นางสุวรรณมาลีเรียนตำราพิชัยสงครามด้วยตนเอง

นางกอดจูบลูบหลังสินสมุท             ช่างแสนสุดซื่อถามตามภาษา

จึงว่าแม่แต่อยู่กับอัยกา             อ่านตำราข้างที่มิได้เว้น

ด้วยไม่มีพี่น้องเป็นชายชาติ             จะหมายมาดช่วยทุกข์เมื่อขุกเข็ญ

จึงเรียนเผื่อเมื่อธุระจะจำเป็น             พอพบเห็นเข้าก็ได้แก้ไขกัน

ฯลฯ


นางสุวรรณมาลีดูการตั้งกระบวนทัพของสินสมุทเปรียบเทียบกับกระบวนทัพของอุศเรน  แล้ทำนายว่าสินสมุทจะเป็นผู้ชนะ

เที่ยวเดินดูหมู่พหลพลรบ             แซงสมทบหมู่ทหารชาญกำแหง

กระบวนตั้งดังพระยาเหราแรง             จะวัดแว้งไพรีไม่หนีทัน

แล้วแลดูโยธาลังกาตั้ง              เป็นกำลังนาคราชจะผาดผัน

มีหัวหางวางเขี้ยวดูเกี่ยวกัน              คอยรัดพันไพรินดังจินดา

ด้วยโฉมตรูรู้พิชัยสงครามครบ             กระบวนรบเห็นจะแพ้โอรสา

ด้วยนาคีมีแต่กายฝ่ายเหรา             มีบาทาราวีคงมีชัย

พระอภัยมณีของสุนทรภู่   เล่ม  ๑  อ้างแล้ว   หน้า   ๒๓๘


นางวาลีเรียนคัมภีร์ด้วยตนเอง

    อยู่ภายหลังยังมีสตรีหนึ่ง             อายุถึงสามสิบสี่ไม่มีผัว

ชื่อวาลีสีเนื้อนั้นคล้ำมัว              รูปก็ชั่วชายไม่อาลัยแล

ทั้งกายาหางามไม่พบเห็น             หน้านั้นเป็นรอยฝีมีแต่แผล

เป็นกำพร้ามาแต่หล่อนยังอ่อนแอ         ได้พึ่งแต่ตายายอยู่ปลายนา

เป็นเชื้อพราหมณ์ความรู้ของผู้เฒ่า         แต่ก่อนเก่าเดิมบุราณนานหนักหนา

เป็นมรดกตกต่อต่อกันมา            นางอุตส่าห์เรียนเล่าจนเข้าใจ

รู้ฤกษ์พาฟ้าดินสำแดงเหตุ             ทั้งไตรเพทพิธีคัมภีร์ไสย

ครั้นเจนแจ้งแกล้งเอาเข้าเผาไฟ        มิให้ใครพบปะพระคัมภีร์

ถึงหน้านาฟ้าฝนจะชุกแล้ง          ช่วยบอกแจ้งตายายให้ย้ายที่

จนได้ผลคนลือนางวาลี           เป็นหมอดีดูแลแน่สุดใจ

พระอภัยมณีของสุนทรภู่  เล่ม  ๑  อ้างแล้ว  หน้า  ๒๗๑