ฟังดูเป็นเรื่องของจิตใจ ซึ่งใกล้ตัวมากเพราะอยู่ในจิตใจของทุกๆ คน ถ้าเทียบเคียงกับงานวิจัยของ Maglino และคณะที่แบ่งค่านิยมออกเป็น 4 ชนิด คือ 1. ความสำเร็จ 2. การช่วยเหลือและห่วงใยผู้อื่น 3. ความซื่อสัตย์ 4. ความยุติธรรม
Merit (จิตใจเมตตา) น่าจะเข้าใจกับ ข้อ 2 คือ การช่วยเหลือ และห่วงใยผู้อื่น คือ การให้ความสำคัญต่อผู้อื่นและพร้อมที่จะให้ความช่วยเหลือผู้อื่นเสมอ
สมเด็จพระญาณสังวรฯ เขียนไว้ในหนังสือ “แสงส่องใจ” (อ้างถึงใน ทำอย่างไรชีวิตจะยืนยาวและมีความสุข ของนายแพทย์ เฉก ธนะสิริ) “พฤติกรรมทั้งปวงนั้นย่อมเนื่องมาจากจิตใจ ผู้ที่มีจิตใจได้รับการอบรมมาดี ย่อมจะแสดงออกซึ่งพฤติกรรมทั้งปวงในทางดี ฉะนั้น การอบรมให้ถึงจิตใจ ถ้าจะกล่าวว่าเป็นการสร้างเสริมก็เป็นการสร้างเสริมถึงต้นเหตุ ถ้าจะกล่าวว่าเป็นการแก้ก็เป็นการแก้ถึงต้นเหตุ
“จิตใจมีความสำคัญ เพราะเป็นมูลฐานแห่งความประพฤติในทุกทางทั้งความเจริญ ความเสื่อม ความสุข ความทุกข์ต่างๆ”
ดังนั้นการที่เรามีจิตใจเมตตา ในการช่วยเหลือและห่วงใยผู้อื่น โดยการให้ความสำคัญต่อผู้อื่น และพร้อมที่จะให้ความช่วยเหลือผู้อื่นเสมอ เมื่อจิตใจ เมตตา ก็จะส่งผลออกมาทางพฤติกรรมอันดีที่น่าชื่นชมของผู้ที่พบเห็นโดยทั่วไป
เรื่องของจิตใจนั้นอยู่ใกล้ตัวเรามากที่สุด เพราะอยู่กับตัวตนของทุกคน แต่ที่ปฏิบัติได้ไม่เหมือนกัน ก็อยู่ที่เราได้พยายามฝึกจิตของเราแล้วหรือยัง ถ้าเราฝึกจิตใจก็ยอมส่งผลออกมาทางพฤติกรรมแน่นอน
ขนิษฐา เมฆอรุณกมล
ขอบคุณอาจารย์มากนะคะที่เข้ามาเยี่ยมชม