การสอนงาน (COACHING)
ประโยชน์ของการสอนงาน
การสอนงานมีประโยชน์มากมายทั้งต่อ ผู้ได้รับการสอน ผู้สอน และต่อองค์กรอาทิ ช่วยพัฒนาความรู้ความเข้าใจให้แก่ผู้ใต้บังคับบัญชาเป็นการมอบหมายงานที่มีประโยชน์ ก่อให้เกิดความพึงพอใจในการฏิบัติงานช่วยพัฒนาสัมพันธภาพในระหว่างผู้ปฏิบัติงาน เมื่อพิจารณาโดยดูที่เรื่องค่าใช้จ่ายก็จะเห็นว่า มีค่าใช้จ่ายน้อย มาก เมื่อเปรียบกับค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นกับการจัดการฝึกอบรมในลักษณะเต็มรูปแบบ <h1 style="margin: 0pt">ประโยชน์ที่ได้รับจากการสอนงานในมุมมองของผู้ใต้บังคับบัญชา</h1><div>
การสอนงานเป็นสิ่งที่มีประโยชน์ อย่างยิ่งทั้งต่อการทำงาน และชีวิตประจำวัน โดยสามารถสรุปได้ดังนี้</div><div> -จุดประกาย กระตุ้นให้เกิดความพยายามเพื่อไปสู่เป้าหมาย - </div><div>ช่วยเพิ่มความมั่นใจในการทำงาน</div><div>
-เพิ่มความพอใจในงาน และการใช้ชีวิต</div><div>
-เพิ่มประสิทธิภาพให้แก่ทีมงาน และองค์กร</div><div> -เพิ่มขีดความสามารถของความรับผิดชอบ และความรอบคอบในการตัดสินใจ </div><div>
-ช่วยให้สามารถทำงานร่วมกับผู้อื่นได้ดีขึ้น</div><div>
-ช่วยให้สื่อสารกับผู้อื่นได้อย่างมีประสิทธิภาพ</div><div>หลักสำคัญในการสอนงาน</div><div> อย่างไรก็ตามหากนำการสอนงานไปใช้ หลักการพื้นฐานที่จำเป็นจะต้องทราบ และเข้าใจเกี่ยวกับผู้ที่จะรับการสอนงานมีดังนี้ </div><div>
1.อะไรคือสิ่งที่คาดหวังจากผู้ที่เราจะสอนงาน</div><div>
2.เขาจะต้องทำอะไร</div><div>
3.อะไรที่เขาสามารถพัฒนาได้</div><div>
โดยปรกติการสอนงาน และการให้ข้อมูลย้อนกลับ เป็นวิธีการที่ดีที่ช่วยประกันให้ประสบความสำเร็จตามที่ต้องการ</div><h1 style="margin: 0pt">ข้อผิดพลาดของการสอนงาน</h1><div>
มีหลายสิ่งหลายประการที่สมควรหลีกเลี่ยงเมื่อคุณพยายามที่จะสอนผู้ใต้บังคับบัญชา ขอยกตัวอย่างที่สำคัญๆสักสามข้อด้วยกันคือ -การเน้นพูดเฉพาะความสำเร็จที่กระทำโดยหลีกเลี่ยงที่จพูดถึงความผิดพลาดที่ผู้เรียนกระทำ ถือเป็นการสอนงานที่ไม่ดี การกล่าวถึงข้อผิดพลาด หรือการไร้ความสามารถเป็นเรื่องที่ไม่น่ายินดี และในฐานะผู้บังคับบัญชา การที่คุณชี้ไปที่ข้อผิดพลาดหรือความเสียหายที่เกิดขึ้นในการทำงาน อาจทำให้คุณไม่เป็นที่ชื่นชมของผู้ใต้บังคับบัญชา อย่างไรก็ตามหน้าที่ประการหนึ่งของคุณก็คือการช่วยให้งานบรรลุความสำเร็จ ดังนั้นเมื่อพบว่ามีสิ่งใดผิดพลาด คุณต้องทำให้เขาตระหนักถึงข้อผิดพลาด และยอมรับที่จะแก้ไขโดยที่ไม่รู้สึกว่าตัวเองไร้ค่า หรือไม่ได้เรื่อง -ความผิดพลาดที่มักพบอีกประการหนึ่งคือการปฏิบัติต่อผู้ใต้บังคับบัญชาด้วยการลงโทษ ในข้อผิดพลาดที่เกิดขึ้นต่อเนื่อง เนื่องจากพฤติกรรมเช่นนี้ ไม่ได้ก่อให้เกิดการปรับปรุงใดๆ ดังนั้นจึงเป็นการกระทำที่ไร้ประโยชน์ การวิพากษ์วิจารณ์อย่างรุนแรงก็เช่นกัน เพราะจะทำให้ผู้ใต้บังคับบัญชาไม่พอใจ ซึ่งจะก่อให้เกิดปัญหาไม่สามารถทำงานร่วมกันได้อย่างราบรื่นต่อไป</div><div>
-หลุมพลางอีกประการหนึ่งสำหรับผู้บังคับบัญชา คิดว่า ที่ผ่านมาเขาก็ทำงานกันได้ดี ดังนั้นเขาก็น่าที่จะทำงานและเผชิญกับปัญหาที่จะเกิดขึ้นได้ด้วยตนเอง เเต่โดยข้อเท็จจริงในระยะยาวแล้วพนักงานมักจะไม่สามารถแก้ปัญหาที่เกิดขึ้นได้ จึงถือเป็นหน้าที่สำคัญของผู้บังคับบัญชาที่จะต้องสอนชี้แนะให้เห็นปัญหา และวิธีการแก้ไขปัญหาเหล่านั้น</div><div>หลักสำคัญในการสอนงาน</div><div> อย่างไรก็ตามหากนำการสอนงานไปใช้ หลักการพื้นฐานที่จำเป็นจะต้องทราบ และเข้าใจเกี่ยวกับผู้ที่จะรับการสอนงานมีดังนี้ </div><div>
1.อะไรคือสิ่งที่คาดหวังจากผู้ที่เราจะสอนงาน</div><div>
2.เขาจะต้องทำอะไร</div><div>
3.อะไรที่เขาสามารถพัฒนาได้</div><div>
โดยปรกติการสอนงาน และการให้ข้อมูลย้อนกลับ เป็นวิธีการที่ดีที่ช่วยประกันให้ประสบความสำเร็จตามที่ต้องการ</div><div>บทบาทของผู้บังคับบัญชา</div><div> ผู้บังคับบัญชามี บทบาทที่พึงปฏิบัติในการสอนงานมีสี่ประการดังนี้ </div><div>
-ส่งเสริม ขอเน้นว่าแตกต่างจากการสั่งสอน การส่งเสริมเป็นไปเพื่อกระตุ้นให้รู้จักคิดและกระทำด้วยตนเอง</div><div>
-สร้างสรรค์ บรรยากาศของความไว้วางใจ ให้เกิดความเชื่อมั่นว่าสถานที่แห่งนี้คือที่ทำงานที่เขาสามารถทุ่มเทและทำงานได้โดยไม่ต้องกังวลใดๆ หากเกิดข้อผิดพลาดจากการทำงาน นั่นก็เป็นสิ่งที่จะต้องเรียนรู้</div><div>
-กระตุ้นเพื่อให้คงความรับผิดชอบในสถานการณ์การเรียนรู้โดยปรับให้สอดคล้องกับแต่ละบุคคล</div><div>
-ช่วยแก้ปัญหา</div><div>ทักษะที่จำเป็นต่อการเป็นผู้สอนงานที่ดี</div><div> ทักษะของผู้สอนงาน โดยพื้นฐานแล้วก็คือทักษะของของการบริหาร และการสื่อสารนั่นเอง ทักษะต่างๆสามารถจัดเป็นประเด็นได้รวมห้าประการคือ </div><div>
-การฟัง</div><div>
-การถาม</div><div> -การสรุปใจความ </div><div>
-การเข้าใจผู้อื่น</div><div>
-การให้ข้อมูลย้อนกลับ</div><div> คุณลักษณะที่ผู้สอนงานควรมี </div><div>
-ได้รับการยอมรับนับถือจากเฟื่อนร่วมงาน</div><div>
-เป็นที่ยอมรับในเรื่องความรู้ความสามารถ</div><div>
-มีควายินดีที่จะได้ช่วยเหลือผู้อื่น</div><div>
-มีความอดทนและมีความเป็นระบบ</div><div>
-มีความเข้าใจผู้อื่น</div><div>
-มีความตื่นตัวต่อการเรียนรู้</div><div>
-มีความสามารถแสดงให้ผู้อื่นสนใจ และเกิดความเชื่อมั่น</div><div> การสอนงานกับการแก้ปัญหา </div><div>
การสอนงานที่ประสบความสำเร็จนั้นต้องผนวกควบคู่ไปกับการแก้ปัญหาด้วย ในการเรียนรู้และทำงานร่วมกันของผู้บังคับบัญชาและผู้ใต้บังคับบัญชามีลำดับขั้นตอนที่ควรเป็นดังนี้</div><div>
-แจกแจงปัญหาให้ชัดเจน</div><div>
-หาวิธีการที่เป็นไปได้ในการแก้ปัญหา</div><div>
-ประเมินและเลือกวิธีการในการแก้ปัญหา</div><div>-วางแผน กำหนดวิธีการแก้ปัญหา</div><div>
ลักษณะของการสอนงาน </div><div> ลักษณะของการสอนงานที่พึงมี อย่างน้อยก็คือการกระทำตามคุณลักษณะ ซึ่งประกอบด้วยวิธีการที่สามารถช่วยแก้ไข ช่วยพัฒนาความสามารถในการปฏิบัติงานซึ่งควรประกอบด้วย </div><div>
-เต็มใจและมีปฏิสัมพันธ์ นั่นคือการให้และรับ มีการถาม การแบ่งปันข้อมูล และความคิด และทุกๆคนมีส่วนร่วม ไม่ใช่ผู้บังคับบัญชาหรือผู้สอนควบคุมการสนทนาแต่ผู้เดียว</div><div>
-เป็นรูปธรรม ถ้อยคำที่ใช้ในการสอนงาน ใช้คำที่ชัดเจน เป็นรูปธรรมไม่คลุมเครือ การพูดคุยสนทนาในระหว่างการสอนงานมุ่งที่ อะไรบ้างที่สามารถแก้ไขได้ อะไรที่สามารถเรียนได้ หรืออะไรที่สามารถพัฒนาปรับปรุงได้</div><div>
-ความเป็นเหตุเป็นผล ถ้อยคำที่ใข้สุภาพ ตรงไปตรงมา ผู้สอนรักษาการสนทนาให้อยู่ในวัตถุประสงค์พยามแสวงหาข้อมูลให้รอบด้านก่อนที่ จะกำหนดวิธีการแก้ปัญหา</div><div>
-ให้เกียรติและยอมรับกัน ในฐานะผู้สอนพึงหลีกเลี่ยงพฤติกรรมที่สื่อให้เห็นถึงการดูหมิ่นว่าด้อย หรือถากถางเสียดสี ตัดสินประเมินเขา ให้ใช้พฤติกรรมที่มีผลทำให้ผู้อื่นมีส่วนร่วมและทำให้เขามีส่วนร่วมในการสนทนาอย่างเต็มที่</div><h2 style="text-justify: inter-ideograph; margin: 0pt; text-indent: 0pt; text-align: justify">รูปแบบของการสอนงาน</h2><div>
รูปแบบหรือสไตล์ของการสอนงานควรจะเป็นแบบใหน เรื่องนี้ขึ้นอยู่กับว่าการสอนงานนั้นกระทำกับผู้ใต้บังคับบัญชาโดยตรงหริอไม่ หากเป็นผู้ใต้บังคับบัญชา การสอนงานต้องเน้นที่การให้ความชัดเจนถึงกระบวนการแก้ปัญหา และเสนอการมีส่วนร่วมช่วยแก้ปัญหาในการทำงาน หลังจากนั้นให้กำลังใจเพื่อให้ผู้ใต้บังคับบัญชาพัฒนาความคิดเกี่ยวกับโครงสร้างขององค์การโดยทดสอบข้อเสนอแนะซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของการแก้ปัญหา ถ้าไม่ได้เป็นผู้ใต้บังคับบัญชา ในการสอนงานนั้นให้มุ่งเน้นที่ข้อคำถาม แล้วพยายามตอบให้ชัดเจน โดยสาระของการตอบควรประกอบไปด้วยข้อคิดเห็นซึ่งประมวลจากประสบการณ์ของผู้สอนงาน โดยภาพรวมถึงแม้ว่ารูปแบบการสอนงานของคุณนั้นจะสามารถยืดหยุ่นปรับเปลี่ยนไปได้ แต่ทุกคนก็มักจะมีลักษณะเฉเพาะของแต่ละคน และไม่ว่าแต่ละคนจะมีรูปแบบประจำตัวอย่างไรก็แล้วแต่ ขออย่าให้เป็นแบบชี้นำ(directive) อย่าลืมว่าการสอนงานที่ประสบความสำเร็จนั้นคือการช่วยให้ผู้อื่นพัฒนาตัวเองเพื่อให้เกิดพัฒนาการปรับปรุงความสามารถในการทำงาน</div><div> อะไรที่ทำให้การสอนงานถูกละเลย </div><div>
-การไม่มีความประสงค์จะพัฒนา</div><div>
-ลักษณะที่เป็นคนครอบงำผู้อื่น</div><div>
-ไม่มีเวลา</div><div>
-ขาดความเข้าใจเรื่องการสอนงาน</div><div>
-ขาดทักษะที่จำเป็นของการสอนงานตามที่กล่าวมา</div><div>ตัวอย่างแนวทางในการสอนงาน</div><div> จากที่ได้นำเสนอให้ทราบถึงประเด็นต่างๆเกี่ยวกับการสอนงานมาหลายแง่มุมพอสมควร ต่อไปจะขอนำเสนอถึงแนว หรือตัวอย่างในการสอนงานที่เป็นรูปธรรม โดยต่อไปนี้อาจจะเรียกผู้ใต้บังคับบัญชา ในบางครั้งว่ากลุ่มเป้าหมายตามความเหมาะสม และขอนำเสนอแนวทางเป็นประเด็นๆเพื่อสะดวกต่อการทำความเข้าใจดังนี้ </div><div>-วิเคราะห์รวบรวมข้อผิดพลาดจากผู้ใต้บังคับบัญชาหรือกลุ่มเป้าหมายเพื่อพิจารณาดูว่าอะไรบ้างที่สามารถเรียนรู้ได้</div><div>
-ให้มีช่วงเวลาของการถาม</div><div>-ตอบปัญหาบ่อยๆ</div><div>
-ให้กลุ่มเป้าหมายช่วยกันทำรายการแนวทางและผลลัพธ์ที่คาดว่าจะเกิดของแต่ละประเด็นปัญหา </div><div>
-ถามกลุ่มเป้าหมายเพื่อขอข้อแนะนำว่า”คุณจะทำอะไรถ้า...........” -ถามกลุ่มเป้าหมายว่าวันนี้ได้เรียนรู้อะไรบ้างและมีอะไรที่สามารถจะทำได้ดีกว่าเดิม หรือแตกต่างจากเดิม</div><div>
-ให้ทำงานพิเศษ หรืองานนอกเหนือความรับผิดชอบในช่วงวันหยุด</div><div>
-ให้ทำงานที่สนใจซึ่งเป็นงานที่เกินขอบเขตงานปรกติ</div><div>
-ถามความคิดเห็นเกี่ยวกับการพัฒนาการปฏิบัติงาน</div><div>
-เป็นผู้ฟังที่ดี เปิดโอกาสให้กลุ่มเป้าหมายพูด</div><div>
-กล่าวยกย่องชื่นชมผู้ที่ทำงานได้ดีหรือทำงานมอบหมายพิเศษให้ได้ยินกัน อย่างน้อยก็น่าจะสับดาห์ละครั้ง</div><div>
-มอบหมายรายงาน หรือหนังสือที่น่าสนใจไปอ่านเพื่อทำสรุปใจความให้เหลือ หนึ่งหน้ากระดาษ</div><div>
-ให้ตั้งเป้าหมายในการทำงานแล้วนำมาพิจารณาร่วมกัน</div><div>
-มอบหมายให้รับผิดชอบเงิน ฯลฯ</div><h1 style="text-justify: distribute-all-lines; margin: 0pt; text-indent: 36pt; text-align: justify" align="left">จากตัวอย่างแนวทางในการนำการสอนงานไปใช้เพื่อพัฒนาผู้ใต้บังคับบัญชาซึ่งเมื่อผนวกกับหลักต่าง ๆ ที่ได้กล่าวมาแล้ว เชื่อได้ว่าจะเป็นประโยชน์ช่วยให้ท่านมีมุมมองที่กว้าง และรอบด้านยิ่งขึ้นเกี่ยวกับเรื่องการสอนงาน ซึ่งได้รับการยอมรับว่าเป็นหน้าที่ประการสำคัญของผู้บังคับบัญชา หรือผู้บริหาร ถึงขนาดมีการกำหนดบทบาทนี้ไว้เป็นลายลักษณ์อักษรในส่วนของภาคราชการ ส่วนการจะนำไปปรับใช้ในการสอนงานจริงนั้น ก็คงต้องพิจารณาองค์ประกอบ และปัจจัยเกี่ยวข้องต่าง ๆ กันให้ถี่ถ้วน เพื่อความเหมาะสม ซึ่งมั่นใจว่าไม่เหลือบ่ากว่าแรงของท่านผู้อ่านทั้งหลาย</h1><h1 style="margin: 0pt"></h1>
