ผมเดินทางจากบ้านม่วงหวาน-โคกเจริญ อ.พลับพลาชัย จ.บุรีรัมย์ มาทางจังหวัดสระแก้ว เพื่อรอเดินทางต่อไปยังบ้านนาอีสานรอยต่อป่าแถว อ.ท่ากระดาน จ.ฉะเชิงเทรา กับ อ.เขาฉกรรจ์ จ.สระแก้ว.....
ผมถึงบ้านนายาว สี่แยกแห่งชีวิต บริเวณวัดนายาว เพราะถ้าเรานั่งรถตรงไป ก็จะสุดทางที่นาของชาวบ้าน
ถ้าเราเลี้ยวขวาก็จะไปออก อ.สนามชัยเขต อีก 70 กิโลเมตร แต่ถ้าเลี้ยวซ้ายก็เดินทางต่อไปบ้านนาอีสานได้ และต่อไปยังจังหวัดจันทบุรี
พอถึงบ้านน้าเลี่ยม บุตรจันทา ไม่แปลกใจที่น้าเลี่ยมเคยไปคุยเอาไว้ เพราะเห็นบ้านน้าเลี่ยมแล้วนึกถึงบ้านในป่าดงดิบ เป็นบ้านไม้โบราณ เสาต้นใหญ่ มีต้นไม้เหมือนไม้โบราณ มีเถาวัลย์ห้อยลงให้เห็นแต่พองาม มีต้นใบพัน ใบใหญ่ ๆ ดูเป็นป่าจริงครับ
พอไปถึงไม่เจอน้าเลี่ยม เห็นลูกชายน้าเลี่ยมบอกว่าอยู่ที่สวนจะพาไป ก็นั่งมอเตอรไซค์ต่อไปสวนออนซอน 1 ป้ายหน้าสวนเขียนไว้อย่างนี้น๊ะ ผมคิดในใจว่าคงจะมี สวนออนซอน 2 แน่เลย.......
พอเข้าไปในสวนออนซอน ก็เห็นป่าแบบป่าแถบภาคกลาง แต่หนาแน่นกว่า เหมือนป่า(วนเกษตร)ของผู้ใหญ่วิบูลย์ เข็มเฉลิมที่แปลงยาว
ผิดกันที่สระน้ำ สวนออนซอนทำสระน้ำเหมือนลำห้วยมากกว่า เวลาคุยกันก็จะคุยกันบริเวณนี้ เป็นเหมือนสะพานทอดข้ามลำห้วย คุยกันตรงนี้ได้บรรยายกาศของป่าและลมเย็นตลอดเวลา
คุยกันหลายเรื่องแต่ที่สำคัญ คุยกันเรื่องปุ๋ยว่า น้าเลี่ยมมีโรงปุ๋ยอินทรีย์อยู่ แต่น้าเลี่ยมให้ชาวบ้านมาช่วยกันทำ ให้ชื่อปุ๋ยเป็นสูตร 30-30-30 ประกอบด้วยดิน 30ส่วน มันสำปะหลัง 30 ส่วน และปุ๋ยคอก(ขี้วัวขี้ควายขี้ไก่) 30 ส่วน เป็นอาหารเสริมของแม่.........(แม่ธรณี) ชาวบ้านทำอะไรแปลกแหวกแนวดี แต่ถ้าทำให้พืชที่ปลูกงอกงามดีก็น่าจะพอใจไม่ต้องตรงสูตรเหมือนปุ๋ยวิทยาศาสตร์ก็ได้ เหมือนชาวบ้านปลูกพริกขี้หนู คนเฒ่าคนแก่เอาขี้เถ้าใส่ต้นพริก ทำให้พริกออกลูกออกผลพริกเยอะมาก ไม่เห็นว่าจะเป็นสูตรอะไร หรือการปลูกโหระพา หรือกระเพรา ให้เอาน้ำล้างปลารดที่แปลงโหระพา ก็จะงอกงามใบใหญ่มาก เป็นต้น
เหล่านี้เป็นภูมิปัญญาชาวบ้าน ที่คนโบราณลองผิดลองถูกมาแล้วสรุปว่าเป็นเช่นนี้ สำหรับปุ๋ยของน้าเลี่ยมก็เหมือนกัน สูตร 30-30-30 ได้ผลครับเรื่องบำรุงดิน น้าเลี่ยมทดลองแล้วครับ
