ชาวญี่ปุ่นมีรายได้สูง และมีของใช้ในชีวิตประจำวันครบครันจนกล่าวได้ว่า เกินกว่าความจำเป็นพื้นฐาน แล้ว การจูงใจให้ผู้บริโภคจ่ายเงินซื้อสินค้าจึงต้องสร้างจุดขายให้เกิดความรู้สึกว่า ของที่คิดว่าไม่จำเป็นนั้นกลายเป็นของที่ต้องซื้อ อาจจะเพราะเพื่อความทันสมัยทางสังคม หรือเพื่อคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น สินค้าที่ขายดีในญี่ปุ่นปัจจุบัน จึงได้แก่ สินค้าเทคโนโลยี เช่น Digital camera, Flat screen TV, Mobile phone การพักผ่อนเพื่อสุขภาพ การเสริมความงาม เป็นต้น บ้านญี่ปุ่นมีเนื้อที่จำกัด และแต่ละบ้านก็มีเฟอร์นิเจอร์ แล้วอย่างครบถ้วน ในภาวะเศรษฐกิจเช่นปัจจุบัน ตลาดเฟอร์นิเจอร์จึงมีแนวโน้มหดตัว การผลิตในประเทศลดลง ผู้ซื้อมองหาสินค้าราคาถูก และผู้ผลิตออกไปลงทุนในต่างประเทศเพื่อลดต้นทุน และนำเข้าทดแทนการผลิต การแข่งขันของตลาดสูงขึ้น แม้กระนั้น ตลาดเฟอร์นิเจอร์ของญี่ปุ่นก็ยังไม่ฟื้นตัวนัก แต่ก็เป็นที่หมายปองของผู้ค้าจากทุกประเทศเพราะมีขนาดใหญ่ แม้ความต้องการยังไม่ขยายตัวชัดเจนแต่หากสินค้ามีจุดขายใหม่ๆที่ตรงใจตลาด โอกาสขยายก็ยังมีลู่ทางอีกมาก
แนวโน้มรสนิยมตลาด ชาวญี่ปุ่นชื่นชอบและนิยมเฟอร์นิเจอร์ที่มีการออกแบบเป็นสากล เรียกว่า “International Design”หรือ “Modern Design” มานาน แต่ในช่วง 4-5 ปีที่ผ่านมา ได้เกิดกระแสการดำเนินชีวิตแนวใหม่ ที่เน้นการใช้สินค้าและดำเนินชีวิตไม่รีบเร่ง เพื่อทดแทนความรวดเร็วของการเปลี่ยนแปลงเทคโนโลยี หลีกเลี่ยงสารเคมี และเข้าใกล้ธรรมชาติ ผู้ซื้อญี่ปุ่นเริ่มเบื่อหน่ายต่อสินค้าคุณภาพต่ำและสินค้าที่ผลิตแบบ Mass products จุดขายสำคัญ ที่กำลังได้รับความนิยม คือ Relaxing & Healing เป็นการสร้างตลาดแนวใหม่ที่เรียกว่า Slow Life ด้วยการหันกลับไปหาวัฒนธรรมเก่าๆ เน้นคุณภาพชีวิต สินค้าที่ผู้ซื้อเลือก ไม่ได้ดูเฉพาะการนำไปใช้งาน แต่จะสนใจรูปแบบที่ให้ความรู้สึกกลมกลืนเป็นมิตร(Human friendly design) โดยมี Key point เช่น
♔ Non edged, organism shape Design –ไม่มีมุมแหลมที่จะเป็นอันตรายเมื่อใช้ รวมถึงเฟอร์นิเจอร์ที่สามารถปรับเปลี่ยนรูปโฉมได้ตามความพอใจของผู้ซื้อ ซึ่งมีรสนิยมและความพอใจหลากหลาย สามารถปรับให้เข้ากับมุม ขนาดของห้องและการใช้งานที่เป็นสไตล์ของแต่ละคน เช่น - Mono Tone & Oriental แนวโน้มตลาดญี่ปุ่น จะหันมานิยมสีโทนอ่อน เพื่อให้แลดูสว่าง สบายตา สีที่ขายดี เช่น น้ำตาลอ่อน ขาวนวล หรือไม่ก็เป็นสีที่ตรงข้ามไปเลย เช่น สีดำ เพราะเชื่อว่าสีดำ แสดงถึงภาพการฟื้นตัวของเศรษฐกิจ ความนิยมยังรวมถึงเฟอร์นิเจอร์ไม้สไตล์เอเซียที่เป้นสีไม้ธรรมชาติ เช่น Mahogany และ Natural teak ปัจจุบันเฟอร์นิเจอร์ไม้จากอินโดนีเซีย เสนอขายภายใต้ Concept : Slow life ทางเวปไซด์ จำนวนมาก ตัวอย่างสินค้าที่ได้รับความนิยม และราคาขายปลีก เช่น
♔ Northern European Style เชื่อกันว่าเฟอร์นิเจอร์สไตล์ยุโรปตอนเหนือ หรือ สแกนดิเนเวียมีการออกแบบที่ลอกเลียนจากธรรมชาติให้ความสบายแก่ผู้ใช้ สินค้าสไตล์ล่าสุด ที่วางขายในญี่ปุ่น
ตลาดเฟอร์นิเจอร์ในญี่ปุ่นมีการเคลื่อนไหวตลอดเวลาไม่ต่างจากสินค้าแฟชั่นชนิดอื่นๆ ในช่วงที่ผู้บริโภคยังไม่มั่นใจนักในเสถียรภาพเศรษฐกิจ แนวโน้มการเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุทำให้ชาวญี่ปุ่นคิดก่อนใช้จ่าย เบื่อหน่ายกับสินค้าราคาถูกคุณภาพต่ำ และชะลอการใช้จ่ายเงิน ขณะเดียวกันผู้ผลิตทั้งในประเทศและต่างประเทศต่างนำกลยุทธ์ใหม่ๆมาใช้ เพื่อแข่งขันกันช่วงชิงส่วนแบ่งตลาด กล่าวได้ว่า ราคาไม่ใช่ปัจจัยหลัก สินค้าที่ประสบความสำเร็จ ต้องมีส่วนผสมของความได้เปรียบที่เหนือกว่าคู่แข่ง ทั้งประโยชน์ใช้สอย และให้ความรู้สึกสัมผัสทางอารมณ์แก่ผู้ซื้อ การเข้าขยายตลาดญี่ปุ่นให้ได้ผล ผู้ผลิตและส่งออกต้องกำหนดเป้าหมายกลุ่มผู้ซื้อและช่องทางจำหน่ายให้ชัดเจน ว่า ต้องการเจาะผู้ซื้อกลุ่มใด เช่น
♔ ตลาด Mass product ซึ่งอาจจะขายได้ปริมาณมากแต่ก็ต้องเผชิญการแข่งขันสูง กับสินค้าราคาถูก โดยเฉพาะจากจีนและเวียตนาม ซึ่งมีการพัฒนารวดเร็วทั้งรูปแบบ คุณภาพ ระยะเวลาส่งมอบสั้นและราคาถูก หรือ
♔ ตลาดบน สินค้ากลุ่มนี้ เน้นความแปลกใหม่ ด้วยการสร้าง Concept ผู้ซื้อเลือกซื้อด้วยความประทับใจและพึงพอใจใน Concept หรือความพิเศษในรูปแบบ เป็นการซื้อเพราะภาคภูมิใจในสินค้า จึงยอมจ่ายเงินจำนวนมาก ราคาจึงไม่ใช่ปัจจัยหลัก
การร่วมงานกับนักออกแบบที่มีชื่อเสียง มีเครือข่ายการค้าของตนเอง และเป็นที่ยอมรับกับในวงการค้าและผู้ซื้อ เป็นทางเลือกหนึ่งที่จะทำให้ประสบความสำเร็จรวดเร็วขึ้น ขณะเดียวกันก็ถึงเวลาแล้วที่ผู้ผลิตและส่งออกต้องสร้างแบรนด์ และเอกลักษณ์ของสินค้า อาจต้องใช้เวลา เงินลงทุนสูงในระยะเริ่มแรก รวมทั้งต้องทุ่มเท ศึกษากระแสความนิยมในวิถีชีวิตแบบใหม่ๆของตลาด และความต้องการของกลุ่มผู้ซื้อเป้าหมาย แต่จะเป็นการยกระดับสินค้าออกจากตลาดเดิมๆ และนำไปสู่การแข่งขันเพื่อเข้าสู่ตลาดแบบยั่งยืน
สินค้าเฟอร์นิเจอร์ของไทยในญี่ปุ่นเผชิญกับการแข่งขันที่ทวีความรุนแรงเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ แม้ว่าขณะนี้ประเทศไทยยังมีจุดแข็งในการผลิตและส่งออกในเฟอร์นิเจอร์ไม้ แต่วัตถุดิบไม้ยางพาราคาก็ยังเป็นไม้ราคาถูก มีภาพลักษณ์ของสินค้า Mass product คู่แข่งสำคัญ ได้แก่จีน และ เวียดนาม ซึ่งมีวัตถุดิบหลากชนิด นอกจากนี้ยังมีการย้ายฐานผลิตของบริษัทจากญี่ปุ่นและไต้หวันไปยังจีน ทำให้มีการนำเทคโนโลยี know how การผลิตและการออกแบบใหม่ๆจากประเทศทั้งสองไปใช้ที่ช่วยเพิ่มศักยภาพการผลิตให้แก่บริษัทในจีนยิ่งขึ้น
ผู้ประกอบการค้าต่างแข่งขันกันหาจุดขายด้วยการสร้างเทรนด์ใหม่ๆ จากการติดตามแนวโน้มตลาดพบว่า เฟอร์นิเจอร์สไตล์สแกนดิเนเวียน กลับมาได้รับความสนใจมากขึ้น
การรักษาและเพิ่มส่วนแบ่งตลาด ผู้ผลิตและส่งออกควรเพิ่มความสนใจต่อการสร้างเทรนด์ใหม่ เน้นเอกลักษณ์และจุดแข็งที่อุตสาหกรรมของไทยมี เช่น การใช้วัตถุดิบธรรมชาติชนิดใหม่ๆ การผสมผสานวัตถุดิบหลายชนิดเพื่อสร้างความแปลกใหม่ ควรลดการเป็นผู้รับจ้างผลิต และหันมาร่วมมือกับผู้นำเข้า นักออกแบบที่ได้รับการยอมรับจากวงการเฟอร์นิเจอร์และการตกแต่งภายในของญี่ปุ่น ร่วมกันสร้างแบรนด์สินค้าของไทยขึ้นมาให้เกิดขึ้นอย่างจริงจัง ควรศึกษาพฤติกรรมผู้ซื้อ ลักษณะครัวเรือน ความเป็นอยู่ของชาวญี่ปุ่นอย่างละเอียด โดยทั่วไปชาวญี่ปุ่นจะนิยมเฟอร์นิเจอร์ขนาดเล็ก มีน้ำหนักเบา สามารถเคลื่อนย้ายได้อย่างสะดวก มีประโยชน์ในการใช้งานสูง และที่สำคัญต้องมีคุณภาพที่ปราณีตสวยงามและราคาเหมาะสม ในส่วนของรายละเอียดปลีกย่อยที่สำคัญได้แก่ คุณภาพสี ขนาด ระยะการส่งมอบ และกฎข้อจำกัดของสาร Formaldehyde ในเฟอร์นิเจอร์
สำหรับผู้ผลิตที่เริ่มต้นทำการส่งออกสินค้านั้น ในขั้นตอนแรกควรจะนำเสนอสินค้าผ่านงานแสดงสินค้าเฟอร์นิเจอร์ต่างๆในญี่ปุ่น ซึ่งน่าจะมีผลสำเร็จมากกว่าการส่งเฉพาะแคตตาลอคสินค้าให้ลูกค้าพิจารณาเท่านั้น
ท่างประเทศญี่ปุ่นเค้านิยม เฟอร์นิเจอร์ไม้สักมั้ยครับ