น้ำสมุนไพรกับการแพทย์แผนไทย
อาหารและน้ำดื่มเป็นปัจจัยที่สำคัญต่อการดำรงชีวิตมนุษย์อาหารและน้ำดื่มนอกจากจะช่วยให้ร่างกายเจริญเติบโตแข็งแรงแล้วในส่วนประกอบของอาหารไทยยังมีสมุนไพรที่เป็นเครื่องปรุงช่วยรักษาโรคและอาการบางอย่างได้ในหลักการการแพทย์แผนไทยร่างกายของมนุษย์จะแข็งแรงได้ต้องมีภาวะที่สมดุลของธาตุทั้ง 4 คือ ดิน น้ำ ลม และไฟด้วยเหตุผลที่ประเทศไทยอยู่ในเขตร้อน มีการแปรเปลี่ยนของสภาวะอากาศหลายลักษณะซึ่งทำให้มีผลกระทบต่อความสมดุลย์ของธาตุทั้ง 4 ในร่างกายและส่งผลให้เกิดการเจ็บป่วยด้วยภูมิปัญญาของบรรพบุรุษที่อาศัยธรรมชาติที่มีอยู่รอบตัวมาใช้ประโยชน์ในการปรับสมดุลย์ของร่างกายเช่น การบริโภคอาหาร หรือน้ำผลไม้ น้ำสมุนไพร ซึ่งมีคุณลักษณะของธาตุทั้ง 4 ทำให้ร่างกายกลับคืนสู่สภาพปกติได้
การดื่มน้ำผลไม้หรือน้ำสมุนไพรตามหลักทฤษฎีการแพทย์แผนไทยสามารถกระทำได้โดยการดื่มตามเวลาใน 1 วัน ที่ธาตุในร่างกายของคนเราเปลี่ยนแปลงไป (กาลสมุฎฐาน) โดยมีการแบ่งเวลาดังนี้ เวลา06.00 – 10.00 น. และเวลา 18.00 – 22.00น.
ร่างกายมักจะเจ็บป่วยด้วยธาตุน้ำน้ำสมุนไพรที่บำรุงร่างกายและปรับสมดุลของธาตุน้ำน้ำสมุนไพรที่บำรุงร่างกายและปรับสมดุลของธาตุน้ำได้แก่ น้ำสมุนไพรที่มีรสเปรี้ยวเช่น น้ำส้ม น้ำมะนาว ฯลฯ เวลา 10.00 – 14.00 น. และ 22.00 – 02.00น.
ร่างกายมักจะเจ็บป่วยด้วยธาตุไฟน้ำสมุนไพรที่ช่วยบำรุงร่างกายและปรับสมดุลของธาตุไฟได้แก่ น้ำสมุนไพรที่มีรสขมเช่น น้ำบัวบก น้ำลูกเดือย ฯลฯ เวลา14.00 – 18.00 น. และเวลา 02.00 – 06.00น.
ร่างกายมักจะเจ็บป่วยด้วยธาตุลมน้ำสมุนไพรที่ช่วยบำรุงร่างกายและปรับสมดุลของธาตุลม ได้แก่น้ำสมุนไพรที่มีรสเผ็ดร้อน ได้แก่ น้ำขิง น้ำตะไคร้ ฯลฯ
*** ในกรณีการเจ็บป่วยด้วยธาตุดินนั้นไม่ได้ขึ้นกับกาลเวลา แต่จะเกิดผลของการผิดปกติของธาตุอื่น ๆ ดังนั้นการดื่มน้ำสมุนไพรหรือน้ำผลไม้เพื่อบำรุงธาตุดินนั้นจึงสามารถกระทำในเวลาใดก็ได
