สมองของเราจะทำงานได้ดีหรือไม่ขึ้นอยู่กับ 2 ปัจจัยใหญ่ๆ ได้แก่ ความจำ และความสามารถในเชื่อมโยงเรื่องต่างๆ เข้าด้วยกัน
สมองของเราจะทำงานได้ดีหรือไม่ขึ้นอยู่กับ 2 ปัจจัยใหญ่ๆ ได้แก่ ความจำ (memory) และความสามารถในเชื่อมโยงเรื่องต่างๆ เข้าด้วยกัน (networking & internetworking)
วันนี้มีข่าวดีเกี่ยวกับวิธีทะนุถนอมสมองให้มีความจำดีๆ ไปนานๆ ครับ...
เว็บไซต์อินเทลิเฮลธ์แนะนำ 6 วิธีเพื่อความจำดีๆ ไว้ดังต่อไปนี้...
-
เข้าสังคม:
คนที่ไม่เข้าสังคมเลยมีแนวโน้มจะมีความจำแย่กว่าคนที่เข้าสังคมพอประมาณ คนที่ยังไม่เกษียณจึงควรวางแผนไว้บ้างว่า เกษียณแล้วจะหาอะไรทำเป็นงานประเภท “ไม่เต็มเวลา (part time)” ดี เช่น งานอาสาสมัคร ฯลฯ -
แก้ปัญหา:
อาจารย์ท่านแนะว่า ‘game(s), not gossip’ หรือให้เล่นเกมส์เพื่อแก้ปัญหาบ้าง ไม่ใช่สุมหัวซุบซิบ(นินทา)
การเล่นเกมส์ดีๆ เช่น เกมส์ต่อตัวอักษร (crossword puzzles) มีส่วนช่วยให้สมองได้ออกกำลัง ตรงข้ามกับการนินทา ซึ่งมีแนวโน้มจะทำให้มองโลกในแง่ร้าย และมีผลเสียต่อสุขภาพ -
เรียนรู้:
ควรเรียนรู้ต่อเนื่องตลอดชีวิต เช่น ชมสารคดี อ่านหนังสือ ไปพิพิธภัณฑ์ ท่องเที่ยวไปในที่แปลกใหม่ ฯลฯ เพื่อเพิ่มความจำ และลดความจำเจ -
เคลื่อนไหว:
ควรออกกำลังกายเป็นประจำ เพราะ “สมองดีมักจะมาจากเท้าที่ดี(เดินบ้าง)” การศึกษาในกลุ่มตัวอย่างอายุ 58-78 ปี ให้เดินเร็ว 6 เดือนพบว่า สมรรถภาพหัวใจ-ปอดดีขึ้น การทำงานของสมองหลายส่วนก็พลอยดีขึ้นไปด้วย
การออกแรงทำงาน เช่น ถูพื้น กวาดบ้าน ล้างรถ ฯลฯ ช่วยให้ออกแรง และช่วยฝึกสมองไปในตัวได้ โดยลองใช้แขนข้างที่ไม่ถนัดทำงานบ่อยๆ -
ฝึกสมองใหม่:
การทำอะไรให้ “ใหม่ สด เสมอ” คล้ายๆ โฆษณานมข้นหวานยี่ห้อหนึ่ง มีส่วนทำให้สมองพัฒนา “เส้นทางเดิน” ใหม่ขึ้นเรื่อยๆ ทำให้สมรรถภาพโดยรวมดีขึ้น
ตัวอย่างการทำอะไรใหม่ๆ เช่น การฝึกใช้มือข้างที่ไม่ถนัดทำงาน การเปลี่ยนเส้นทางกลับบ้าน การย้ายตำแหน่งของใช้(เฟอร์นิเจอร์)ในบ้านใหม่เป็นประจำ ฯลฯ -
อาหารสมอง:
สมองคนเราต้องการอาหารครบทุกหมู่... การกินมื้อเช้า กินน้ำตาลให้น้อยหน่อย(น้ำตาลทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดขึ้นเร็ว-ลงเร็ว) และกินธัญพืชไม่ขัดสี(แป้ง + เส้นใยทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดขึ้นช้า-ลงช้า) เช่น ข้าวกล้อง ขนมปังโฮลวีท ฯลฯ พอประมาณ ช่วยป้องกันภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำ ซึ่งมีอันตรายต่อสมอง
ขยายเรื่อง "อาหารสมอง"
อาหารสมองที่น่าสนใจได้แก่ <ol>
บลูเบอรี:
บลูเบอรีมีสารต้านอนุมูลอิสระ (antioxidants) การทดลองในสัตว์พบว่า ช่วยป้องกันความจำเสื่อมได้
บลูเบอรีมีสารต้านอนุมูลอิสระ (antioxidants) การทดลองในสัตว์พบว่า ช่วยป้องกันความจำเสื่อมได้
ผักใบเขียว:
ผักใบเขียวมีสารต้านอนุมูลอิสระ มีแร่ธาตุ และวิตะมินมากมาย นอกจากนั้นยังมีกรดโฟลิค (folic acid) ซึ่งช่วยลดระดับสารโฮโมซิสเทอีน (homocysteine) ที่มีอันตรายต่อเส้นเลือดสมองลง
ผักใบเขียวมีสารต้านอนุมูลอิสระ มีแร่ธาตุ และวิตะมินมากมาย นอกจากนั้นยังมีกรดโฟลิค (folic acid) ซึ่งช่วยลดระดับสารโฮโมซิสเทอีน (homocysteine) ที่มีอันตรายต่อเส้นเลือดสมองลง
บรอคโคลีและกะหล่ำ:
การศึกษาในพยาบาล (Nurses’ health study) พบว่า พยาบาลที่กินบรอคโคลี และพืชตระกูลกะหล่ำมากมีความจำเสื่อมน้อยกว่าพยาบาลที่กินพืชกลุ่มนี้น้อย
การศึกษาในพยาบาล (Nurses’ health study) พบว่า พยาบาลที่กินบรอคโคลี และพืชตระกูลกะหล่ำมากมีความจำเสื่อมน้อยกว่าพยาบาลที่กินพืชกลุ่มนี้น้อย
น้ำผลไม้:
มีการศึกษาพบว่า คนที่ดื่มน้ำผลไม้สัปดาห์ละ 3 แก้วขึ้นไป เป็นโรคสมองเสื่อมอัลไซเมอร์ 1 ใน 4 ของคนที่ดื่มน้ำผลไม้น้อยกว่าสัปดาห์ละ 1 แก้ว

ผู้เขียนขอเรียนเสนอว่า การกินผลไม้น่าจะดีกว่าน้ำผลไม้ เนื่องจากช่วยให้อิ่มนานกว่าน้ำผลไม้ ช่วยป้องกันโรคอ้วน และป้องกันมะเร็งลำไส้ใหญ่
มีการศึกษาพบว่า คนที่ดื่มน้ำผลไม้สัปดาห์ละ 3 แก้วขึ้นไป เป็นโรคสมองเสื่อมอัลไซเมอร์ 1 ใน 4 ของคนที่ดื่มน้ำผลไม้น้อยกว่าสัปดาห์ละ 1 แก้ว
ผู้เขียนขอเรียนเสนอว่า การกินผลไม้น่าจะดีกว่าน้ำผลไม้ เนื่องจากช่วยให้อิ่มนานกว่าน้ำผลไม้ ช่วยป้องกันโรคอ้วน และป้องกันมะเร็งลำไส้ใหญ่
ลดไขมันอิ่มตัว:
ควรลดไขมันอิ่มตัว ซึ่งมีมากในผลิตภัณฑ์นม เช่น เนยแท้ นมไขมันเต็มส่วน ฯลฯ และเนื้อสัตว์

ควรกินเนยไขมันต่ำ นมไขมันต่ำ นมไม่มีไขมัน หรือนมถั่วเหลืองแทน

ไขมันอิ่มตัวมีแฝงอยู่ในเนื้อสัตว์บก จึงควรระมัดระวังไม่กินเนื้อมากเกินไป และควรลอกหนังสัตว์ปีก(มีไขมันสูง)ออก

นอกจากนั้นไขมันอิ่มตัวยังมีอยู่สูงมากในกะทิ น้ำมันปาล์ม และน้ำมันสัตว์ จึงควรลดการกินอาหารใส่กะทิลง ใช้น้ำมันพืชที่มีดีกับสุขภาพ เช่น น้ำมันรำข้าว ฯลฯ และไม่ใช้น้ำมันสัตว์ เช่น น้ำมันหมู (มีมากในก๋วยเตี๋ยวแห้ง) ฯลฯ

ไขมันอิ่มตัวมีส่วนเพิ่มโคเลสเตอรอลชนิดเลว (LDL) ทำให้เป็นไขมันที่มีอันตรายต่อเส้นเลือดมากเป็นอันดับ 2 (รองจากไขมันทรานส์)
ควรลดไขมันอิ่มตัว ซึ่งมีมากในผลิตภัณฑ์นม เช่น เนยแท้ นมไขมันเต็มส่วน ฯลฯ และเนื้อสัตว์
ควรกินเนยไขมันต่ำ นมไขมันต่ำ นมไม่มีไขมัน หรือนมถั่วเหลืองแทน
ไขมันอิ่มตัวมีแฝงอยู่ในเนื้อสัตว์บก จึงควรระมัดระวังไม่กินเนื้อมากเกินไป และควรลอกหนังสัตว์ปีก(มีไขมันสูง)ออก
นอกจากนั้นไขมันอิ่มตัวยังมีอยู่สูงมากในกะทิ น้ำมันปาล์ม และน้ำมันสัตว์ จึงควรลดการกินอาหารใส่กะทิลง ใช้น้ำมันพืชที่มีดีกับสุขภาพ เช่น น้ำมันรำข้าว ฯลฯ และไม่ใช้น้ำมันสัตว์ เช่น น้ำมันหมู (มีมากในก๋วยเตี๋ยวแห้ง) ฯลฯ
ไขมันอิ่มตัวมีส่วนเพิ่มโคเลสเตอรอลชนิดเลว (LDL) ทำให้เป็นไขมันที่มีอันตรายต่อเส้นเลือดมากเป็นอันดับ 2 (รองจากไขมันทรานส์)
ลดไขมันทรานส์:
ไขมันทรานส์ (transfat) พบในเนยเทียม ครีมเทียม(คอฟฟีเมต) และอาหารสำเร็จรูป เช่น เบเกอรี ฯลฯ

จึงควรลดอาหารหรือขนมสำเร็จรูป คอฟฟีเมต ขนมปัง เบเกอรีลง

ไขมันทรานส์มีส่วนเพิ่มโคเลสเตอรอลชนิดเลว (LDL) และลดโคเลสเตอรอลชนิดดี (HDL) ทำให้เป็นไขมันที่มีอันตรายต่อเส้นเลือดมากเป็นอันดับ 1
ไขมันทรานส์ (transfat) พบในเนยเทียม ครีมเทียม(คอฟฟีเมต) และอาหารสำเร็จรูป เช่น เบเกอรี ฯลฯ
จึงควรลดอาหารหรือขนมสำเร็จรูป คอฟฟีเมต ขนมปัง เบเกอรีลง
ไขมันทรานส์มีส่วนเพิ่มโคเลสเตอรอลชนิดเลว (LDL) และลดโคเลสเตอรอลชนิดดี (HDL) ทำให้เป็นไขมันที่มีอันตรายต่อเส้นเลือดมากเป็นอันดับ 1
เลิกเหล้า:
แอลกอฮอล์(เหล้า เบียร์ ไวน์...)มีพิษต่ออวัยวะภายในอย่างกว้างขวาง เช่น สมอง ตับ ตับอ่อน ฯลฯ การลด ละ เลิกเหล้ามีส่วนช่วยถนอมสมองให้ดีไปนานๆ
แอลกอฮอล์(เหล้า เบียร์ ไวน์...)มีพิษต่ออวัยวะภายในอย่างกว้างขวาง เช่น สมอง ตับ ตับอ่อน ฯลฯ การลด ละ เลิกเหล้ามีส่วนช่วยถนอมสมองให้ดีไปนานๆ
วิตะมิน:
การกินวิตะมินรวมอาจมีผลดีต่อสุขภาพสมอง เนื่องจากมีส่วนป้องกันโรคขาดวิตะมิน ส่วนการกินวิตะมินขนาดสูงยังไม่มีการศึกษาวิจัยสนับสนุนว่า ดีกับสมองจริง
การกินวิตะมินรวมอาจมีผลดีต่อสุขภาพสมอง เนื่องจากมีส่วนป้องกันโรคขาดวิตะมิน ส่วนการกินวิตะมินขนาดสูงยังไม่มีการศึกษาวิจัยสนับสนุนว่า ดีกับสมองจริง
</ol><p style="margin: 12pt 0cm 0pt" class="MsoBodyText">ถึงตรงนี้… ขอให้สมองของพวกเราดีไปนานๆ ครับ</p><p>
แนะนำให้อ่าน: </p>
- รวมเรื่อง "นอน"
- [ Click - Click ]
- รวมเรื่อง "นอนไม่หลับ"
- [ Click - Click ]
- รวมเรื่อง "สุขภาพสมอง"
- [ Click - Click ]
- รวมเรื่อง "ไอคิว"
- [ Click - Click ]
- บล็อกสารคดีแบบสบายๆ > "บ้านสาระ"
- http://gotoknow.org/blog/talk2u
</span></span><p style="margin: 12pt 0cm 0pt" class="MsoNormal">
แหล่งที่มา: </p><ul>
ขอขอบพระคุณ (thankintelihealth) >6 ways to boost your memory. > [ Click - Click ] > http://www.intelihealth.com/IH/ihtIH/EMIHC277/22030/68995/491317.html?d=dmtContent > May 7, 2007.
นพ.วัลลภ พรเรืองวงศ์ จัดทำ > 8 พฤษภาคม 2550.
</ul>

ดีจังเลยค่ะ ขอบคุณนะคะ สำหรังงานเขียนดีดี ชิ้นนี้
สวัสดีค่ะอาจารย์หมอวัลลพ <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"> </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">-สืบเนื่องมาจากเข้าไปอ่านที่อาจารย์ post ไว้ในบันทึกของอาจารย์<div class="picture">
เรื่องการเทรนผู้ช่วยพยาบาลเพื่อไปดูแลเด็กและคนชรานั้น </div></span></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ส่วนตัวก็คิดว่าเป็นประเด็นที่น่าสนใจมากๆทั้งในแง่นโยบายและในแง่ธุรกิจค่ะ</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">- เพราะมีงานวิจัยหลายชิ้นที่ชี้ชัดออกมาว่าแนวโน้มผู้สูงอายุที่จะช่วยเหลือตัวเองไม่ได้ในอนาคตจะมีจำนวนมากขึ้น เนื่องจากการแพทย์ที่เจริญขึ้นนั่นเอง </p>-แต่สังเกตไหมคะว่าแหล่งผลิตผู้ช่วยพยาบาลที่จะมาทำหน้าที่ดูแลเด็กและคนชรานั้นส่วนใหญ่(จริงๆน่าจะเป็นทุกส่วนเลยมากกว่าค่ะ)จะมาจากโรงพยาบาล / สถานพยาบาลของเอกชน และหน่วยงานที่ดูแลควบคุมหลักสูตรนั้นเป็นของกระทรวงศึกษาธิการค่ะ.......... <p> </p><p> </p>
ขอบคุณสำหรับความรู้ดีๆ ครับ
ขอบพระคุณค่ะ
เดินมากๆ อาจช่วยทำให้สมองปลอดโปร่งขึ้นได้
ดิฉันจะบังคับตัวเองให้เดินออกกำลังกายในวันหยุดบ้าง จะได้ผ่อนคลาย ออกกำลังกาย และทำตามที่คุณหมอได้เสนอข้อมูลมานี้ค่ะ คนที่นิวซีแลนด์นี่เดินเร็วและเดินเก่งกันมากเลยค่ะ ดิฉันเดินตามไม่ทัน โดนคนแก่แซงบ่อยๆ
ขอบคุณครับ
มีประโยชน์มากเลย
ตามมาอ่านค่ะ อยากความจำดี
ขอบคุณค่ะ
คุณหมอคะ กระแส เบอร์รี่ รี่ๆๆ เนี่ย เยอะมาก แต่ราคานำเข้า แพงเหลือเกิน อยากเรียนถามว่า ผลไม้ไทยๆ ที่มีคุณสมบัติใกล้เคียง คุณรี่ๆ ทั้งหลาย มีอะไรบ้าง
เท่าที่รู้ ผลไม้ราคาไม่แพงมากในบ้านเรา และมีประโยชน์สูง ได้แก่
องุ่น (ราคายังพอรับได้ แต่ต้องล้างให้สะอาดๆ จริงๆ ) ฝรั่งยังสกัดเม็ด มาทำยา กินๆ เคี้ยวๆ เม็ดไปบ้าง คงได้ยาสดๆ
มังคุด เปลือกมีคุณสมบัติหลายอย่าง (ออสเตรเลีย เอาไปบีบทั้งลูกเป็นแท่งๆ ไว้กินหรือไงเนี่ยค่ะ, ญี่ปุ่น รับซื้อไม่อั้น แต่คัดเกรดเอไปหมด ปลูก และ คัด ไม่พอส่งออก) ที่แน่ๆ กินอร่อยสุดๆ สมนามว่า ราชินีแห่งผลไม้
ฯลฯ แต่อยากรู้ผลไม้ ที่มีคุณค่าใกล้เคียงกะคุณเบอร์รี่ทั้งหลายค่ะ
ได้ความรู้ดีครับคุณหมอ
ขอบคุณครับ
ขอขอบคุณ... คุณธิติ...
fill-in
ขอบคุณสาระดีดีๆ ครับ ขออนุญาตอาจารย์ Copy ไว้อ่านส่วนตัวที่บ้านครับ…(ที่บ้านไม่มีอินเตอร์เนต) อยากเอาไปให้คนที่บ้านอ่านด้วย
fill-in
การทอดปลา หรือการทอดที่ใช้ความร้อนสูงๆ ควรใช้น้ำมันอะไรครับ
ขอขอบคุณครับ