การมองอย่างองค์รวมนั้น นอกจากจะมองว่าคนเรามีทั้งกายและใจที่แยกกันแทบไม่ออกแล้วนั้น<p>เรายังต้องมองให้ทั่ว มองให้ลึก และ พยายามมองให้”เห็น” ด้วยว่า </p><p>"เพราะฉะนั้น จึงเป็นเช่นฉะนี้" </p><p>มองทั่วแล้วว่าอะไรมันเกี่ยวข้องกันอย่างไร</p><p>ยังต้องมองย้อนไปในอดีตด้วย ดูว่ามีความเป็นมาอย่างไร</p><p>เหมือนกับที่พี่จุ้ยเขียนเพลงไว้่ </p><p>เพราะฉะนั้นจึงรักกันเช่นฉะนี้ เพราะเรามีวันเก่า ๆ </p><p>(มิใช่มีแต่เพียงดอกไม้ มีรอยยิ้มและมีน้ำตา...)</p><p>ชุมชน หรืือ บุคคล ก็มีวันเก่าๆด้วยกันทั้งนั้น</p><p>ที่มาที่ไป ความสัมพันธ์ </p><p>——- </p><p>ท่านติช นัท ฮัน สอนไว้ว่า </p><p>ถ้าเอาให้ลึกซึ้งแล้ว เมื่อมองกระดาษแผ่นหนึ่งที่อยู่ตรงหน้าเรา เราควรจะมองต่อไปด้วย ให้เห็น ต้นไม้ ที่มาของกระดาษแผ่นนั่น เห็นฝน เห็นแสงแดด ที่ทำให้ต้นไม้โต เห็นคนงานที่โรงงานทำกระดาษ </p><p>ฝึกแบบนี้บ่อยๆก็จะเห็นว่าสรรพสิ่งล้วนเกี่ยวข้องโยงใยถึงกัน</p><p>มองไปทำไม? เดี๋ยวก็ประสาทกินตาย?</p><p>มองให้รู้ ให้เห็นเหตุปัจจัย จะได้คิดหาทางแก้ให้ถูกจุด (หลายๆจุด) หรือ มองให้เห็นว่าควรปล่อยไปก่อน</p><p>การแก้ปัญหานอกจากจะต้องหาวิธีที่ถูกแล้ว ยังต้องหาจังหวะเวลาที่ถูกด้วย!</p><p> </p><p>—-</p><p>dichotomy mind-body</p><p>system</p><p>web of variables</p><p> </p>