนำภาพที่เคยบันทึกไว้มาฝากค่ะ

  • ไม่ทราบว่าชุดเดียวกันไหมนะคะ

..........ขอบคุณสำหรับบันทึกที่ให้ข้อคิดดีๆค่ะ.........

อ้อ..ขอเพิ่มเติมค่ะ...เผื่อเพื่อนๆภาคใต้ได้อ่าน  ดิฉันเคยบันทึกไว้ ที่นี่ ค่ะ.....ภาคใต้สวยงามน่าท่องเที่ยวจริงๆค่ะ

สวัสดีค่ะ พี่กฤษณา

 

ที่ส้มไปดูมานั้น เป็นหุ่นขนาดเล็กค่ะ แล้วก็ไม่มีเชือกโยงแบบหุ่นใหญ่ ในโรงละครเขาห้ามถ่ายภาพค่ะ โชคดีที่มาถ่ายข้างนอกได้หน่อย เลยถูกหนุมานแต๊ะอั๋งค่ะ

ที่พี่ถ่ายภาพมา ดูแล้วอลังการมากค่ะ ยิ่งใหญ่จริงๆ

Boy

ตอนกลับมาเจอเพื่อนพนักงานบางคน ถามว่าไปดูสนุกไหม เขาก็บอกว่าหลับบ้าง บางคนก็ชอบ ปลื้มใจในความเป็นไทยจนน้ำตาไหล บางคนพาแม่ไป แม่มีความสุข ขอบคุณคนจัดงานนี้ อีกครั้ง โดยส่วนตัว ก็ปลื้มจนน้ำตาซึมเหมือนกันในช่วงกล่าวถึงประวัติศาสตร์ของหุ่นละครเล็กที่มีประวัติเก่าแก่มาช้านาน

สวัสดีครับพี่ส้ม

คงต้องหาโอกาสไปดูให้ได้ ทุกครั้งที่เห็นตามทีวี ผมจะมองด้วยความปลื้มในความเป็นไทย เพราะเรามีอะไรดีๆ เยอะแยะซึ่งเป็นมรดกทางวัฒนธรรม แต่ดูเหมือนบางครั้งกำลังค่อยๆจางหายไปพร้อมกับกาลเวลา

 

P
สวัสดีค่ะ คุณข้ามสีทันดร
ขอขอบคุณค่ะ ที่เข้ามาเยี่ยม ทำให้เราได้พบแนวร่วมอนุรักษ์วัฒนธรรมไทย ที่นับวันจะมีแต่ภาพที่ลางเลือน และอาจจะหายไปในที่สุด ถ้าคนในรุ่นใหม่ๆ ไม่ให้ความสำคัญที่จะถ่ายทอดสืบต่อไปยังรุ่นต่อไป
ถ้าไปดูแล้ว กลับมาแบ่งปันความรู้สึกกันได้นะคะ
พบปัญหาการใช้งานกรุณาแจ้ง LINE ID @gotoknow
ขอแนะนำ ClassStart
ระบบจัดการการเรียนการสอนผ่านอินเทอร์เน็ต
ทั้งเว็บทั้งแอปใช้งานฟรี