<p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p>
ภูมิปัญญากับเทคโนโลยี
</span></strong></font></font></span><p> </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 36pt; line-height: 95%; text-align: justify" class="MsoNormal"></p><p>(ตอนที่ 3) </p><p></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 36pt; line-height: 95%; text-align: justify" class="MsoNormal"></p><p> ไม่รู้ว่าเมื่อถึงตอนที่เขาลงมือทำงาน สื่อ/นวัตกรรมของนักเรียนจะออกมาเป็นอย่างไร ต้องติดตาม ตอนต่อไปนะครับ นั่นคือความหวังที่ผมจะได้เห็นความคิดสร้างสรรค์ของบนักเรียน ผมนำเอาภาพเก่าๆ ขึ้นมาฉายให้เห็นวิธีการเรียนรู้ของนักเรียนภายใต้เงื่อนไข “ภูมิปัญญากับเทคโนโลยี” นักเรียนรุ่นนี้ (ปีการศึกษา 2549) เป็นผู้ที่ผ่านการเรียนคอมพิวเตอร์โดยโรงเรียนจัดให้เรียนในชั้น ม.1 และ ม.4 มาแล้ว นั่นหมายความว่า เด็ก ๆ เหล่านั้นได้ผ่านการใช้งานเครื่องคอมพิวเตอร์ มาแล้วถึง 2 ปีเต็ม แต่ว่าเขาคิดออกแบบทำงาน โดยภาพรวมออกมาเป็นเอกสารติดบนแผ่นฟิวส์เจอบอร์ดมากว่าที่จะได้ดูผลงาน นำเสนอ (Presentation) ทั้งที่เครื่องไม้เครื่องมือมีครบ ผมสอบถามปัญหาอีกว่า เป็นเพราะเหตุใด นักเรียนจึงไม่นำเอาคอมพิวเตอร์มาใช้ในการนำสารภูมิปัญญาไปสู่ผู้ที่สนใจกันเล่า คำตอบมีออกมาหลากหลาย ล้วนแล้วแต่มีเหตุผลและความจำเป็น </p><p> สาเหตุที่ไม่นำคอมพิวเตอร์มาใช้ ในการเรียนรู้ เพราะ</p> <p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 36pt; line-height: 95%; text-align: justify" class="MsoNormal">1. ไม่มีห้องที่จะปฏิบัติงานในรูปแบบการเรียนรู้ มีแต่ห้องเรียนคอมพิวเตอร์ </p> <p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 36pt; line-height: 95%; text-align: justify" class="MsoNormal">2. ไม่รู้ว่าจะนำเอาโปรแกรมใดมาใช้งานเป็นตัวนำภูมิปัญญาไปถึงผู้ที่สนใจได้</p> <p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 36pt; line-height: 95%; text-align: justify" class="MsoNormal">3. ไม่รู้ว่าจะนำเอาความรู้ 2 เรื่องนี้ (ภูมิปัญญากับเทคโนโลยี) ไปด้วยกันได้อย่างไร</p> <p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 36pt; line-height: 95%; text-align: justify" class="MsoNormal">4. ไม่มีเครื่องคอมพิวเตอร์ที่บ้าน ยังไม่ได้ซื้อ ที่บ้านไม่มีเงินพอ</p> <p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 36pt; line-height: 95%; text-align: justify" class="MsoNormal">5. ไม่ทราบว่าจะทำอย่างไร ขอทำงานอย่างอื่นดีกว่า</p> <p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 36pt; line-height: 120%; text-align: justify" class="MsoNormal">อันที่จริง ยังมีความเห็นจากนักเรียนของผมอีกหลากหลายครับ ที่ผมยกตัวอย่างมาเป็นสาเหตุบางส่วนพอที่จะบรรจุในเนื้อที่ตอนนี้ได้เท่านั้นเพื่อนสมาชิกคิดเหมือนผมหรือแปลกแยกไม่ใช่ประเด็น สำคัญ แต่ผมกำลังมองว่า เด็ก ๆ เขาเรียนคอมพิวเตอร์กันตั้ง 2 ปี เมื่อถึงเวลาที่จะนำเอาคอมพิวเตอร์มาใช้เป็นพาหะนำความรู้เรื่องภูมิปัญญาไปยังผู้ที่สนใจ กลับไม่สามารถที่จะทำได้ หรือมีก็เพียงส่วนน้อยที่ออกแบบจัดทำงานด้วยคอมพิวเตอร์ จริงอยู่ว่า วิชานี้ ไม่จำเป็นที่จะต้องใช้เทคโนโลยีคอมพิวเตอร์เพียงอย่างเดียว ยังมีเทคโนโลยีอื่นๆ อีกมากมายที่สามารถนำมาปฏิบัติงานได้ </p> <p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 36pt; line-height: 120%; text-align: justify" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 36pt; line-height: 120%; text-align: justify" class="MsoNormal">ความน่าสนใจมันอยู่ที่ว่า ความคุ้มประโยชน์ และการเรียนรู้ที่ถาวรมากกว่าอย่างอื่น การจัดการเรียนรู้ที่ดี ผู้เรียนจะต้องได้ใช้เครื่องมือที่มีอยู่อย่างคุ้มค่า ผมเคยเสนอความเห็นว่า ขอให้นำเอาเครื่องคอมพิวเตอร์มาใช้เป็นเครื่องมือประกอบเรียนรู้ดีกว่า อย่าเพียงแค่ใช้ฝึกหัดคอมพิวเตอร์ (เล่นเกม, ฟังเพลง, เข้าเน็ต, เซิร์ช (Search) หาอะไรเล่นจนลืมใช้เรียนรู้) ความถาวร ความยั่งยืนของความรู้ที่ได้เรียนมา 1 ปี หรือ 2 ปี มีอะไรหลงเหลือติดหัวของนักเรียนอยู่บ้าง อาจมีบางส่วนลืมไปก็เป็นเรื่องธรรมดาของมนุษย์เมื่อมีข้อมูลใหม่เข้ามาของเก่าก็อาจจะหลงลืมไปบ้างแต่ผมว่า น่าที่จะพอมีเค้าหลงเหลืออยู่บ้างนะ </p>
ก่อนที่จะนำเสนอภาพผลงาน (เทียบเคียง) ให้เห็นว่าเด็กๆ เขาปฏิบัติงานในวิชานี้กันอย่างไร ที่ห้องปฏิบัติการของผม มีเครื่องคอมพิวเตอร์อยู่ 4 เครื่อง ต่อเชื่อมระบบ LAN ถึงกันทั้งหมด เรียกว่านักเรียนสามารถใช้ค้นคว้าข้อมูลผ่านหน้าจอ จัดเก็บ พิมพ์ออกทางเครื่องพิมพ์ได้เลย ในชั่วโมงเรียนช่วงเริ่มต้น ผมเปิดเครื่องเอาไว้ที่หน้า Google ประเทศไทย เมื่อให้นักเรียนสืบค้นภูมิปัญญาและเรียนรู้ผ่านระบบ Internet รายการค้นหาทั้งหมดตลอด 1-2 ชั่วโมง ไม่มีความเกี่ยวข้องกับเรื่อง “ภูมิปัญญากับเทคโนโลยี” เลยครับ ผมเริ่มสงสัยเสียแล้ว ว่า ตกลงไอ้เจ้าคอมพิวเตอร์นี่ มันใช้ในการเรียนรู้หรือใช้หาเรื่องอะไรกันแน่ ผมจึงต้องเปลี่ยนยุทธวิธีในการจัดการเรียนรู้ใหม่ โดยนำรูปแบบผลงานนำเสนอในเครื่องคอมพิวเตอร์มาให้นักเรียนดู (ผมได้จัดทำชุดฝึกเพลงพื้นบ้านด้วยโปรแกรม เพาเวอร์พ้อยท์) นำเสนอภาพนิ่ง ภาพเคลื่อนไหว เนื้อเพลง และจังหวะให้ฝึกหัดร้องได้ด้วยตนเอง ผมตั้งปัญหา ถามนักเรียนว่า คอมพิวเตอร์ที่เธอได้ดูผ่านไปเมื่อสักครู่นี้ เป็นการนำเอาเทคโนโลยีมาใช้ร่วมกับภูมิปัญญาได้หรือไม่ อย่างไร คำตอบก็คือ ได้ครับ ใช่ค่ะ ส่วนประโยคหลังที่ว่า อย่างไร (ไม่มีคำตอบ) ผมพยายามชี้นำนักเรียนด้วยคำพูดที่เฉียดมาก ๆ ก็ยังไม่สามารถตอบได้ ในที่สุดต้องสอนเขา โดยการบอก เพราะดูท่าทางจะตันแน่นอน ผมบอกนักเรียนไปว่า คอมพิวเตอร์ได้เข้ามาช่วยฝึกหัดร้องเพลงพื้นบ้านยังไงเล่า เธอสามารถฝึกร้องได้ด้วยตนเอง (เด็ก ๆ ถึงบางอ้อ)
</span><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 36pt; line-height: 95%; text-align: justify" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 36pt; line-height: 95%; text-align: justify" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 36pt; line-height: 95%; text-align: justify" class="MsoNormal">
</p><p></p><p> ยังมีอีกบ้างไหมครับ ที่เป็นเช่นนี้ ยังมีอีกหลายจุดไหมครับที่มีสภาพเช่นนี้ หรือมีอยู่ทั่วไป ผมเคยเล่าถึงเรื่องการจัดการเรียนรู้ว่า มีอยู่ 3 ระดับคือ (ระดับรับรู้, ระดับปฏิบัติ และระดับเห็นคุณค่า) คำว่า เห็นคุณค่า = จะต้องมีความภาคภูมิใจในความสำเร็จ นักเรียนจะต้องสร้างผลงานจากการหาข้อมูล การคิด วิเคราะห์ สังเคราะห์ ประเมินสรุปหรือเลือกอย่างมีเหตุผล แต่ในสภาพความเป็นจริง เด็กๆ เหล่านั้นไปไม่ถึง คงอยู่แค่ระดับความรู้ (Knowledge) หรือ จำได้เท่านั้น จึงไม่สามารถที่จะไปถึงการนำเอาไปใช้งานได้ </p><p> ผมนำเอาผลงานในวิชานี้ จากรุ่นที่ผ่านมาออกมาให้นักเรียน ชั้น ม.4 ได้พิจารณา แต่มีเงื่อนไขว่า ห้ามลอกแบบที่เห็น ใครจะปฏิบัติเช่นไร ในการคิดจัดทำสื่อ/นวัตกรรม/เทคโนโลยีขอให้คิดใหม่ หรือประยุกต์จากสิ่งที่เห็นจึงทำให้พวกเด็กๆ มีทางเดินมากขึ้น เขาเริ่มลอกแบบแล้วดัดแปลง จนบางคนคิดได้ มีผลงานที่น่าสนใจออกมาหลายชิ้นครับดังปรากฏในภาพที่เห็น เช่น เป็น วีซีดี เป็น เทปเสียง เป็นแผ่นพับ แผ่นตั้ง แฟ้มผลงาน ก็หลากหลายมากเหมือนกัน </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; line-height: 120%" class="MsoNormal"> จากประสบการณ์ในการสอนนักเรียนกลุ่มนี้ วิชาเพิ่มเติม ชั้น ม.4 เมื่อปีที่ผ่านมาทำให้ผมต้องตอกย้ำความคิดอีกหลายครั้งว่า การสอนให้นักเรียน รู้จักวิธีการเชื่อมโยง ใช้ความรู้ที่หลากหลาย มิใช่เพียงวิชาเดียว ประยุกต์เข้าด้วยกัน (บูรณาการ) ได้อย่างกลมกลืน “จึงจะเป็นการเรียนรู้ที่มุ่งไปสู่ ความสามารถที่แท้จริงของบุคคลผู้นั้น” ครับ</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; line-height: 120%" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; line-height: 120%" class="MsoNormal"> </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; line-height: 120%" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; line-height: 120%" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; line-height: 120%" class="MsoNormal">(ชำเลือง มณีวงษ์ / 2550)</p><p></p><p></p>
