บางครั้งคุยกับคนอื่นแล้วมีปัญหานิยามศัพท์ไม่ตรงกัน เช่น
<p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal"> “เศรษฐกิจพอเพียง” (Sufficiency economy) ที่ถูกเข้าใจผิดว่าเท่ากับ “เศรษฐกิจพอยังชีพ” (self-sufficiency)</p> <p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal">ครั้งนี้มีปัญหากับคำว่า “การวิจัย” กับ “การจัดการความรู้”</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal">เลยต้องวิ่งกลับไปหาคู่มือหลายสำนักเพื่อจะตรวจสอบความเข้าใจของตัวเองเป็นหลัก</p> <p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal">“การวิจัย คือ การพยายามหาคำตอบ” </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal">“การวิจัย คือ การสร้างความรู้ใหม่ การค้นหาความรู้” </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal">“การวิจัย คือ กระบวนการสำรวจตรวจสอบ (investigate) อย่างเป็นระบบเพื่อให้ได้ข้อเท็จจริง”</p> <p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal">การวิจัย จึงอาจเป็นการค้นหาคำตอบเฉพาะเรื่อง เฉพาะพื้นที่ เฉพาะเงื่อนไขก็ได้ ไม่จำเป็นต้องเป็นคำตอบแบบ generalised หรือ เป็นภาพทั่วไปเสมอไป การสร้างความรู้จากการวิจัยอาจสะสมจากจุดเล็กจุดน้อย แล้วค่อยนำมาสังเคราะห์เป็นภาพใหญ่ก็ได้ ตรงนี้อาจ เกิดเป็น “ทฤษฎี”</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal">ส่วนการจัดการความรู้ (KM) เป็นการเก็บสะสม จัดระบบ และแบ่งปันความรู้กับคนอื่น ความรู้อาจอยู่ในรูปของเอกสาร ทรัพยากร หรือ ทักษะประสบการณ์ เป้าหมายเพื่อพัฒนาคน พัฒนาองค์กร</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal"> ถ้าในขบวน KM มีความพยายามค้นหาคำตอบ KM ก็มีมิติที่เป็นการวิจัย เช่น ถ้าเกิดคำถามว่า “จะใช้รูปแบบของกลุ่ม ก. ในพื้นที่ ข.ได้หรือไม่ เพราะเหตุใด” เริ่มต้นด้วยการจัดการความรู้ </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal">โดยมีการแบ่งปันความรู้ระหว่างสองกลุ่ม จากนั้นมีการทดลองนำมาใช้และสังเกตผล ซึ่งถือว่าเป็นกระบวนการวิจัย นำผลมาพูดคุยกัน ปรับขบวนกัน ในกรณีนี้การวิจัยจึงเกิดขึ้นควบคู่กับการจัดการความรู้</p> <p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal">หรืองานวิจัยเพื่อหาคำตอบบางอย่างด้วยการประชุมระดมสมอง ทำ focus group วิธีการแบบนี้ก็คล้ายๆกับการทำ KM อย่างหนึ่ง เพียงแต่เป้าหมายไม่ได้เพื่อพัฒนาผู้เข้าร่วม หรือพัฒนาองค์กร แต่เพื่อพัฒนาตัวความรู้ ให้ถูกต้อง (ซึ่งไม่รู้ว่า ถ้าจัดเวทีแลกเปลี่ยนความรู้ที่ไม่ได้มีเป้าหมายพัฒนาองค์กร จะยังเรียกว่าเป็น KM อยู่รึเปล่า) ในความเห็นของเรา การระดมสมองเพื่อให้ได้ข้อเท็จจริง ดูจะเป็นการวิจัยที่ไม่ค่อยเป็นระบบนัก แต่มีผลเชิงแบ่งปันข้อมูล เป็น KM มากกว่า</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal"></p><p> ที่ผ่านมา การวิจัยมักทำโดยคนนอก ที่อาจมีระบบคิดต่างจากคนใน (เว้นแต่งานวิจัยท้องถิ่นของ สกว.) แต่การจัดการความรู้จะทำโดยคนใน จึงดูจะมีพลังในการเปลี่ยนแปลงมากกว่า ทว่า..เวลาคนนอกที่ไม่มีโอกาสปฏิบัติอยากจะเรียนรู้ จะพึ่งงานวิจัยได้มากกว่า เว้นแต่การจัดการความรู้มีการบันทึก วิเคราะห์ สังเคราะห์งานเอาไว้ (ก็ใช้กระบวนการวิจัยประกอบ) </p><p> </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal">ดังนั้น โดยส่วนตัว เวลาพูดถึงการวิจัย เรามองหลวมๆว่าเป็นการค้นหาคำตอบ และไม่ได้ตัดขาดคำว่า KM ออกไป </p><p></p><p>จริงๆไม่อยากติดกับคำศัพท์ แต่ปัญหาเกิดขึ้นเวลาสื่อสารแล้วไม่เข้าใจกัน จึงจำเป็นต้องมานั่งทำความเข้าใจคำศัพท์ที่แต่ละคนใช้ เพื่อจะได้แน่ใจว่า คุยเรื่องเดียวกันอยู่</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal"></p>
สวัสดีค่ะ
อ่านได้ความรู้มากค่ะ
เพื่อนสนิทไปทำวิจัยเรื่อง การสื่อสาร ที่สถานีโทรทัศน์ของญี่ปุ่น 1 ปี และไปที่จีนอีก 2ปี เราคุยกันเรื่องที่เขาไปทำวิจัยบ่อยค่ะ
เพิ่งไปทำบุญและให้ทุนการศึกษาเด็กๆด้วยกันค่ะ
สนใจเรื่องที่อาจารย์เขียนค่ะ ขอบคุณนะคะ
ขอบคุณคุณยอดดอยมากค่ะ ตัวเองไม่ค่อยถนัดเรื่อง KM แต่ก็พยายามเรียนรู้ และคิดว่า KM มีพลังค่ะ
ระยะนี้กำลังพยายามทำความเข้าใจเรื่องความสัมพันธ์เชิงอำนาจอยู่เหมือนกันค่ะ คิดว่า วาทกรรมก็เป็นเรื่องความสัมพันธ์เชิงอำนาจ แต่งานวิจัยเป็นความสัมพันธ์เชิงอำนาจนั้น จะหมายถึงกรอบความคิดทีนักวิจัยนำมาใช้รึเปล่าคะ
เรียนคุณศศินันท์
ขอบคุณที่สนใจเรื่องที่เขียนนะคะ บล็อกคุณศศินันท์ก็น่าสนใจและน่าชมด้วยค่ะ เราคงได้แลกเปลี่ยนความเห็นกันอีกนะคะ
เรียน อาจารยื ปัทมาวดี ที่เคารพ
ตามมาเรียนรู้ครับผม ขอบคุณครับ
ขอบคุณคุณยอดดอยค่ะ คำอธิบายชัดเจนและน่าสนใจค่ะ
ถ้าพูดถึงความสัมพันธ์เชิงอำนาจ การวิจัยและการจัดการความรู้ก็อาจมีปัญหา แต่ที่รุนแรงและน่าเป็นห่วงกว่าคือ เรื่องการศึกษาค่ะ การศึกษากลายเป็นสัญญลักษณ์ของผู้มีอำนาจเหนือกว่า น่าเป็นห่วงทีเดียว
ขอบคุณอาจารย์โชคธำรงค์ค่ะ