เมื่อวาน มีการตรวจประเมิน 5 ส โดยผู้ตรวจประเมินจากสมาคมเทคโนโลยีไทย-ญี่ปุ่น  อันเนื่องจากคณะแพทย์ มอ. สมัครเข้าชิง Thailand 5S award ซึ่งจัดโดยสมาคมนี้   งานนี้ ทำให้มีอะไรๆ amazing มากๆ ในช่วงเวลาไม่กี่วันที่ผ่านมาก่อนที่เขาจะมาตรวจ  เช่น..

  • การทำความสะอาดยกใหญ่  การซ่อมพื้นตามจุดต่างๆ  และ การทาสีฝ้าเพดาน ทั่วรพ. จนดูขาวสะอาดตาไปทั่ว  แต่มีของแถมคือ กลิ่นของสีใหม่ ที่อบอวลไปทั่ว
  • การขอซ่อมแซมส่วนต่างๆ จากหน่วยงานที่รับผิดชอบ ได้รับการตอบสนองอย่างรวดเร็ว ทั้งที่บางรายการส่งไปนานแล้ว
  • หัวหน้าภาค เพิ่งได้รับการสื่อสารอย่างเป็นทางการเมื่อสัปดาห์ก่อน.
  • ฯลฯ

ซึ่งอันที่จริง คณะฯ ก็มีกิจกรรมการตรวจประเมินภายใน 5 ส. กันมาตลอด 4-5 ปีที่ผ่านมา  ก็เลยแปลกใจ (นิดหน่อย) ว่าเหตุใด จึงต้องมาเตรียมอะไรกันฉุกละหุกกันปานนี้

ที่จริง ก็แอบคิดอยู่ในใจว่า เราน่าจะยังไม่พร้อมพอ  แต่พอติด 1 ใน 10 ของผู้สมัคร ที่เขาจะมาตรวจเยี่ยมสถานที่จริง หลายคน โดยเฉพาะผู้บริหาร ก็แอบหวังต่อว่าจะติด 1 ใน 5 ที่จะเข้ารอบ ซึ่งจะมีผู้ตรวจเยี่ยมจากแดนกำเนิด 5 ส คือ ญี่ปุ่นมาเยี่ยม

แต่ถึงจะติด 1 ใน 5 หรือไม่ การได้รับการมาตรวจเยี่ยมจากมืออาชีพครั้งนี้ ก็เรียกว่า คุ้ม กับ คุ้ม  เพราะ ทำให้เราเห็นจุดที่ต้องก้าวเดินอีกพอสมควร ก่อนที่จะถึงเส้นชัยของ 5 ส.

เวลาประเมิน 15.30 ห้อง M104 exit conference
เมื่อถึงเวลาสรุปการตรวจด้วยวาจา ท่านผู้ตรวจฯ ก็เริ่มด้วยการพูดติดตลกว่า ขออภัยที่มาช้าไปหน่อย เพราะต้อง load ภาพเยอะมาก (ภาพถ่ายจากจุดต่างๆ ในระหว่างการตรวจประเมิน)  load ไม่หมด มันมากเหลือเกิน !!!

ท่านผู้ตรวจฯ บอกว่า เท่าที่ท่านสัมภาษณ์คนหน้างาน ยังไม่รู้ว่าแต่ละ ส. คืออะไร และ ทำไปเพื่ออะไร แสดงว่า การถ่ายทอดเรื่องนี้ ยังไม่ลงไปถึงระดับล่าง 

ท่านจึงบรรยาย concept ของ 5 ส.ให้ฟังสั้นๆ ก่อนการรายงาน ซึ่งเป็นประโยชน์กับพวกเรามาก เพราะท่านพูดได้กระชับ และ เป็นแก่นของ 5 ส. ตั้งแต่ บอกว่า แต่ละ ส.คืออะไร  ทำเพื่อวัตถุประสงค์อะไร และ มีตัววัดอย่างไร  พร้อมวิธีการดำเนินการในแต่ละ ส.สั้นๆ เช่น..

ส1 (สะสาง) (ภาษาอังกฤษใช้ว่า organization) คือการจัดสิ่งของหรือระบบงานให้เป็นระบบ
        ทำเพื่อ ลดความสูญเปล่า
        ตัวชี้วัด: จำนวนสิ่งของ หรือระบบที่สูญเปล่า หรือ ซ้ำซ้อนที่ถูกกำจัดออก

ส2 สะดวก (neatness)
 ทำเพื่อ เพื่อประสิทธิภาพ
 ตัวชี้วัด: หยิบของที่ต้องการได้ภายใน 30 วินาที

ส3 สะอาด (cleaning)
 ทำเพื่อ  ตรวจสอบผิดปกติ (ส่วนความสะอาดนั้น เป็นผลพลอยได้)
 ตัวชี้วัด: จำนวนสิ่งผิดปกติที่พบ

 ส4 สร้างมาตรฐาน (standardization)
 ทำเพื่อ ลดความผันแปร หรือลด risk
 ตัวชี้วัด: พนักงานในหน่วยงาน ทำแทนกันได้

ส5 สร้างวินัย (ไม่ใช่สร้างนิสัย เพราะทำยากส์)
 ทำเพื่อ รักษามาตรฐาน และระบบของ 5 ส.
 ตัวชี้วัด: ทุกคน ทุกที่ ทุกเวลา (วัฒนธรรมองค์กร)

หลังจากเล่าให้ฟัง ท่านก็รายงานผล เป็นการรายงานด้วยภาพ มากมาย ... ทีทำให้พวกเราได้เรียนรู้อะไร ต่ออะไรเพิ่มขึ้นอีกมาก

ความคิดเห็นส่วนตัว

  • เห็นด้วยกับวิทยากรว่า เรามีแนวคิดเรื่อง 5 ส.ที่ไม่แข็งแรง เมื่อฐานไม่แข็ง การดำเนินการต่อจากนั้น ก็อาจหลงทิศได้
  • อีกประเด็นหนึ่ง เรื่องการถ่ายทอดแนวคิดและการปฏิบัติ ยังไม่ทั่วทั้งองค์กร อันนี้ พวกเราในคณะฯ รู้กันดี  นอกจาก คนหน้างานระดับล่าง ที่ไม่ได้รับการถ่ายทอดแล้ว จริงๆ อีกกลุ่มหนึ่งคือกลุ่มอาจารย์  เป็นกลุ่มที่ได้รับอภิสิทธ์ ที่ไม่ต้องเข้ามายุ่งเกี่ยวในเรื่องนี้  เวลากรรมการภายในคณะฯ มาตรวจ 5 ส. เขาก็จะ skip ห้องทำงานอาจารย์แพทย์ให้ด้วยความเกรงใจ
  • อีกอย่าง ส่วนหนึ่ง เพราะเรามีเรื่องที่ต้องทำมากมาย จากนโยบายเบื้องบน ซึ่งจริงๆ แล้ว เป็นคนละเรื่องเดียวกัน  หากเราได้บูรณาการแนวคิดและวิธีปฏิบัติ 5 ส ไปกับ กระบวนการพัฒนาอื่นๆ ของคณะฯ ไม่ว่าจะเป็น HA, TQA Patient safety  ฯลฯ เราก็จะไม่เหนื่อยทำหลายงาน ด้วยกรรมการชุดต่างๆ ที่ต่างแนวคิด และ ความเข้าใจที่แตกต่างกัน 

ชื่นชม
อย่างไรก็ตาม แอบชื่นชมท่านผู้บริหารคือ ทั้ง ผอ.รพ. และ คณบดี มากๆ ถึงแม้เราจะได้รับ feed back มากมายดังกล่าว ท่านก็ยังยิ้มแย้ม และ พูดจาปราศรัยชื่นชม และให้กำลังใจทุกๆ คนที่ได้ร่วมแรงร่วมใจ 

และ ชื่นชม คณะผู้ตรวจประเมินชุดนี้อย่างมาก ท่านมืออาชีพจริงๆ  ท่านสามารถสื่อสาร จุดบอดของพวกเรา โดยที่ทำให้เรายิ้มและหัวเราะได้เป็นระยะ พร้อมๆ ไปกับยอมรับจุดบอดนั้น  และเชื่อว่า ท่านได้สร้างแรงฮึกเหิมให้พวกเรา มุ่งมั่นที่จะเดินหน้าในเส้นทาง 5 ส.ต่อไปได้ไม่น้อยทีเดียว 

                                       -- จบการรายงาน--