ท่านอาจารย์บีสเลย์กล่าวว่า ทุกวันนี้เรานั่งทำงานวันละนานๆ... บางคนอาจนั่งทำงานมากถึงวันละ 12-14 ชั่วโมง

 

เราๆ ท่านๆ คงจะได้ยินเรื่องคนเดินทางไกล เช่น นั่งเครื่องบินนานๆ ฯลฯ เกิดปัญหาเส้นเลือดดำที่ขา โดยเฉพาะเส้นเลือดดำที่น่องอุดตันมาบ้างไม่มากก็น้อย

ลิ่มเลือดในเส้นเลือดดำที่ขาอาจทำให้ขาบวม หรือหลุดไปตามเส้นเลือดดำ ไปอุดเส้นเลือดในปอด ทำให้เสียชีวิตได้

เดิมเราคิดว่า โรคนี้น่าจะพบมากในคนที่เดินทางไกล เช่น นั่งรถหรือนั่งเครื่องบินเดินทางไกล ฯลฯ และคิดว่า ที่นั่งชั้นประหยัดคับแคบ ขยับขาไปมาลำบาก โดยเฉพาะเหยียดขาได้ยาก ทำให้มีผู้เรียกโรคนี้ว่า "กลุ่มอาการที่นั่งชั้นประหยัด (economy class syndrome)"

การศึกษาก่อนหน้านี้พบว่า คนที่เดินทางไกลส่วนหนึ่งมีปัญหาเส้นเลือดดำที่ขาอุดตันโดยไม่มีอาการ

ศาสตราจารย์ริชาร์ด บีสเลย์ทำการศึกษาคนไข้ในชาวนิวซีแลนด์ 62 คน อายุต่ำกว่า 65 ปี และรับไว้ในโรงพยาบาลด้วยโรคเส้นเลือดดำอุดตัน (deep vein thrombosis / DVT)

ผลการศึกษาพบว่า คนไข้ที่เป็นโรคเส้นเลือดดำอุดตันมีสาเหตุจากการเดินทางไกล(เครื่องบิน) 1.4% และมีสาเหตุมาจากการนั่งทำงานนานๆ ถึง 34%

ท่านอาจารย์บีสเลย์กล่าวว่า ทุกวันนี้เรานั่งทำงานวันละนานๆ... บางคนอาจนั่งทำงานมากถึงวันละ 12-14 ชั่วโมง

บางคนก็นั่งนานเหมือนกัน ทว่า... นั่งแล้วไม่ได้ทำงาน เช่น เล่นเกมส์หน้าจอคอมพิวเตอร์ นั่งชมโทรทัศน์ ฯลฯ พวกนี้ก็เสี่ยงเหมือนกัน

 

ท่านอาจารย์นายแพทย์เชลดอน เช็พส์ ผู้เชี่ยวชาญด้านความดันเลือดสูง แห่งเมโยคลินิก สหรัฐฯ แนะนำวิธีป้องกันโรคเส้นเลือดดำอุดตัน ซึ่งส่วนใหญ่จะพบที่เส้นเลือดดำในกล้ามเนื้อน่อง และขาดังต่อไปนี้...

  1. อย่าสวมเสื้อผ้าคับ โดยเฉพาะบริเวณรอบเอว รอบพุง... ถ้าเลือกได้ ควรสวมกางเกงในแบบคล้ายกางเกงนักมวย (boxer) กางเกงชนิดนี้ไม่มียางยืดไปรัดต้นขา การสวมเสื้อผ้าคับมีส่วนทำให้เลือดไหลเวียนช้าลง
  2. ดื่มน้ำให้พอ... วิธีสังเกตง่ายๆ คือ "ให้ก้มหน้าก้มตาปัสสาวะ อย่าเงยหน้าเงยตาปัสสาวะ" และสังเกตดูสีปัสสาวะ ปัสสาวะคนเราควรจะมีสีเหลืองจางๆ หรือมองไม่เห็นสี ถ้าเห็นสีเหลืองชัดเจนมักจะเกิดจากภาวะขาดน้ำ นอกจากนั้นควรดื่มน้ำอย่างน้อยชั่วโมงละ 1 ครั้ง อย่าปล่อยให้หิวน้ำ เนื่องจากคนเรามักจะหิวน้ำเมื่อร่างกายขาดน้ำมากแล้ว
  3. ยกขาและเท้าสูงเป็นพักๆ (ถ้าทำได้)
  4. เหยียดกล้ามเนื้อน่อง โดยกระดกเท้าเข้าหาหน้าแข้ง แล้วเหยียดเท้า ทำสลับกัน 2-3 รอบทุกๆ ครึ่งชั่วโมง
  5. ลุกขึ้นยืน และเดินทุกๆ 1 ชั่วโมง
  6. หมุนหัวเข่าในท่านั่ง... ผู้เขียนขอเรียนเพิ่มเติมว่า ควรทำกับเก้าอี้ที่ไม่มีลูกล้อ และมีที่วางมือแข็งแรง เพื่อให้จับที่ท้าวแขนได้มั่นคง ท่านี้บริหารหน้าท้องได้ด้วย
  7. ไม่ดื่มแอลกอฮอล์ (เหล้า เบียร์ ไวน์...) และยานอนหลับ เนื่องจากอาจทำให้หลับนานขึ้น หรือเคลื่อนไหวน้อยลง โดยเฉพาะเวลาเดินทางไกล

ผู้เขียนขอเพิ่มเติมวิธีป้องกันโรคเส้นเลือดดำอุดตันอย่างนี้...

  1. ลุกขึ้นยืน... ควรลุกขึ้นยืนสลับกับนั่ง 2-3 รอบ (ยืน > นั่ง > ยืน > นั่ง > ยืน > นั่ง) อย่างน้อยทุกชั่วโมง
  2. ยืนเขย่งเท้า... ควรลุกขึ้นยืน เขย่งเท้า 2-3 รอบ อย่างน้อยทุกชั่วโมง
  3. เหยียดและงอนิ้วเท้า... ควรกระดกนิ้วเท้าขึ้นลง (กดนิ้วเท้าไปทางฝ่าเท้า สลับกับดันนิ้วเท้าไปทางหน้าแข้ง) ท่านี้แก้เมื่อยได้ดีทีเดียว
  4. เดินให้มาก... การเดินหลังอาหารมื้อหลัก และเดินหลังอาหารว่าง มื้อละ 10 นาที การเดินขึ้นลงบันได และการออกกำลังเป็นประจำ เช่น เดินเพิ่มวันละ 30 นาทีขึ้นไป หรือ 60 นาทีขึ้นไปถ้าน้ำหนักมากเกิน ฯลฯ มีส่วนช่วยป้องกันเส้นเลือดดำอุดตันได้

ถึงตรงนี้ขอให้พวกเรามีความสุขในการยืน เดิน นั่ง และนอนอย่างพอดีครับ...

    แหล่งที่มา:                                       

  • Thank > เว็บไซต์อินเทลิเฮลธ์. > Office workers more prone to blood clots. > [ Click - Click ] > March 13, 2007. // source: New Zealand Medial Journal.
  • Thank > เว็บไซต์เมโยคลินิก > Sheldon Sheps, hypertension specialists. Food swelling during air travel: A concern? > [ Click - Click ] > April 20, 2007.
  • ข้อมูลและการอ้างอิงในบล็อก “บ้านสุขภาพ” มีไว้เพื่อส่งเสริมสุขภาพ และป้องกันโรค ไม่ใช่เพื่อการรักษาโรค
  • ท่านที่มีโรคประจำตัวควรปรึกษาหมอที่ดูแลท่านก่อนนำข้อมูลไปใช้
  • ขอขอบพระคุณ > อาจารย์เทวินทร์ อุปนันท์ IT โรงพยาบาลค่ายสุรศักดิ์มนตรี
  • ขอขอบพระคุณ > อาจารย์ ณรงค์ ม่วงตานี และอาจารย์เทพรัตน์ บุณยะประภูติ IT ศูนย์มะเร็งลำปาง
  • นพ.วัลลภ พรเรืองวงศ์ > ๒๑ เมษายน ๒๕๕๐.

  • เชิญอ่าน "บ้านสาระ" ที่นี่ > [ Click - Click ]