ข้อกฎหมายก็ไม่ได้เรียน มีคนบอกว่าจดทะเบียนสมรสได้ก็คิดว่าจดได้เฉพาะคนไทย ไม่มีใครกล้าที่จะไปขอจดทะเบียนสมรสเลยจนถึงปี 2545 มีนายนิกรถือบัตรประชาชน ภรรยาถือบัตรสีฟ้ามีความประสงค์จะจดทะเบียนสมรส นายนิกรก็ไปอำเภอแต่ถูกปฎิเสธกลับมา จนถึงวันที่ 14 กุมภาพันธ์ 2550 นายนิกรก็ไปอำเภออีก ทีนี้นายนิกรไปขอของขวัญวันแห่งความรักนาย แต่ก็ถูกปฎิเสธ อีก จนกระทั่งคณะกรรมาธิการสภานิติบัญญัติแห่งชาติขึ้นมาเยี่ยมที่ว่าการอำเภอแม่อาย มีอาจารย์พันธุ์ทิพย์ ท่านก็ได้พูดที่ประชุมว่า ชายหรือหญิงที่มีสัญชาติไทยสามารถจดทะเบียนสมรสกับหญิงหรือชายต่างด้าวได้ หลังจากคณะกรรมาธิการเดินทางกลับไปแล้ว ทางคลินิกกหมายชาวบ้านฯ ก็พาชาวบ้านก็ไปขอจดทะเบียนสมรสได้วันละ 2 คู่ๆ ปัจจุบันรวมบุคคลสัญชาติไทยกับต่างดาวผู้ถือบัตรสี ได้รับการจดทะเบียนสมสรกัน ยี่สิบกว่าคู่แล้ว
มีอยู่คู่หนึ่งพิเศษ คือ นายเอกอน ฟรีดริช ไวสส์ เป็นชาวสวิสเซอร์แลนด์อยากจดทะเบียนสมรสกับ นางวงคำ ยอดแสง ถือบัตรสีเขียวขอบแดง วันแรกที่ นายเอกอนและนางวงคำมาขอปรึกษาทางคลินิกฏหมายก็ได้โทรหาอาจารย์เอ๋ อาจารย์บอกว่าจดทะเบียนได้ทางคิลนิกกฏหมายก็พาไปอำเภอไปถามปลัดว่าทำได้ไหม ปลัดบอกว่าทำได้แต่ต้องเอาหนังสือรับรองโสดและใบหย่าของนายเอกอนแปลเป็นภาษาไทยมา และใบรับรองจากสถานทูตของสวิสเซอร์แลนด์ด้วย นายเอกอนก็ไปดำเนินเรื่องที่สถานทูตสวิสเซอร์แลนด์อีกครั้ง
นายเอกอนคิดว่าจะนำนางยวงคำไปจดทะเบียนสมรสกันที่ทางประเทศสวิสเซอร์แลนด์อาจจะง่ายกว่า แต่ทางประเทศสวิสเซอร์แลนด์ เขาต้องการหนังสือรับรองสถานที่เกิดของนางวงคำ ยอดแสง แต่ทางอำเภอไม่สามารถออกให้ได้ เพราะไม่ใช้หน้าที่ของประเทศไทย ที่จะออกหนังรับรองให้กับบุคคลที่เกิดที่ประเทศพม่า ว่าเกิดประเทศพม่า ถูกต้องตามกฎหมาย
นายเอกอน ฟรีดริช ไวสส์ จึงต้องกลับมาขอเจ้าหน้าที่คิลนิกกฎหมายไปเป็นพยานในการขอจดทะเบียนสมรสให้กับตนและ นางวงคำ ยอดแสง ภรรยา ตามคำแนะนำของอาจารย์ และ คลิกนิกกฎหมายชาวบ้านฯ ที่ว่าการอำเภอแม่อาย
โดยเตรียมพยานเอกสารไปด้วยดังนี้
1. ทะเบียนประวัติและบัตรของนางวงคำ ยอดแสง
2. ใบรับรองโสดของนางวงคำ ยอดแสง ซึ่งทางคลินิกฯ เคยพาไปทำไว้ที่ว่าการอำเภอแม่อาย
3. ใบขอทำการสมรสแปลภาษาไทย
4. ป.ค.14 บันทึกสอบปากคำของพยาน
5. บันทึก ป.ค.14 ตรวจสอบคุณสมบัติผู้จดทะเบียนสมรส
6. วีซ่า ของนายเอกอน ฟรีดริช ไวสส์
นายเอกอน ฟรีดริช ไวสส์ กับ นางวงคำ ยอดแสง จึงได้รับการจดทะเบียนสมรสกันสมความต้องการ เมื่อวันที่ 29 พฤษภาคม 2550 ที่ผ่านมา
ที่เล่ามานี้เป็นบทเรียนที่ได้เรียนรู้และจะได้นำไปปฏิบัติในอนาคตต่อไป ถ้าหากมีผู้มาร้องขอความช่วยเหลือจากสำนักงานคิลนิกกฎหมายชาวบ้านแม่อาย
บุญ พงษ์มา
