ข้อคิดที่ได้รับจากพระมหาชนกคือ
1. อานิสงส์แห่งความเพียร
คือรู้ว่าชื่อว่าความเพียรของบุรุษ
ย่อมไม่เสียหาย
ย่อมตั้งอยู่ในความสุขฉะนั้นถึงจะมองไม่เห็นฝั่ง
เราก็ต้องพยายามคือกระทำความเพียร
ว่ายอยู่
ท่ามกลางมหาสมุทร
2. บุคคลจะประสบความสำเร็จได้
ต้องรู้จัก
”ประโยชน์ส่วนตน”
และ
ต้องเพียรพยายามให้ถึงพร้อมด้วย
ประโยชน์
ส่วนตนเป็นเบื้องต้นก่อน
จากนั้นจึงขยายผลแผ่ประโยชน์ให้แก่
บุคคลรอบข้างต่อไป
เช่นที่พระมหาชนกทรงบำเพ็ญกรณีต่างๆ
เพื่อประโยชน์ของพระองค์เองในเบื้องต้น
นับแต่ยังเป็นพระมหาชนกกุมาร
ตลอดมากระทั่งได้ครองกรุงมิถิลา
จนเมื่อประสบความสำเร็จส่วนพระองค์
แล้วจึงอำนวยประโยชน์
แก่บรรดาประชาชน
ไม่รู้แม้ประโยชน์ส่วนตนเพราะขาดทั้งความรู้วิชาการและความรู้ทั่วไป
คือความสำนึกธรรมดาดังมีพระดำริให้จัดตั้ง
สถาบันการศึกษาเพื่อให้ผู้ที่ลงลึกในโมหภูมิเหล่านั้น
ได้มีโอกาสศึกษาเพื่อประโยชน์ในการดำเนินชีวิต
ในบั้นปลายของเรื่อง
3. สาระจาก 2 ประการคือการแสวงหาปัญญา
และการบำเพ็ญเพียรอย่างเข้มแข็งทุกวาระ
ทั้งเริ่มต้น ดำเนิน และ ก้าวหน้า
ทั้งการกระทำและพระดำรัสต่างๆ
ล้วนแสดงให้เห็นถึง
ภาวะอุตสาหะซึ่งเกิดจากความเพียร
และส่งผลให้ผู้อ่านบังเกิดความชื่นชม
ในวิริยะบารมีที่มีแต่พระโพธิสัตว์
จะพึงกระทำดำรัสและบำเพ็ญได้
วิริยธรรมนั้นไม่ใช่เรื่องพ้นวิสัยที่
ปุถุชนสามัญจะปฏิบัติได้
สวัสดีครับ
