ประเทศไทยปัจจุบันอยู่ในบริบทของการเปลี่ยนแปลงมากมาย ไม่ว่าเศรษฐกิจ การเมือง สังคม สิ่งแวดล้อม การศึกษาและวัฒนธรรม ทว่า มีสิ่งที่ไม่เคย เปลี่ยน แปลง นั่นก็คือ ความรักของพระบาทสมด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช หรือพ่อหลวงของปวงชนชาวไทย ที่มีต่อ ผืนแผ่นดิน และพสกนิกรของพระองค์ สิ่งที่พ่อพร่ำสั่งสอน ล้วนเป็นสัจจธรรม ประดุจดังแสงสว่างส่องนำทาง ให้ประเทศไทย รอดพ้นวิกฤต ครั้งแล้ว ครั้งเล่า นั่นก็คือทำอย่างไรจึงจะ ให้มีชีวิตที่เปี่ยมสุข อย่างยั่งยืนแท้จริง แนวทางที่พ่อเคยตรัสไว้นั้น กลายเป็นสิ่งที่ได้รับการยอมรับ จากทั่วโลก ในเวลาต่อมา และเป็นปรัชญา ล้ำค่าของการ มีชีวิตร่วมกันอย่างสมดุล ทั้งระหว่างคนกับคน โดยไม่แบ่ง เชื้อชาติหรือสัญชาติ และคนกับธรรมชาติ ที่เรารู้จักในนาม “ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง”(Sufficiency Economic Philosophy) นั่นเอง
หลักแนวคิดของปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง
การพัฒนาตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง คือการพัฒนาที่ตั้งอยู่ บนพื้นฐานของทางสายกลาง และความไม่ประมาท โดยคำนึงถึง ความพอประมาณ ความมีเหตุผล การสร้างภูมิคุ้มกันที่ดีในตัว ตลอดจน ใช้ความรู้ความรอบคอบ และคุณธรรม ประกอบการวางแผน การตัดสินใจ และการกระทำ ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง มีหลักพิจารณาอยู่ ๕ ส่วน ดังนี้
(ที่มา http://www.northernstudy.org/philosophy.html: ๓๑ ธ.ค. ๒๕๔๙)
๑. กรอบแนวคิด เป็นปรัชญาที่ชี้แนะแนวทางการดำรงอยู่ และปฏิบัติตนในทางที่ควรจะเป็น โดยมีพื้นฐานมาจากวิถีชีวิตดั้งเดิมของสังคมไทย ที่สามารถนำมาประยุกต์ใช้ได้ ทั้งนี้เป็นการมองโลกเชิงระบบที่มีการ เปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา มุ่งเน้นการรอดพ้นจากภัยวิกฤต เพื่อความมั่นคง ยั่งยืนของการพัฒนา
๒. คุณลักษณะ เศรษฐกิจพอเพียงสามารถนำมาประยุกต์ใช ้กับ การปฏิบัติตนได้ในทุกระดับ โดยเน้นการปฏิบัติบนทางสายกลาง และการพัฒนาอย่างเป็นขั้นตอน
๓. คำนิยาม หลักการปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ประกอบด้วย ๓ คุณลักษณะ พร้อม ๆ กันดังนี้
๓.๑ ความพอประมาณ หมายถึง ความพอดีที่ไม่น้อยเกินไป และ ไม่มากเกินไปโดยไม่เบียดเบียนตนเอง และผู้อื่น เช่นการผลิตและการ บริโภค ที่อยู่ในระดับพอประมาณ
๓.๒ ความมีเหตุผล หมายถึง การตัดสินใจเกี่ยวกับระดับ ของ ความพอเพียงนั้น จะต้องเป็นไปอย่างมีเหตุผล โดยพิจารณาจากเหตุปัจจัยที่เกี่ยว ข้องตลอดจนคำนึงถึงผลที่คาดว่าจะเกิดขึ้นจากการกระทำนั้น ๆ อย่างรอบคอบ
๓.๓ การมีภูมิคุ้มกันที่ดีในตัว หมายถึง การเตรียมตัวให้พร้อม รับผลกระทบ และการเปลี่ยนแปลงด้านต่าง ๆ ที่จะเกิดขึ้นโดยคำนึงถึงความเป็น ไปได้ของสถานการณ์ ต่าง ๆ ที่คาดว่าจะเกิดขึ้นในอนาคตทั้งใกล้ และไกล
๔. เงื่อนไข การตัดสินใจและการดำเนินกิจกรรมต่าง ๆ ให้อยู่ในระดับพอเพียงนั้น ต้องอาศัยทั้งความรู้ และคุณธรรมเป็นพื้นฐาน กล่าวคือ
๔.๑ เงื่อนไขความรู้ ประกอบด้วย ความรอบรู้เกี่ยวกับวิชาการต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องอย่างรอบด้าน ความรอบคอบที่จะนำความรู้เหล่านั้น มาพิจารณา ให้เชื่อมโยงกัน เพื่อประกอบการวางแผน และความระมัดระวังในขั้นปฏิบัติ
๔.๒ เงื่อนไขคุณธรรม ประกอบด้วย มีความตระหนักในคุณธรรม มีความซื่อสัตย์สุจริต และมีความอดทน มีความเพียร ใช้สติปัญญาในการดำเนินชีวิต
๕. แนวทางปฏิบัติ / ผลที่คาดว่าจะได้รับ จากการนำปรัชญาของ เศรษฐกิจพอเพียงมาประยุกต์ใช้ คือ การพัฒนาที่สมดุล และยั่งยืน พร้อมรับ ต่อการเปลี่ยนแปลงในทุกด้าน ทั้งด้านเศรษฐกิจ สังคม สิ่งแวดล้อม ความรู้ และเทคโนโลยี
การจัดทำแผนยุทธศาสตร์เพื่อการพัฒนาวิทยาลัยอาชีวศึกษาเชียงใหม่
ตามแนวทางปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง
วิทยาลัยอาชีวศึกษาเชียงใหม่ มีภารกิจตามกฎหมาย ในการผลิต กำลังคนที่เป็นทรัพยากรมนุษย์ ที่มีคุณภาพและสมรรถนะ ในการขับเคลื่อน เศรษฐกิจ สังคมของประเทศ ในการประกอบอาชีพประเภทอุตสาหกรรมบริการ ได้แก่ สาขาวิชาพณิชยกรรม คหกรรม ศิลปกรรม ธุรกิจการโรงแรมและท่องเที่ยว ดังนั้นจึงมีความจำเป็นอย่างยิ่ง ที่จะต้องจัดทำแผนยุทธศาสตร์ เพื่อการพัฒนา วิทยาลัยอาชีวศึกษาเชียงใหม่ เป็นแผนระยะ ๔ ปีโดยทำการวิเคราะห์นโยบาย และแผนการบริหารราชการแผ่นดินของรัฐบาล นโยบายของกระทรวงศึกษาธิการ และ สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา ตลอดจนของจังหวัดและชุมชน สังคมท้องถิ่นเพื่อจะได้กำหนดวิสัยทัศน์ เป้าประสงค์ พันธกิจ ประเด็นยุทธศาสตร์ กลยุทธ์ แผนงาน โครงการ ตัวชี้วัด เป้าหมายและงบประมาณ ที่สอดคล้อง และชัดเจน เป็นกรอบในการปฏิบัติราชการให้เป็นไปอย่างมี ประสิทธิภาพ และประสิทธิผล สามารถบรรลุตามเป้าประสงค์ ที่วางไว้ อย่างไรก็ตามได้น้อมนำ หลักการปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาเป็นแนวทางในการจัดทำแผนยุทธศาสตร์ ในประเด็นต่อไปนี้
กรอบแนวคิดของปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง เป็นการวิเคราะห์บทบาทของประเทศในบริบทเชิงซ้อนกับโลก เพื่อให้ตระหนัก ถึงความเปลี่ยนแปลงที่มีอยู่ตลอดเวลา สามารถนำมาใช้เป็นแนวทางในการ วิเคราะห์นโยบายทุกระดับ(Policy analysis) การวิเคราะห์ความต้องการของชุมชน สังคม ในฐานะStakeholderวิเคราะห์สภาพของวิทยาลัยอาชีวศึกษาเชียงใหม่ โดยเทคนิค SWOT ทั้งนี้เพื่อกำหนดวิสัยทัศน์ พันธกิจ และเป้าประสงค์ เป็นกรอบในการพัฒนาวิทยาลัยให้เจริญก้าวหน้าอย่างมั่นคง และยั่งยืน สอดรับกับสถานการณ์อย่างพอเพียง
คุณลักษณะของปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง สามารถใช้นำมาประยุกต์ใช้กับการปฏิบัติงานของบุคลากรในทุกระดับ โดยเน้น การดำเนินงานสายกลาง อย่างเป็นขั้นตอน การกำหนดเป็นประเด็น ยุทธศาสตร์ กลยุทธ์ แผนงาน โครงการ และตัวชี้วัด อย่างเป็นระบบทุกคนในวิทยาลัย มีบทบาทละมีส่วนร่วมอย่างเสมอภาคสามารถช่วยในการกำหนดทิศทางของ วิทยาลัย ที่ชัดเจน
หลักการของปรัชญาเศษฐกิจพอเพียง ประกอบด้วย ๓ หลักการ ๒ เงื่อนไข ดังนี้คือ
ความพอประมาณ ประยุกต์ใช้ในแนวคิดของการเปิดหลักสูตรการเรียนการสอน การรับนักศึกษา ที่สอดคล้องกับสภาพข้อเท็จจริงและศักยภาพของวิทยาลัย มีความพอดีที่ไม่น้อย และไม่มากเกินไป อยู่ในระดับพอประมาณ ที่จะสามารถดำเนินการผลิต นักศึกษาที่มีคุณภาพ
ความมีเหตุผล ประยุกต์ใช้เป็นแนวทางในการตัดสินใจเกี่ยวกับระดับของความพอเพียงอย่างมี เหตุผล โดยพิจารณาจากเหตุปัจจัยที่เกี่ยวข้องตลอดจนคำนึงถึงผลที่คาดว่าจะเกิดขึ้น จากการ กระทำนั้น ๆ อย่างรอบคอบใช้หลักของการมีส่วนร่วม ในการคิด ตัดสินใจ โดยคณะกรรมการ บริหารสถานศึกษาทุกคนในวิทยาลัยช่วยเหลือซึ่งกันและกัน มีความสามัคคี และรวมกลุ่มกันเพื่อร่วมมือกันสร้างประโยชน์ให้แก่วิทยาลัย และสังคม
การมีภูมิคุ้มกันที่ดีในตัว ประยุกต์ใช้เป็นแนวทาง ในการให้ความรู้และสร้างความตระหนักแก่บุคลากรทุกคนให้มีความพร้อมและ เตรียมตัวรับ ผลกระทบที่จะเกิดขึ้นจากความเปลี่ยนแปลงด้านต่าง ๆ ไม่ว่าด้าน เทคโนโลยีสารสนเทศ การประกันคุณภาพการศึกษา กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับ สถานะ ของครู ผู้บริหาร ตลอดจนนโยบายรัฐบาลกระทรวงศึกษาธิการ หรือสำนักงานคณะกรรมการกรอาชีวศึกษา ที่จะเกิดขึ้นในอนาคตทั้งใกล้ และไกล ตามสถานการณ์ที่เปลี่ยนไป
เงื่อนไขความรู้ ประยุกต์ใช้เป็นแนวทางในการดำเนินการโครงการต่างๆอย่างรอบรู้ รอบคอบ และระมัดระวังด้วยสติ ใช้องค์ความรู้ทางด้านการอาชีวศึกษาในการบริหารจัดการ และการจัดการเรียนการสอน ที่มุ่งเน้นผลิตนักศึกษา ให้เป็นผู้ที่มีสมรรถนะ (Competency) มีความรู้ ความสามารถ ในการปฎิบัติงานได้อย่างแท้จริง และมุ่งสู่การเป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้
เงื่อนไขคุณธรรม ประยุกต์ใช้เป็นแนวทางในการดำเนินงานโครงการเพื่อจัดการเรียนการสอน และกิจกรรมให้นักศึกษา เป็นผู้ที่มีคุณธรรม จริยธรรม มีความซื่อสัตย์สุจริต และมีความอดทน มีความเพียร ใช้สติปัญญาในการดำเนินชีวิต สามารถช่วยเหลือสังคมให้มีชีวิต อยู่เย็นเป็นสุขร่วมกัน
ทำให้สำเร็จห้ได้นะครับ ผมจะเป็นกำลังใจให้ เพราะจะเป็นประโยชน์ต่อเยาวชนและเพื่อนบุคลากรภาคการศึกษาทุกคน
ขอให้ราบรื่นครับ ขอบคุณมากฮะ