การศึกษา

จุดประสงค์การเรียนการสอน

 

    ความหมายของจุดประสงค์การเรียนการสอน

 

จุดประสงค์การเรียนการสอน  คือข้อความที่ระบุคุณลักษณะการเรียนรู้และความสามารถที่ครูต้องการให้เกิดขึ้นกับนักเรียน  หลังจากที่นักเรียนได้ผ่านกิจกรรมการเรียนการสอนในบทหนึ่ง ๆ แล้ว ความสำคัญของจุดประสงค์การเรียนการสอน

 

จุดประสงค์การเรียนการสอนเป็นจุดหมายปลายทางของการเรียนการสอนที่ได้แนวทางมาจากความคิดรวบยอดการเรียนการสอน  เป็นแนวทางในการจัดการเรียนการสอนและการวัดผลการสอน   จุดประสงค์การเรียนการสอนย่อมแสดงว่า นักเรียนเกิดการเรียนรู้  แบ่งได้เป็น  2  ระดับ  คือ

 

1.  จุดประสงค์ทั่วไป  เป็นจุดประสงค์ที่มีความหมายกว้างไม่เฉพาะเจาะจง และเป็นจุดประสงค์ที่ตั้งขึ้นเพื่อแสดงให้เห็นอย่างชัดแจ้ง เช่น เพื่อให้มีนิสัยใฝ่หาความรู้ เพื่อให้มีความรู้ความเข้าใจ และเห็นคุณค่าในศิลปวัฒนธรรมไทย

 

2.   จุดประสงค์เฉพาะ  เป็นจุดประสงค์ที่มีเฉพาะเจาะจง และเป็นจุดที่ตั้งขึ้นเพื่อแสดงให้เห็นอย่างชัดแจ้ง  เช่น นักเรียนสามารถเขียนแผนภูมิแท่งได้ นักเรียนสามารถวาดภาพได้จุดประสงค์เฉพาะจะชี้ให้เห็นสิ่งที่ต้องการจากการศึกษาอย่างเจาะจงและเกี่ยวข้องกับเนื้อหาโดยตรง นอกจากนี้ จุดประสงค์ยังอาจแบ่งได้ตามลักษณะการเรียนรู้ได้เป็น  3  ด้าน 

 

 

การจำแนกประเภทของจุดประสงค์ทางการศึกษาของ  บลูม และคณะ

 

                บลูม  (Benjamin S. Bloom)  และ คณะ  ได้จำแนกจุดประสงค์ทางการศึกษา  (Taxonomy  of  Education Objects)  ออกเป็น  3   ด้าน  ดังนี้

 

1.  ด้านพุทธิพิสัย  (Cognitive  Domain)  หรือด้านสติปัญญา  หรือด้านความรู้และการคิดประกอบด้วยความรู้ความจำเกี่ยวกับสิ่งต่าง ๆ การนำเอาสิ่งที่เป็นความรู้ความจำไปทำความเข้าใจ  นำไปใช้  การใช้ความคิด  วิเคราะห์  สังเคราะห์  และประเมินค่า

 

2.  ด้านจิตพิสัย  (Effective  Domain)  หรือด้านอารมณ์ – จิตใจ  ความสนใจ เจตคติ ค่านิยม และคุณธรรม  เช่น  การเห็นคุณค่า  การรับรู้  การตอบสนอง และการสร้างคุณค่าในเรื่องที่ตนรับรู้นั้น  แล้วนำเอาสิ่งที่มีคุณค่านั้นมาจัดระบบและสร้างเป็นลักษณะนิสัย

 

3.  ด้านทักษะพิสัย   (Psychomotor  Domain)  หรือด้านทักษะทางกาย  หรือด้านการปฏิบัติ  ประกอบด้วยทักษะการเคลื่อนไหว  และการใช้อวัยวะต่าง ๆ ของร่างกาย  เช่น การเลียนแบบ การทำตามคำบอก การทำอย่างถูกต้องเหมาะสม การทำได้ถูกต้องหลายรูปแบบ การทำได้อย่างเป็นธรรมชาติ

 

 

จุดประสงค์เชิงพฤติกรรม 

 

                จุดประสงค์เชิงพฤติกรรม  คือ  จุดประสงค์ของการเรียนการสอนที่บอกให้ทราบว่า  หลังจากจบบทเรียนนั้น ๆ แล้ว  ผู้เรียนสามารถแสดงพฤติกรรมที่วัดได้  สังเกตได้ ออกมาอย่างไรบ้าง

 

หลักทั่วไปในการเขียนจุดประสงค์เชิงพฤติกรรม

 

1.       เขียนสั้น ๆ ให้ได้ใจความ ควรมีความยาวหนึ่งหรือสองประโยคเท่านั้น

 

2.       ระบุพฤติกรรมที่คาดว่าจะเกิดเพียงหนึ่งพฤติกรรม

 

3.       ระบุพฤติกรรมปลายทางที่คาดว่าจะเกิด

 

4.       เป็นพฤติกรรมที่สังเกตเห็นเป็นรูปธรรม ไม่ใช่สิ่งที่เป็นนามธรรม